Ιράν: Η παγίδα της κλιμάκωσης και τα φαντάσματα του Βιετνάμ

Ο πληθωρισμός επιταχύνεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τριών ετών, οι τιμές καυσίμων έχουν εκτοξευθεί και το Brent έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 50% από την έναρξη της σύγκρουσης. Οι τιμές βασικών τροφίμων αυξάνονται επίσης με εντυπωσιακούς ρυθμούς, ενώ το οικονομικό κόστος του πολέμου για το αμερικανικό δημόσιο διογκώνεται συνεχώς.

Το Πεντάγωνο αναγκάστηκε ήδη να παραδεχθεί ότι οι επιχειρήσεις έχουν κοστίσει τουλάχιστον 29 δισεκατομμύρια δολάρια — ποσό που δεν περιλαμβάνει τις ζημιές στις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι το τελικό κόστος μπορεί να φτάσει ακόμη και το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πιο αποκαλυπτική ίσως στιγμή ήρθε όταν ο Τραμπ ρωτήθηκε αν η αυξανόμενη οικονομική πίεση που βιώνουν οι Αμερικανοί θα τον ωθήσει να επιδιώξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. «Ούτε στο ελάχιστο», απάντησε.

Και όταν οι δημοσιογράφοι επέμειναν για το οικονομικό βάρος που προκαλεί η κρίση στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών, ο πρόεδρος απάντησε ακόμη πιο ωμά: «Δεν σκέφτομαι την οικονομική κατάσταση των Αμερικανών». Λίγες ημέρες αργότερα, όχι μόνο δεν ανασκεύασε τη δήλωση αλλά την υπερασπίστηκε δημόσια, χαρακτηρίζοντάς τη «τέλεια απάντηση».

Η φράση προκάλεσε σοκ ακόμη και σε τμήματα του Ρεπουμπλικανικού στρατοπέδου. Δημοκρατικοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν τον Τραμπ ότι παραδέχθηκε ανοιχτά την αδιαφορία του για το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, ενώ ακόμη και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιχείρησε αμήχανα να υποστηρίξει ότι τα λόγια του προέδρου «παρερμηνεύθηκαν».

Και ίσως αυτή η αναλγησία να αποκαλύπτει πολλά. Γιατί σε προηγούμενες κρίσεις, η αύξηση του οικονομικού και πολιτικού κόστους λειτουργούσε συνήθως ως παράγοντας πίεσης για αποκλιμάκωση. Σήμερα φαίνεται να συμβαίνει το αντίθετο. Οσο η στρατηγική αποτυγχάνει και όσο η αμερικανική ισχύς δείχνει να συναντά όρια που δεν μπορεί εύκολα να υπερβεί, τόσο πιο επιθετική γίνεται η αντίδραση της Ουάσιγκτον.

Η συζήτηση γύρω από το Ιράν αρχίζει να θυμίζει όλο και περισσότερο τη λογική που παγίδευσε για τόσα χρόνια τις ΗΠΑ στον πόλεμο του Βιετνάμ. Κάθε αποτυχία αντιμετωπίζεται όχι ως λόγος αναδίπλωσης αλλά ως επιχείρημα υπέρ ακόμη μεγαλύτερης κλιμάκωσης. Περισσότεροι βομβαρδισμοί, περισσότερη στρατιωτική πίεση, περισσότερη εμπλοκή, με την ελπίδα ότι η επόμενη φάση του πολέμου θα πετύχει εκεί όπου απέτυχε η προηγούμενη. Μια λογική βέβαια που σπανίως εξασφαλίζει διέξοδο και συνήθως επιδεινώνει το πρόβλημα.