Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Σχετικά Άρθρα
Σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο του Πακιστάν ως μεσολαβητή στις επαφές ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν εγείρει η παρέμβαση του δημοσιογράφου Τζέρεμι Σκάχιλ, ιδρυτικού συντάκτη του The Intercept και βραβευμένου συγγραφέα του Blackwater: The Rise of the World’s Most Powerful Mercenary Army. Ο Σκάχιλ περιέγραψε ένα σκηνικό σύγχυσης, αντικρουόμενων διαβεβαιώσεων και επικίνδυνων παλινωδιών, υποστηρίζοντας ότι οι πακιστανικοί διαμεσολαβητικοί δίαυλοι βρίσκονται πλέον υπό έντονη αμφισβήτηση, καθώς μετέφεραν προς την ιρανική πλευρά υποσχέσεις που τελικά δεν υλοποιήθηκαν.
Σύμφωνα με όσα είπε, Ιρανοί αξιωματούχοι τού μετέφεραν ότι το Πακιστάν είχε διαβεβαιώσει την Τεχεράνη πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα ανακοίνωνε, λίγο πριν από τη λήξη της εκεχειρίας, δύο κρίσιμες κινήσεις: αφενός την άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ και αφετέρου την παράταση της εκεχειρίας, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για νέο γύρο συνομιλιών. Με βάση αυτή την εικόνα, όπως είπε ο Σκάχιλ, η ιρανική πλευρά φέρεται να απάντησε ότι εφόσον αυτό συνέβαινε, θα προγραμμάτιζε δεύτερο γύρο επαφών για την Πέμπτη.
🇵🇰 Jeremy Scahill says Pakistan’s role in the Iran talks is under scrutiny after relaying assurances that did not materialize.
He reports Iranian officials were told Trump would “lift the blockade” on the Strait of Hormuz and extend the ceasefire before talks resume. Instead,… https://t.co/vrgGUD36As pic.twitter.com/E0a5D1M4rO
— Drop Site (@DropSiteNews) April 22, 2026
Όμως τα πράγματα πήραν διαφορετική τροπή. Ο Τραμπ ανακοίνωσε τελικά παράταση της εκεχειρίας, αλλά χωρίς να άρει τον αποκλεισμό. Εκεί, κατά τον Σκάχιλ, κατέρρευσε το αφήγημα που είχε μεταφερθεί από το Πακιστάν και άνοιξε εκ νέου ένα βαθύ ρήγμα δυσπιστίας. Όπως υποστήριξε, οι Ιρανοί αξιωματούχοι τού είπαν ξεκάθαρα ότι δεν γνωρίζουν αν οι Πακιστανοί μετέφεραν δικές τους ερμηνείες ή αν πράγματι είχαν ακούσει αυτά τα μηνύματα από τον ίδιο τον Τραμπ και στη συνέχεια τα διαβίβασαν στην Τεχεράνη ως κάτι δεδομένο.
Αυτό ακριβώς είναι, σύμφωνα με τον Σκάχιλ, το κεντρικό πρόβλημα. Σε μια τόσο εύφλεκτη συγκυρία, όπου η ισορροπία ανάμεσα σε πόλεμο και διαπραγμάτευση είναι απολύτως εύθραυστη, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ποιος λέει όλη την αλήθεια και ποιος αναπροσαρμόζει τα δεδομένα ανάλογα με τη στιγμή. Ο δημοσιογράφος στάθηκε ιδιαίτερα στον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Αμερικανού προέδρου, τονίζοντας ότι οι διαρκείς αντιφάσεις, οι αιφνιδιασμοί και οι δημόσιες αναρτήσεις του καθιστούν σχεδόν αδύνατη την οικοδόμηση στοιχειώδους εμπιστοσύνης με την ιρανική πλευρά.
Ο Σκάχιλ μετέφερε ακόμη ότι, κατά τους Ιρανούς αξιωματούχους, οι Πακιστανοί συνομιλητές τους εμφανίζονται συχνά να «τρέχουν και να μη φτάνουν», προσπαθώντας να καταλάβουν τι ακριβώς τους έχει πει ο Τραμπ και τι από αυτό μπορεί να μεταφερθεί ως αξιόπιστο στην Τεχεράνη. Με άλλα λόγια, η εικόνα που περιέγραψε είναι αυτή ενός μεσολαβητή που προσπάθησε να παρουσιαστεί ως μεγάλος διπλωματικός παίκτης, αλλά τώρα βρίσκεται εκτεθειμένος, ακριβώς επειδή δεν μπόρεσε να εγγυηθεί ότι οι δεσμεύσεις που μετέφερε θα μετατρέπονταν σε πραγματικές αποφάσεις από την Ουάσιγκτον.
Μάλιστα, ο Σκάχιλ υποστήριξε ότι αυτό δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου. Όπως είπε, υπήρξαν και προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες το Πακιστάν φέρεται να μετέφερε στην ιρανική πλευρά μηνύματα περί αποκλιμάκωσης ή διευθετήσεων που στη συνέχεια αναιρέθηκαν από την ίδια την αμερικανική στάση. Έτσι, το αποτέλεσμα είναι ένα σκηνικό όπου το Ιράν θεωρεί πως κάθε νέα υπόσχεση μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από μια ξαφνική ανάρτηση, μια τηλεοπτική δήλωση ή μια νέα επίδειξη αμερικανικής πίεσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο δημοσιογράφος μίλησε για ένα «μεγάλο κενό εμπιστοσύνης», υπενθυμίζοντας ότι αρκετοί γύροι διαπραγματεύσεων στο παρελθόν έληξαν με αμερικανικές επιθέσεις-έκπληξη ή με απότομη μεταβολή της αμερικανικής στάσης. Το αποτέλεσμα, όπως σημείωσε, είναι η Τεχεράνη να προσεγγίζει πλέον κάθε νέα πρωτοβουλία με όρους καχυποψίας, αναρωτώμενη όχι μόνο αν η άλλη πλευρά μιλά ειλικρινά, αλλά και αν οι ενδιάμεσοι παίκτες γνωρίζουν πραγματικά τι συμβαίνει.
Ο Σκάχιλ δεν περιορίστηκε μόνο στην αβεβαιότητα γύρω από τον Τραμπ, αλλά άφησε αιχμές και για το ίδιο το Πακιστάν, λέγοντας ότι υπάρχει και το ενδεχόμενο να παίζει «βρόμικα παιχνίδια» σε κάποιο βαθμό. Παρότι αναγνώρισε πως σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως ο Αμερικανός πρόεδρος να όντως μεταφέρει ένα μήνυμα στον Πακιστανό πρωθυπουργό ή σε άλλους αξιωματούχους, το πρόβλημα είναι ότι αυτό το μήνυμα, μέχρι να φτάσει στο Ιράν, μοιάζει να αλλάζει, να φουσκώνει ή να καταρρέει υπό το βάρος των επόμενων αμερικανικών κινήσεων.
Σε μια χαρακτηριστική αποστροφή του, περιέγραψε όλη αυτή την κατάσταση ως ένα «τρελό κοκτέιλ», όπου συναντώνται η ιστορία των πακιστανικών παρασκηνιακών ελιγμών, η αστάθεια και η επιθετική μεταβλητότητα του Τραμπ, αλλά και η αντικειμενική σοβαρότητα μιας κρίσης που αφορά πόλεμο και ειρήνη σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας. Για τον Σκάχιλ, αυτή ακριβώς η σύνθεση κάνει το παρόν σκηνικό εξαιρετικά επικίνδυνο.
Financial Times: Ο άνθρωπος που προσπαθεί να διασώσει τις αμερικανοϊρανικές συνομιλίες
Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και το δημοσίευμα των Financial Times, το οποίο σκιαγραφεί τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ ως τον ισχυρό άνδρα που επιχειρεί να διασώσει τις αμερικανοϊρανικές συνομιλίες, ακολουθώντας μια ασυνήθιστη, σχεδόν στρατιωτικού τύπου διαμεσολάβηση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Μουνίρ κινήθηκε ταυτόχρονα προς την Τεχεράνη, την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης και τον Λευκό Οίκο, προσπαθώντας να καλύψει το κενό ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Ωστόσο, η ίδια ανάλυση υπογραμμίζει ότι το Πακιστάν βρέθηκε αντιμέτωπο με το πιο δύσκολο τεστ του ακριβώς τη στιγμή που οι προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών ναυάγησαν, καθώς η Τεχεράνη αρνήθηκε να επιστρέψει στο τραπέζι όσο παραμένει ο ναυτικός αποκλεισμός και όσο η αμερικανική στάση δείχνει ασταθής. Με άλλα λόγια, το δημοσίευμα έρχεται να ενισχύσει την εικόνα που περιέγραψε ο Σκάχιλ. Το Πακιστάν θέλησε να εμφανιστεί ως καθοριστικός μεσολαβητής, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπο με τα όρια της επιρροής του και με την αδυναμία του να εγγυηθεί τη συνέπεια της Ουάσιγκτον.
Η ουσία, όπως προκύπτει από την παρέμβαση Σκάχιλ, είναι σκληρή. Το Πακιστάν επένδυσε πολιτικό κεφάλαιο για να παρουσιαστεί ως ο νέος αποτελεσματικός μεσολαβητής ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, όμως η ανακολουθία των αμερικανικών κινήσεων και οι συγκεχυμένες διαβεβαιώσεις που μεταφέρθηκαν στην Τεχεράνη το άφησαν εκτεθειμένο. Και αυτό, σε μια περίοδο όπου κάθε λάθος μήνυμα μπορεί να μην τινάξει απλώς μια διαπραγμάτευση στον αέρα, αλλά να πυροδοτήσει νέα κλιμάκωση σε μια ήδη φλεγόμενη περιοχή.