Τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το φαινόμενο Ελ Νίνιο στην Ευρώπη παρακολουθούν οι επιστήμονες καθώς θεωρείται κρίσιμος παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τα καιρικά μοτίβα τόσο το φετινό καλοκαίρι όσο και τον χειμώνα του 2026-2027 και κυρίως από την περίοδο Δεκέμβριος 2026 – Φεβρουάριος 2027.
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο δεν έχει τις ίδιες επιπτώσεις παντού. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι μπορεί να μεταβάλει τα μοτίβα βροχόπτωσης, να ενισχύσει ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές, πλημμύρες σε άλλες, να επηρεάσει τη γεωργία, την αλιεία, τις τιμές τροφίμων, την ενέργεια και τελικά την παγκόσμια οικονομία.
Το NOAA/CPC (Κέντρο Πρόβλεψης Κλίματος της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ) έχει ενεργοποιήσει το Παρατηρητήριο Ελ Νίνιο, δίνοντας πιθανότητα 82% να αναπτυχθεί Ελ Νίνιο στο τρίμηνο Μαΐου–Ιουλίου 2026 και 96% να συνεχιστεί τον χειμώνα στο Βόρειο Ημισφαίριο και άρα και στην Ευρώπη.
Ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες
Μέχρι στιγμής οι επιστήμονες εκτιμούν ότι για την Ευρώπη, η επίδραση του Ελ Νίνιο δεν είναι άμεση όπως σε περιοχές του Ειρηνικού.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, αυτό που μέχρι στιγμής φαίνεται καθαρά είναι ότι παγκοσμίως το τρίμηνο Μαΐου–Ιουλίου 2026 προβλέπεται επικράτηση θερμοκρασιών πάνω από τα κανονικά επίπεδα στην ξηρά.
Και η πρόγνωση αυτή αφορά και την Ευρώπη, με τις εποχικές προβλέψεις να ενσωματώνουν και άλλους κλιματικούς παράγοντες.
Για τον χειμώνα, το Copernicus/ECMWF (Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων) διαχωρίζει την εικόνα σε πρώιμο χειμώνα που θα εμφανιστεί τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο και όψιμο για χειμώνα που θα κάνει την εμφάνισή του τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2027.
Όπως σημείωσε και ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, σε ανάρτησή του, γενικά η επιρροή του Ελ Νίνιο στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη είναι μικρότερη από την τροπική περιοχή και τη Βόρεια Αμερική.
Όμως επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει πως η Βόρεια Ευρώπη επηρεάζεται συχνά από χαμηλές θερμοκρασίες κατά την επικράτηση του Ελ Νίνιο τους χειμερινούς μήνες και ο Βόρειος Ατλαντικός από ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες. Όσον αφορά στη Μεσόγειο η επιρροή του φαινομένου δεν είναι απολύτως διακριτή και απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις
Το Ελ Νίνιο συνδέεται και με τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις. Μάλιστα, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου όσον αφορά στο κόστος καθώς οι οικονομικές επιπτώσεις δεν τελειώνουν με το τέλος του φαινομένου.
Μελέτη ερευνητών του Dartmouth, που δημοσιεύθηκε στο Science, εξέτασε τις μεγάλες εκδηλώσεις Ελ Νίνιο του 1982 – 1983 και του 1997 – 1998 και βρήκε ότι η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης παρέμεινε για χρόνια, αναφέρει σε δημοσίευμά του το climatebook.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η παγκόσμια οικονομία έχασε περίπου 4,1 τρισ. δολάρια στα πέντε χρόνια μετά το επεισόδιο του 1982–83 και 5,7 τρισ. δολάρια μετά το επεισόδιο του 1997–98.
Και στην περίπτωση του Ελ Νίνιο, οι απώλειες δεν κατανέμονται δίκαια. Οι φτωχότερες τροπικές χώρες, που συχνά εξαρτώνται περισσότερο από τη γεωργία, την αλιεία και τις ευάλωτες υποδομές, πλήττονται δυσανάλογα.
Η ίδια μελέτη εκτιμά ότι, μετά το Ελ Νίνιο του 1997 – 1998, χώρες όπως το Περού και η Ινδονησία είχαν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) πάνω από 10% χαμηλότερο σε σχέση με το επίπεδο που θα μπορούσαν να έχουν χωρίς το φαινόμενο ενώ ακόμα και στις ΗΠΑ, οι απώλειες εκτιμήθηκαν περίπου στο 3% του ΑΕΠ σε μεταγενέστερα έτη.