Δημήτρης Τζιαντζής
Συμπληρώθηκαν τρία χρόνια από τη δεύτερη κυβερνητική θητεία της ΝΔ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης και τα κυβερνητικά φερέφωνα επιχειρούν να παρουσιάσουν ξανά μια εξωραϊσμένη εικόνα για τις πολιτικές που επιδεινώνουν τη ζωή των πολιτών καθημερινά.
Η κυβέρνηση έχει αποσπάσει τα εύσημα των αγορών για το πρόγραμμα αντιδραστικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, τη μείωση του δείκτη χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, τους ρυθμούς ανάπτυξης και τα υψηλά πλεονάσματα. Αυτό που δεν μπορούν να εξηγήσουν ούτε οι κυβερνώντες ούτε οι οικονομικοί κύκλοι είναι το λεγόμενο «ελληνικό παράδοξο». Πώς γίνεται σε μια ευνοϊκή οικονομική συγκυρία, ενώ υπήρχε για ένα διάστημα λόγω πανδημίας ρευστότητα και χαλάρωση των αυστηρών κριτηρίων δημοσιονομικής σταθερότητας, οι κάτοικοι της χώρας συνεχώς να φτωχαίνουν, τα νοικοκυριά να γονατίζουν και η αγοραστική δύναμη να κατρακυλά στον πάτο της ευρωζώνης. Η όποια ανάπτυξη έχουμε σήμερα φαίνεται εντυπωσιακή επειδή έρχεται μετά την παρατεταμένη περίοδο των μνημονίων κατά τη διάρκεια της οποίας η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε σχεδόν κατά 30%. Μην ξεχνάμε ότι η επιδείνωση της περιόδου 2010-2015 συνιστά την πιο απότομη μεταπολεμική οικονομική καταστροφή στην Ευρώπη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ οι ηλικίες 20-50 ετών θεωρούνται οι πρώτες γενιές μεταπολεμικά που ήδη ζουν χειρότερα από τους γονείς τους, ένας στους δύο κατοίκους της χώρας (54%), σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, πιστεύει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα, θα ζήσουν ακόμα χειρότερα!
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι «εννέα στις δέκα» προεκλογικές δεσμεύσεις του από το 2023 έχουν ήδη γίνει πράξη ή βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης μέχρι το τέλος του 2027. Αυτό αποτελεί εξαιρετικά επιλεκτική και αποπροσανατολιστική ανάγνωση καθώς π.χ. η προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων στον χώρο της Υγείας, σίγουρα δεν έφερε αποσυμφόρηση των νοσοκομείων και ενίσχυση του ΕΣΥ για την οποία είχε δεσμευτεί η κυβέρνηση. Επιπλέον, η όποια αύξηση των μισθών είναι εξαιρετικά δυσανάλογη με την εκτίναξη του κόστους ζωής και το ράλι τιμών που παραμένει σε πλήρη εξέλιξη.
Ο πληθωρισμός σε ορισμένες κατηγορίες αγαθών εκτοξεύτηκε σωρευτικά ακόμα και στο 43,7% κατά την τελευταία εξετία (2020-2025), όπως αποκαλύπτει έρευνα την οποία δημοσίευσε η μονάδα οικονομικών ερευνών της Eurobank. Στο ίδιο διάστημα ο γενικός δείκτης τιμών στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 19,8%.
Για πολλά αγαθά πρώτης ανάγκης (υπηρεσίες, μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ενέργεια), ο πληθωρισμός δεν είναι ούτε εφήμερος ούτε εισαγόμενος όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη η αύξηση του γενικού δείκτη τιμών το 2025 σε σχέση με το 2024 παρέμεινε υψηλή (2,9% έναντι 3%), την ίδια περίοδο που στην ΕΕ σημειώθηκε σαφής περαιτέρω αποκλιμάκωση (2,1% έναντι 2,4%).
Αντί η κυβέρνηση να πάρει μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, που αποτελεί δομικό και διαρθρωτικό ζήτημα, διαπραγματεύεται με τα καρτέλ των αγορών, τις πολυεθνικές και τους ιδιοκτήτες σούπερ μάρκετ για προσωρινά ημίμετρα. Για παράδειγμα, ενώ λήγει το αναποτελεσματικό μέτρο για πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και όχι στις τιμές, η κυβέρνηση κάνει παζάρια για δίμηνη συγκράτηση των ήδη πολύ υψηλών τιμών σε βασικά προϊόντα με ανταλλάγματα την άρση των όποιων περιορισμών. Η συμφωνία αποτελεί επικοινωνιακό τέχνασμα ενώ οι τιμές αυξάνονται.
Η πρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ Παναγιώτα Καλαποθαράκου, μιλώντας στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ, σημείωσε πως μόλις τον προηγούμενο μήνα ο πληθωρισμός στα τρόφιμα ήταν στο 4,5% και ο γενικός πληθωρισμός στο 5,2%. Χαρακτηρίζει μάλιστα «ευχολόγιο» την κυβερνητική προσδοκία για μείωση τιμών τον Σεπτέμβρη.
Καθαρά προεκλογικό άρωμα έχει και η πρόσφατη κατάργηση των περικοπών της διάταξης του νόμου Κατρούγκαλου στις συντάξεις χηρείας μετά την πάροδο τριών ετών που εφαρμοζόταν στον ιδιωτικό τομέα για όσες/ους είχαν και δική τους σύνταξη. Η λύση της κυβέρνησης δεν θεσπίζει την επιστροφή αναδρομικών στους συνταξιούχους.
Τα στελέχη της κυβέρνησης υιοθετούν ολοένα και συχνότερα εθνικιστική, ξενοφοβική και αντι-αριστερή ρητορική
Ανάλογα με την έκτακτη χορήγηση του… «αστρονομικού» ποσού των 150 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί, η κυβέρνηση προσπαθεί να δείξει ότι είναι η προστάτιδα της ελληνικής οικογένειας και, ταυτόχρονα, ότι αντιμετωπίζει με υπευθυνότητα το οξύ δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Και μόνο μία επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ αρκεί για να εξανεμιστεί στη στιγμή αυτό το επίδομα-κοροϊδία το οποίο ούτε καν φτάνει για να καλύψει για μία εβδομάδα τις στοιχειώδεις διατροφικές ανάγκες μιας τριμελούς ή τετραμελούς οικογένειας, πολύ περισσότερο τη φυσιολογική ανάγκη της για διακοπές. Την ίδια ώρα έχει πέσει «τρελό ψαλίδι» στο μόνιμο επίδομα παιδιού και τα υπόλοιπα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ ενώ υπάρχει υποβάθμιση ουσιαστικών πολιτικών στήριξης νέων γονέων. Αξιοπρεπείς μισθούς και ουσιαστική κοινωνική πρόνοια έχουν ανάγκη οι γονείς ώστε τα παιδιά τους να μη μεγαλώνουν σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας.
Σε μια περίοδο έντονης πολιτικής ρευστότητας, καθώς η παρατεταμένη και αβέβαιη προεκλογική ατμόσφαιρα εντείνεται, κυβερνητικά στελέχη φαίνεται να υιοθετούν ολοένα και συχνότερα εθνικιστική, ξενοφοβική και αντι-αριστερή ρητορική. Η τάση αυτή αποτυπώνεται με δημόσιες παρεμβάσεις που επιχειρούν να πολώσουν το κλίμα και να μετατοπίσουν ολόκληρη την πολιτική ατζέντα σε ακόμα πιο δεξιά και συντηρητική κατεύθυνση. Ενδεικτική είναι η στάση του αλτ-ράιτ γραμματέα της ΝΔ, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, που συνιστά μια επιλογή με τραμπικά χαρακτηριστικά σε μια σαφή προσπάθεια καλλιέργειας ενός ιδιότυπου «εμφυλιοπολεμικού» πλαισίου αντιπαράθεσης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 4-5 Ιουλίου 2026