Άκρως δυστοπική είναι η ανάλυση για το κόστος ενέργειας στην ΕΕ και την Ελλάδα που επεξεργάστηκε η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC) εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και με τις τιμές των καυσίμων να έχουν αυξηθεί κατά 50%.
Σχετικά Άρθρα
Σύμφωνα με την ανάλυση που δόθηκε στη δημοσιότητα, στην Ελλάδα η ετήσια δαπάνη για ενέργεια εκτιμάται στα 3.209 ευρώ που αντιστοιχούν περίπου στο 7,3% του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν αυξημένες κατά 50%, το επιπλέον κόστος φτάνει τα 1.605 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή περίπου επιπλέον 130 ευρώ τον μήνα, ανεβάζοντας τη συνολική ενεργειακή δαπάνη κοντά στα 4.800 ευρώ.
Η μεταβολή αυτή εκτοξεύει το μερίδιο της ενέργειας στο 10,9% του προϋπολογισμού των νοικοκυριών στην Ελλάδα, πλησιάζοντας το όριο που διεθνώς συνδέεται με την ενεργειακή φτώχεια.
Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι τα ελληνικά νοικοκυριά διαθέτουν χαμηλότερο συνολικό εισόδημα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (περίπου 44.000 ευρώ έναντι 47.000 ευρώ), γεγονός που καθιστά το ίδιο κόστος αναλογικά πιο επώδυνο.
Στην πράξη, η επιβάρυνση αυτή αντιστοιχεί σε ένα σημαντικό μέρος του ετήσιου εισοδήματος, ιδίως για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, και σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος σε βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα και στέγαση, εντείνει τον κίνδυνο οικονομικής ασφυξίας.
Εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας διατηρηθούν, ένα μεγάλο τμήμα των ελληνικών νοικοκυριών κινδυνεύει να περάσει ή να παγιωθεί σε κατάσταση ενεργειακής φτώχειας, με ευρύτερες επιπτώσεις τόσο στην κατανάλωση όσο και στη συνολική οικονομική δραστηριότητα.
Και όπως επεσήμανε η γενική γραμματέας της ETUC, Esther Lynch, κατά την παρουσίαση της έρευνας «αποκαλύπτει τις καταστροφικές συνέπειες για τους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους από την αποτυχία αντιμετώπισης της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ιδιαίτερα ευμετάβλητα ορυκτά καύσιμα».
| Χώρα | Εκτιμώμενη δαπάνη για ενέργεια | Εκτιμώμενο ποσοστό στον οικογενειακό προϋπολογισμό | Εκτιμώμενο κόστος αύξησης 50% | Εκτιμώμενη συνολική δαπάνη νοικοκυριού | Επιπλέον ποσοστό δαπάνης από αύξηση 50% (αν οι αποταμιεύσεις παραμείνουν σταθερές) | Εκτιμώμενο ποσοστό προϋπολογισμού μετά την αύξηση |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Πολωνία (PL) | 4,183 | 14.0% | 2,091 | 29,900 | 7.0% | 21.0% |
| Σλοβενία (SI) | 4,941 | 11.8% | 2,470 | 41,929 | 5.9% | 17.7% |
| Εσθονία (EE) | 3,247 | 10.7% | 1,623 | 30,474 | 5.3% | 16.0% |
| Βουλγαρία (BG) | 4,268 | 10.6% | 2,134 | 40,333 | 5.3% | 15.9% |
| Γαλλία (FR) | 5,020 | 10.5% | 2,510 | 47,806 | 5.3% | 15.8% |
| Τσεχία (CZ) | 3,250 | 10.3% | 1,625 | 31,706 | 5.1% | 15.4% |
| Λετονία (LV) | 2,934 | 9.6% | 1,467 | 30,557 | 4.8% | 14.4% |
| Σλοβακία (SK) | 4,164 | 9.5% | 2,082 | 43,824 | 4.8% | 14.3% |
| Ουγγαρία (HU) | 2,371 | 9.0% | 1,185 | 26,304 | 4.5% | 13.5% |
| Κύπρος (CY) | 4,461 | 8.5% | 2,231 | 52,524 | 4.2% | 12.7% |
| Φινλανδία (FI) | 3,881 | 8.3% | 1,940 | 46,758 | 4.2% | 12.5% |
| Κροατία (HR) | 3,538 | 8.3% | 1,769 | 42,755 | 4.1% | 12.4% |
| Γερμανία (DE) | 4,185 | 8.2% | 2,092 | 50,924 | 4.1% | 12.3% |
| Λιθουανία (LT) | 2,281 | 8.2% | 1,141 | 27,916 | 4.1% | 12.3% |
| Σύνολο | 3,792 | 8.5% | 1,896 | 47,023 | 4.0% | 12.1% |
| Βέλγιο (BE) | 4,557 | 8.0% | 2,278 | 57,293 | 4.0% | 11.9% |
| Ιρλανδία (IE) | 5,291 | 7.7% | 2,646 | 69,159 | 3.8% | 11.5% |
| Αυστρία (AT) | 4,849 | 7.6% | 2,424 | 63,421 | 3.8% | 11.5% |
| Ελλάδα (EL) | 3,209 | 7.3% | 1,605 | 43,979 | 3.6% | 10.9% |
| Δανία (DK) | 3,804 | 6.8% | 1,902 | 55,904 | 3.4% | 10.2% |
| Ισπανία (ES) | 2,768 | 6.1% | 1,384 | 45,490 | 3.0% | 9.1% |
| Λουξεμβούργο (LU) | 5,551 | 5.3% | 2,776 | 104,281 | 2.7% | 8.0% |
| Μάλτα (MT) | 2,356 | 5.2% | 1,178 | 45,734 | 2.6% | 7.7% |
| Ολλανδία (NL) | 2,113 | 4.0% | 1,057 | 52,565 | 2.0% | 6.0% |
1.800 ευρώ αύξηση στην ΕΕ
Τα συνδικάτα καλούν την ΕΕ να προχωρήσει σε ριζικές παρεμβάσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, καθώς νέα ανάλυση δείχνει ότι ο μέσος λογαριασμός ενός νοικοκυριού στην ΕΕ θα αυξηθεί κατά περισσότερα από 1.800 ευρώ ετησίως, εάν οι σημερινές τιμές διατηρηθούν.
Μετά την αύξηση κατά 50% της τιμής του αργού πετρελαίου από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Συνδικαλιστικού Ινστιτούτου δείχνουν τις επιπτώσεις που θα έχει στα νοικοκυριά μια αύξηση κατά 50% του ενεργειακού κόστους, εφόσον διατηρηθεί για ένα έτος θα είναι οι εξής:
1] Ο μέσος ετήσιος λογαριασμός ενέργειας στην ΕΕ θα αυξηθεί από 3.792 ευρώ σε 5.688 ευρώ – δηλαδή στο 12% της συνολικής δαπάνης των νοικοκυριών.
2] Ο μέσος ετήσιος λογαριασμός ενέργειας θα αντιστοιχεί σε πάνω από το 10% των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών στην πλειονότητα των κρατών-μελών και σε πάνω από το 15% σε έξι κράτη-μέλη.
3] Ο μέσος ετήσιος λογαριασμός ενέργειας θα αυξηθεί κατά 2.000 ευρώ σε 11 κράτη-μέλη
Οι προτάσεις της ETUC
Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC) επισημαίνει ότι τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν πως η ΕΕ χρειάζεται βαθιές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας, ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, των οποίων η τιμή και η προσφορά είναι όλο και πιο ευάλωτες λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας.
Όπως επισημαίνει ακόμη και πριν από αυτή την κρίση με τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, 47,5 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ (10% του πληθυσμού) δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά να διατηρούν το σπίτι τους ζεστό.
Γι’ αυτόν τον λόγο, η ETUC ζητά:
- Αποσύνδεση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας από το φυσικό αέριο: ακόμη και όπου κυριαρχούν οι ΑΠΕ, το αέριο συνεχίζει πολύ συχνά να καθορίζει τις τιμές χονδρικής, επιβαρύνοντας εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
- Αύξηση της δυναμικότητας των ηλεκτρικών δικτύων: χωρίς επιτάχυνση της επέκτασης, της σύνδεσης και του εκσυγχρονισμού τους, η φθηνότερη παραγωγή από ΑΠΕ δεν θα μεταφραστεί σε χαμηλότερες τελικές τιμές.
- Αύξηση των δημόσιων επενδύσεων στις υποδομές: το ιδιωτικό κεφάλαιο μπορεί να συμπληρώσει τη δημόσια δράση, αλλά δεν μπορεί να την υποκαταστήσει.
- Εργαλείο διαχείρισης κρίσεων: βασισμένο στο μοντέλο της πολιτικής SURE που έσωσε θέσεις εργασίας κατά την πανδημία, η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει την απασχόληση, τα εισοδήματα και την παραγωγή σε στρατηγικούς τομείς.
- Έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών εταιρειών: μέτρα για να σταματήσει η αισχροκέρδεια ενεργειακών κολοσσών που αποκομίζουν 80 εκατ. ευρώ την ημέρα, αυξάνοντας τις τιμές σε όλη την οικονομία και τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό.
- Αναστολή των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ: τα κράτη-μέλη πρέπει να έχουν τον δημοσιονομικό χώρο για να στηρίξουν μια δίκαιη μετάβαση για τους εργαζόμενους με τον ίδιο ρυθμό που γίνεται η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.