Τραμπ στο Πεκίνο: Από την επίδειξη ισχύος στην επίδειξη αδυναμίας

Αυτό εξηγεί και τη διπλή στρατηγική της Κίνας απέναντι στον πόλεμο. Από τη μία πλευρά, έχει διατηρήσει επαφές με το Ιράν, καταγγέλλοντας δημόσια τις αμερικανικές πιέσεις και τις κυρώσεις ως «παράνομες». Από την άλλη, σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, έχει ασκήσει παρασκηνιακά πίεση στην Τεχεράνη να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο συμφωνίας με την Ουάσιγκτον.

Η επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στο Πεκίνο λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο Τραμπ–Σι αποκάλυψε ακριβώς πόσο στενά συνδέονται πλέον οι δύο κρίσεις. Ο Αραγτσί ενημέρωσε τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Ουάνγκ Γι για τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και για τις «κόκκινες γραμμές» της Τεχεράνης. Για την Κίνα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει μετατραπεί σε μοχλό επιρροής στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.

Το παράδοξο για τον Τραμπ είναι ότι η κυβέρνηση που προσπαθεί να παρουσιάσει την Κίνα ως τη μεγαλύτερη στρατηγική απειλή για τις ΗΠΑ βρίσκεται τώρα να χρειάζεται τη βοήθεια του ίδιου του Πεκίνου για να σταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή.

Μια σύνοδος με διαφορετικό συσχετισμό δύναμης

Η Ουάσιγκτον το τελευταίο διάστημα έχει κλιμακώσει σημαντικά την πίεση απέναντι στην Κίνα λόγω των εισαγωγών ιρανικού πετρελαίου. Οι αμερικανικές αρχές επέβαλαν κυρώσεις σε δεκάδες κινεζικές εταιρείες και σε μεγάλο διυλιστήριο που συνδέεται με το λεγόμενο «σκιώδες δίκτυο» μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου. Παράλληλα, οι ΗΠΑ προχώρησαν ακόμη και στην κατάσχεση δύο πλοίων που συνδέονταν με κινεζικά συμφέροντα.

Το Πεκίνο αντέδρασε οργισμένα. Κινέζοι αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τις κυρώσεις «παράνομες», ενώ σύμφωνα με αμερικανικές πηγές δόθηκαν ανεπίσημες οδηγίες σε κινεζικές εταιρείες να συνεχίσουν κανονικά τις εμπορικές δραστηριότητες με το Ιράν παρά τις αμερικανικές απειλές.

Την ίδια στιγμή όμως, κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ζητούν ανοιχτά από την Κίνα να χρησιμοποιήσει την επιρροή της στην Τεχεράνη. Ο Μάρκο Ρούμπιο κάλεσε δημόσια το Πεκίνο να πιέσει το Ιράν στο ζήτημα του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας πόσο βαθιά έχει εμπλακεί πλέον η Κίνα στη διαχείριση της κρίσης.

Αυτό είναι τελικά και το βασικό πολιτικό πρόβλημα με το οποίο φτάνει ο Τραμπ στο Πεκίνο. Η επίσκεψη που σχεδιαζόταν ως επίδειξη αμερικανικής ισχύος εξελίσσεται σε μια σύνοδο όπου η κινεζική ηγεσία αισθάνεται ότι ο συσχετισμός δύναμης μεταβάλλεται έστω και σταδιακά.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, το Πεκίνο βλέπει μια Ουάσιγκτον στρατιωτικά καταπονημένη, διπλωματικά πιεσμένη και αναγκασμένη να ζητά τη συνεργασία του βασικού γεωπολιτικού της αντιπάλου για να διαχειριστεί μια κρίση που η ίδια δεν κατάφερε να ελέγξει. Και αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα που αφήνει πίσω του ο πόλεμος στο Ιράν: όχι μόνο ότι η αμερικανική ισχύς έχει όρια, αλλά ότι αυτά τα όρια είναι πλέον ορατά σε ολόκληρο τον κόσμο.