Ο δάγκειος πυρετός, η πιο διαδεδομένη παγκοσμίως ιογενής νόσος από τα κουνούπια, και το θερμικό στρες από την έκθεση των εργαζομένων σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, όχι μόνο απειλούν τη δημόσια υγεία αλλά σκοτώνουν εκατομμύρια πολιτών.
Σχετικά Άρθρα
Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) στην έκθεση για την Παγκόσμια Κατάσταση του Κλίματος 2025, που έδωσε στη δημοσιότητα στις 23 Μαρτίου 2026.
Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι τα έτη 2015-2025 είναι τα θερμότερα 11 έτη που έχουν καταγραφεί, και ότι το 2025 ήταν το δεύτερο ή τρίτο θερμότερο έτος στην ιστορία, περίπου 1,43 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1850-1900.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σχολιάζοντας τα ευρήματα της έκθεσης επεσήμανε ότι «όταν η ιστορία επαναλαμβάνεται έντεκα φορές, δεν είναι πλέον σύμπτωση. Είναι ένα κάλεσμα για δράση» και σημείωσε ότι «ο πλανήτης Γη ωθείται πέρα από τα όριά του. Κάθε βασικός κλιματικός δείκτης αναβοσβήνει κόκκινο».
Στην έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, υπάρχει ειδικό κεφάλαιο για τις άκρως επικίνδυνες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Οι επιστήμονες αποφάσισαν να δώσουν έμφαση σε δύο τεράστιους κινδύνους για την υγεία όπως είναι ο δάγκειος πυρετός και το θερμικό στρες.
Δάγκειος πυρετός: αύξηση θερμοκρασίας και επέκταση κινδύνου
Οι επιστήμονες του WMO επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τόσο τη γεωγραφική κατανομή όσο και την εποχικότητα των λοιμωδών νοσημάτων που είναι ευαίσθητα στη θερμοκρασία και τη βροχόπτωση.
Οι ασθένειες που μεταδίδονται μέσω φορέων προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία, με τον δάγκειο πυρετό να ξεχωρίζει ως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη ιογενής νόσος που μεταδίδεται από κουνούπια παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο, με εκτιμώμενα 100 έως 400 εκατομμύρια λοιμώξεις κάθε χρόνο. Τα καταγεγραμμένα κρούσματα βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί.
Παρότι η μετάδοση του δάγκειου πυρετού επηρεάζεται από πολλούς κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς παράγοντες, οι υψηλότερες θερμοκρασίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, επιταχύνοντας την ανάπτυξη των κουνουπιών, αυξάνοντας τη συχνότητα των τσιμπημάτων και μειώνοντας τον χρόνο επώασης του ιού.
Η κλιματική καταλληλότητα για τη μετάδοση του δάγκειου πυρετού έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ οι αλλαγές στα πρότυπα βροχόπτωσης επηρεάζουν τις εστίες αναπαραγωγής και τη δυναμική των πληθυσμών, επεκτείνοντας τον κίνδυνο σε νέες περιοχές και επιμηκύνοντας την περίοδο μετάδοσης σε περιοχές όπου η νόσος είναι ήδη ενδημική.
Κρούσματα και στην Ευρώπη
Αν και οι χώρες υψηλού κινδύνου για την εκδήλωση δάγκειου πυρετού είναι η Αφρική, τα νησιά του Ειρηνικού, η νοτιοανατολική Ασία, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική, τα τελευταία χρόνια λόγω της αύξησης των θερμοκρασιών από την κλιματική κρίση, κρούσματα έκαναν την εμφάνισή τους και στην Ευρώπη.
Ο δάγκειος πυρετός στην Ευρώπη είναι μέχρι στιγμής εισαγόμενος και όχι ενδημικός. Το κουνούπι – τίγρης, έχει εγκατασταθεί σε, περίπου, 30 χώρες της Ευρώπης και τα περισσότερα κρούσματα, πάνω από 300, είχαν καταγραφεί το 2024.
Η αύξηση της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής κρίσης είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αύξηση των κρουσμάτων δάγκειου πυρετού λόγω και της αύξησης του πληθυσμού των κουνουπιών.
Η Ελλάδα όπως και όλες οι χώρες του νότου θεωρούνται δυνητικά χώρες κινδύνου για να αναπτυχθεί ο δάγκειος πυρετός.
Θερμικό στρες
Το θερμικό στρες, επισημαίνει ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός, επηρεάζει πληθυσμούς όλων των ηλικιών σε όλες τις ηπείρους, ωστόσο οι εργαζόμενοιείναι ιδιαίτερα ευάλωτοι.
Πάνω από το ένα τρίτο του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού, 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι εκτίθεται κάθε χρόνο σε κίνδυνο θερμικής καταπόνησης στον χώρο εργασίας, με τους εργαζόμενους στη γεωργία και τις κατασκευές να πλήττονται περισσότερο.
Η αύξηση της θερμοκρασίας ενισχύει την κόπωση, τους τραυματισμούς, την αφυδάτωση, τις νεφρικές και ψυχικές επιβαρύνσεις, καθώς και τις απώλειες παραγωγικότητας και εισοδήματος.
Πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες από τον ΠΟΥ και τον WMO καλούν κυβερνήσεις, εργοδότες, οργανώσεις εργαζομένων και υγειονομικές αρχές να αναλάβουν συντονισμένη δράση, όπως:
-εφαρμογή πολιτικών εργασίας προσαρμοσμένων στη θερμότητα
-προσαρμογή των ωραρίων εργασίας και ανάπαυση
-εξασφάλιση πρόσβασης σε σκιά, δροσισμό και ασφαλές πόσιμο νερό
-ενίσχυση της εκπαίδευσης των εργαζομένων
-ενσωμάτωση μετεωρολογικών και κλιματικών πληροφοριών στη διαχείριση κινδύνου στους χώρους εργασίας
O WMO υπογραμμίζει στην έκθεσή του ότι η παρακολούθηση ασθενειών με βάση το κλίμα, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και τα προγνωστικά μοντέλα αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την πρόβλεψη κινδύνων και τη στήριξη έγκαιρης δράσης δημόσιας υγείας.