Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Συνέντευξη με αιχμές για την ελληνική εξωτερική πολιτική, την τουρκική αναθεωρητική στρατηγική, το Κυπριακό, τη Μέση Ανατολή, το κράτος δικαίου και την ακρίβεια στην ενέργεια παραχώρησε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου και Δικαίου της Ενέργειας, Νίκος Φαραντούρης, στην εκπομπή Monitor.
Ο κ. Φαραντούρης εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για τις κινήσεις της Άγκυρας και το προωθούμενο τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο χαρακτήρισε «δεύτερο και χειρότερο casus belli». Παράλληλα, κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση για «ύποπτη σιωπή», έλλειψη στρατηγικής και καθυστέρηση στην κινητοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών.
Η συζήτηση επεκτάθηκε επίσης στον ρόλο της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στη σημασία της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών Ελλάδας – Κύπρου, στην ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής ΑΟΖ στη Μεσόγειο, στις διώξεις χριστιανικών πληθυσμών στη Συρία, αλλά και στα εσωτερικά ζητήματα που αφορούν το κράτος δικαίου, τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και την ακρίβεια στην ενέργεια.
Πρόσφατα ενταχθήκατε στην ευρωομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και αναλάβατε καθήκοντα σε κρίσιμες επιτροπές. Πώς μεταφράζεται αυτό για την εκπροσώπηση των ελληνικών συμφερόντων;
«Βασικό μου μέλημα είναι η προάσπιση των συμφερόντων της πατρίδας και του ελληνικού λαού. Συμμετέχω στην Επιτροπή Προϋπολογισμών, όπου διαπραγματευόμαστε το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Από εκεί θα κριθούν οι πόροι που θα κατευθυνθούν στα κράτη-μέλη, στην Ελλάδα και στις περιφέρειες.
Συμμετέχω επίσης στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, που είναι εξαιρετικά κρίσιμη για τη θωράκιση των ελληνικών συμφερόντων, ειδικά σε μια περίοδο με ανοικτά μέτωπα από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, τη Βαλτική, τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον υπόλοιπο κόσμο.
Παράλληλα, συμμετέχω στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Ασφάλειας Τροφίμων και Κλίματος, γιατί όλα τα μεγάλα έργα πλέον έχουν διάσταση περιβάλλοντος, ενέργειας, ενεργειακής επάρκειας και αυτάρκειας.
Επίσης, συμμετέχω σε αντιπροσωπείες για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ινδία και τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Όλα αυτά είναι πεδία στα οποία η Ελλάδα πρέπει να έχει φωνή, παρουσία και στρατηγική».
Έχετε προειδοποιήσει ότι η Άγκυρα ετοιμάζει ένα δεύτερο casus belli με το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Ποια είναι τα κενά στην εξωτερική πολιτική της Αθήνας;
«Αυτό που ετοιμάζεται στην Τουρκία δεν αφορά μόνο τα 12 ναυτικά μίλια. Αφορά τη διχοτόμηση του Αιγαίου. Το τουρκικό νομοσχέδιο δεν αναγνωρίζει ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στα ελληνικά νησιά και συνιστά απόπειρα υφαρπαγής εθνικής κυριαρχίας και μονομερούς αλλαγής συνόρων.
Είναι ένα δεύτερο και χειρότερο casus belli. Και είναι ακόμη πιο ανησυχητικό ότι όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η ελληνική κυβέρνηση μιλούσε επί χρόνια για “ήρεμα νερά” με την Τουρκία. Το αφήγημα αυτό κατέρρευσε.
Η κυβέρνηση δεν διαθέτει στρατηγική στα εθνικά θέματα. Παραμένει σιωπηλή μπροστά σε μια πολύ σοβαρή τουρκική κλιμάκωση. Ο πρωθυπουργός θα έπρεπε ήδη να έχει ζητήσει έκτακτη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας θα έπρεπε να έχουν ενημερώσει έναν προς έναν τους ομολόγους τους, τους εταίρους και τους συμμάχους.
Δεν μπορεί η Ελλάδα να περιμένει να ψηφιστεί το νομοσχέδιο και μετά να αντιδράσει. Πρέπει τώρα να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να παγώσουν συζητήσεις για χρηματοδοτήσεις, τελωνειακή ένωση, συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα, καθώς και κονδύλια για ανάπτυξη και μεταναστευτικό, εφόσον η Άγκυρα επιμείνει σε τέτοια επιθετική ενέργεια».
Το θέμα της Κάσου συνδέεται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Πώς πρέπει να κινηθεί η Ελλάδα;
«Το ζήτημα της “Γαλάζιας Πατρίδας” συνδέεται άμεσα με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, χρηματοδοτημένο με 700 εκατομμύρια ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αντί η κυβέρνηση να προχωρήσει αποφασιστικά στην υλοποίηση του έργου, επικαλείται τεχνικές δυσκολίες, νέους εταίρους ή αλλαγές. Όμως η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαντά ότι το έργο έχει τεχνική επάρκεια, βιωσιμότητα και ευρωπαϊκή στήριξη.
Η αναβλητικότητα της Αθήνας δεν μπορεί να εμφανίζεται ως τεχνικό ζήτημα, όταν στην πραγματικότητα η Τουρκία επιχειρεί να μπλοκάρει έργα που αναβαθμίζουν τον Ελληνισμό στην Ανατολική Μεσόγειο».
Θέσατε τα εθνικά θέματα και στην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα. Πώς σκοπεύετε να κρατήσετε το Κυπριακό ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα;
«Είχα προσωπική επικοινωνία με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, και έθεσα τα ελληνικά εθνικά θέματα στο υψηλότερο κοινοβουλευτικό επίπεδο.
Συζητήσαμε τις τουρκικές νομοθετικές πρωτοβουλίες, την απειλή της “Γαλάζιας Πατρίδας” και την ανάγκη συντονισμού, ενημέρωσης και ενδεχόμενης συζήτησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η παράνομη κατοχή της Κύπρου δεν πρέπει να ξεχνιέται ποτέ. Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να συντονιστούν πραγματικά. Έχω επαναφέρει την πρότασή μου για κοινή ευρωπαϊκή ΑΟΖ ή, έστω, για συντονισμένη δράση των μεσογειακών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Μάλτα, Ελλάδα, Κύπρος και Κροατία πρέπει να συγκροτήσουν κοινή στρατηγική στη Μεσόγειο, από το Γιβραλτάρ μέχρι την Κύπρο και τον Λίβανο. Το θέατρο των διεθνών εξελίξεων μετακινείται από τη Βαλτική στη Μεσόγειο και αυτό είναι μεγάλη ευκαιρία για τον Ελληνισμό».
Θέσατε επανειλημμένα το ζήτημα των διώξεων χριστιανικών πληθυσμών στη Συρία. Πώς βλέπετε τη στάση της Ελλάδας;
«Είχα επισκεφθεί τη Συρία την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Συνάντησα τον Πατριάρχη Αντιοχείας Ιωάννη Ι΄ και βρέθηκα σε ναούς και κοινότητες που αργότερα έγιναν στόχος τζιχαντιστικών επιθέσεων.
Ο ναός του Προφήτη Ηλία ισοπεδώθηκε από τρομοκρατική επίθεση. Άνθρωποι που συνάντησα σκοτώθηκαν. Οι Αντιοχειανοί χριστιανοί, με παρουσία χιλιάδων ετών στην περιοχή, απειλούνται από εξτρεμιστικές ομάδες.
Η Αθήνα κράτησε ύποπτη σιωπή. Όταν έθεσα το θέμα στην Ελλάδα, βρήκα κλειστές πόρτες. Στις Βρυξέλλες, στο Στρασβούργο και στην Ουάσιγκτον υπήρξε μεγαλύτερη ανταπόκριση.
Η Ελλάδα έχει ανθρωπιστική και ιστορική υποχρέωση να υπερασπιστεί τους χριστιανικούς πληθυσμούς της Συρίας, το Πατριαρχείο Αντιοχείας, αλλά και κάθε κοινότητα που υφίσταται διώξεις, όπως οι Αλαουίτες, οι Κούρδοι και οι Δρούζοι».
Με αφορμή τις υποκλοπές και τις παρεμβάσεις σας για το κράτος δικαίου, θεωρείτε ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αντιλαμβάνονται το μέγεθος του προβλήματος στην Ελλάδα;
«Η εξέλιξη με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι συγκλονιστική. Ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενεργοποιήσει διαδικασίες αιρεσιμότητας για την ορθή διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων από την Ελλάδα.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει, με ευθύνη της κυβέρνησης, ακόμη και σε πάγωμα ευρωπαϊκών πόρων. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θέλουν να διασφαλίσουν ότι τα χρήματα των Ευρωπαίων και Ελλήνων φορολογουμένων κατευθύνονται εκεί όπου πρέπει: στους νέους, στους αγρότες, στην περιφερειακή ανάπτυξη, στις κοινωνικές παροχές, στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στα δίκτυα και στις υποδομές.
Η κυβέρνηση, με κοινοβουλευτικά τεχνάσματα, εμποδίζει τον ουσιαστικό έλεγχο και επιχειρεί να συγκαλύψει σκάνδαλα και πρακτικές αδιαφάνειας. Την ώρα που δίνουμε μάχη για περισσότερα κονδύλια στην κοινή αγροτική πολιτική, στην περιφέρεια, στο στεγαστικό και στον πρωτογενή τομέα, η Αθήνα τραβάει το χαλί για να καλύψει μια χούφτα κολλητών.
Αυτό είναι κοτσαμπασισμός, κουτοπονηριά και πολιτικαντισμός. Χρειάζεται αλλαγή πορείας και αλλαγή κυβέρνησης».
Έχετε μιλήσει για «πάρτι» στην ενέργεια. Ποιοι μηχανισμοί το επιτρέπουν και πώς μπορεί να παρέμβει η Ευρωπαϊκή Ένωση;
«Η Ελλάδα έχει μεσοσταθμικά από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας στην Ευρώπη και βρίσκεται ανάμεσα στις δέκα ακριβότερες χώρες στον κόσμο. Η ακρίβεια συνδέεται ευθέως με τις υψηλές τιμές ενέργειας και τον πληθωρισμό.
Η ΔΕΗ, μια εταιρεία που ελέγχεται από το Δημόσιο, θα έπρεπε να λειτουργεί προς όφελος της οικονομίας και του καταναλωτή. Αντί γι’ αυτό, βλέπουμε υψηλές αμοιβές, μπόνους, αμφιλεγόμενες επενδύσεις, ρήτρα αναπροσαρμογής και στρεβλώσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ελληνική αγορά είναι μικρή και θα μπορούσε να εποπτεύεται αποτελεσματικά από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, την Επιτροπή Ανταγωνισμού και την κυβέρνηση. Αντί γι’ αυτό, έχει αφεθεί ανεξέλεγκτη μια χούφτα εταιρειών που αισχροκερδούν εις βάρος του Έλληνα καταναλωτή.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να μεταθέτει την ευθύνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρώπη μπορεί να συντονίσει δράσεις, αλλά ο έλεγχος των καρτέλ, η εποπτεία της ΔΕΗ, οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις, η μείωση ΦΠΑ και έμμεσων φόρων και η αντιμετώπιση στρεβλώσεων είναι ευθύνη της ελληνικής πολιτείας.
Η Ισπανία και η Πορτογαλία παρενέβησαν στην ενεργειακή κρίση για να αποδεσμεύσουν την τιμή της κιλοβατώρας από την υψηλή τιμή του φυσικού αερίου. Εδώ ο πρωθυπουργός δηλώνει “θυμωμένος” με την ακρίβεια. Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης δεν αρκεί να δηλώνεις θυμωμένος. Όφειλες να έχεις λάβει μέτρα».