Σχεδόν ένα χρόνο μετά τη δέσμευση Μητσοτάκη για τα μέτρα αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης και 9 μήνες από την ψήφιση του νόμου 5229/2025 για την “κοινωνική αντιπαροχή– κοινωνική μίσθωση”, η κυβέρνηση βγάζει στο σφυρί τα πρώτα κομμάτια από τη δημόσια ακίνητη περιουσία για να παραδοθούν στις εργολαβικές εταιρείες.
Λίγες ημέρες πριν υπογράφηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση με την οποία ρυθμίζονται αφενός οι όροι παράδοσης των δημόσιων κτιρίων ή οικοπέδων στις εργολαβικές εταιρείες, αφετέρου η διαχείρηση των κατοικιών. Την απόφαση υπογράφει πλειάδα υπουργών της κυβέρνησης Μητσοτάκη, οι Κυριάκος Πιερρακάκης, Θεόδωρος Λιβάνιος, Χρίστος Δήμας, Σταύρος Παπασταύρου, Νικόλαος Ταγαράς, Δόμνα Μιχαηλίδου.
Όλοι οι παραπάνω εδώ και ένα χρόνο πλειοδοτούν σε δηλώσεις αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης. Τελικά η “κοινωνική κατοικία” που θα έδινε πραγματική ανάσα στο σύνολο της κοινωνίας, κατάντησε να γίνει το περιτύλιγμα για ένα ακόμη δώρο σε μεγαλοεργολάβους ή εταιρείες real estate
Όπως ήδη έγραψε το neostrategy.gr, το πρώτο βήμα θα ήταν η “παράδοση των 1.000 ακινήτων της ΕΤΑΔ από το υπουργείο Οικονομικών για το θεσμό της κοινωνικής αντιπαροχής σε θυγατρικές κατασκευαστικές εταιρείες του real estate ή απευθείας σε μεγαλοεργολάβους κατασκευαστές, για να δοθούν 10.000 κατοικίες”
Η ΕΤΑΔ στο mεταξύ διαθέτει περίπου 6.500 αναξιοποίητα ακίνητα, από τα οποία εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να κατασκευαστούν έως και 30.000 νέες κατοικίες με όρο το “προσιτό ενοίκιο” που θα πληρώνουν όσοι πληρούν τα κριτήρια για την κοινωνική αντιπαροχή.
Η κοινή υπουργική απόφαση έρχεται μετά το νόμο να καθορίσει το συμβατικό πλαίσιο για την κατασκευή κατοικιών, την ανακαίνιση ή επισκευή υφιστάμενων ακινήτων. Σε δεύτερο στάδιο ρυθμίζει τη διαχείριση των κατοικιών αυτών από τις εργοληπτικές εταιρείες.
Η “κομβική παρέμβαση”, όπως είχε χαρακτηριστεί πριν μήνες από την κυβέρνηση για την αντιμετώπισης της οξείας στεγαστικής κρίσης, σημαίνει πρακτικά πως οι εργολάβοι θα αναλάβουν τσάμπα τα φιλέτα ακίνητης περιουσίας του δημοσίου στα οποία είτε θα κατασκευάσουν είτε θα ανακαινίσουν διαμερίσματα.
Οι όροι ανταλλαγής δείχνουν και το μέγεθος της κοροϊδίας στην αντιμετώπιση των υψηλών ενοικίων. Οι εργοληπτικές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να “επιστρέψουν” ως “κοινωνική αντιπαροχή” στο δημόσιο μόλις το 30% των κατοικιών που θα κατασκευάσουν ή θα ανακαινίσουν.
Η πρώτη ενέργεια στην εφαρμογή της πολιτικής αυτής καταδεικνύει πως τελικά η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρήκε ένα ακόμη τρόπο να δωρίσει δημόσια περιουσία σε ιδιώτες
Τα πρώτα οκτώ δημόσια ακίνητα έχουν ήδη επιλεγεί. Πρόκειται κυρίως για ακίνητα της ΔΥΠΑ σε περιοχές όπως η Παιανία, η Λάρισα, ο Πύργος και η Καλαμάτα. Εκεί προβλέπεται να κατασκευαστούν περίπου 400 νέες κατοικίες, αγνώστου αριθμού διαμερισμάτων. Τα 130 διαμερίσματα θα δοθούν από το κράτος ή τους ιδιώτες που θα έχουν τη διαχείριση σε ευάλωτες ομάδες με κοινωνικά κριτήρια. Όλα τα υπόλοιπα θα παραμείνουν στη διάθεση του “αναδόχου” ως “εργολαβικό αντάλλαγμα” για την κατασκευή των κατοικιών, τις οποίες θα μπορούν να πουλήσουν ή νοικιάσουν.
Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς οι πρώτοι διαγωνισμοί σε αυτή τη σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, όπου το δημόσιο χαρίζει οικοδομικά φιλέτα έναντι του 30% της κατασκευής κατοικιών, αναμένονται το αμέσως προσεχές διάστημα ώστε το 2029 να είναι δυνατή η παράδοση των πρώτων 130 κατοικιών.
Οι ιδιώτες κατασκευαστές όπως προβλέπεται, θα αναλαμβάνουν με δικά τους κεφάλαια την κατασκευή ή ανακατασκευή πολυκατοικιών και έτσι θα αποκτούν την κυριότητα ή την εμπορική εκμετάλλευσης τους. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την κατασκευή περίπου 2.500 κατοικιών που θα διατεθούν με το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής.
Η υπουργική απόφαση προβλέπει δύο βασικές κατηγορίες συμβάσεων. Η πρώτη αφορά τη “σύμβαση κατασκευής”, όπου ο ανάδοχος αναλαμβάνει αποκλειστικά την ανέγερση ή ανακαίνιση των ακινήτων. Η δεύτερη αφορά τη “σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης”, μέσω της οποίας ο ιδιώτης μπορεί να αναλάβει και τη μακροχρόνια διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών για λογαριασμό του κράτους, ακόμη και για περίοδο έως 50 ετών. Οι δαπάνες του έργου βαρύνουν εξ΄ολοκλήρου τον ανάδοχο.
Οι ιδιωτικές εταιρείες που θα αναλάβουν και τη διαχείριση των κατοικιών με προσιτό ενοίκιο θα επινοικιάζουν τις κατοικίες για λογαριασμό του Δημοσίου, θα εισπράττουν ενοίκια και κοινόχρηστα και θα φροντίζουν τη συντήρηση των κτιρίων.
Η “κοινωνική αντιπαροχή” είναι ένα απλό συμπλήρωμα στα υπόλοιπα μέτρα-ασπιρίνη της κυβέρνησης που έχει υιοθετήσει πλήρως το μοντέλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κομισιόν επίσης δεν μιλά για “κοινωνική στέγη” παρά τη γιγάντωση της στεγαστικής κρίσης σε όλες τις χώρες της Ευρώπης.
Το μοντέλο που επιλέχθηκε είναι αυτό της “προσιτής στέγης” με βασικούς άξονες. Την ενίσχυση της προσφοράς με κατασκευές ή ανακαινίσεις, τη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων και ένταξης τους σε προγράμματα ενισχύσεων του δημοσίου και την υιοθέτηση κοινωνικών κριτηρίων για τη διάθεση των κατοικιών.