Στις εξελίξεις του 2015 και στις δραματικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης του Αλέξη ΤσίπραΔιαβάστε: Ντοκιμαντέρ “Στο χιλιοστό”: Η αποκάλυψη Γιούνκερ για πρόταση πώλησης της Ακρόπολης από υπουργό Οικονομικών και η καυστική απάντηση στον Τσίπρα για την εκλογή του με 36% (Βίντεο)Στις 27 Φεβρουαρίου 2015 είχε επιτευχθεί συμφωνία για την παράταση του ελληνικού προγράμματος, με τους Ευρωπαίους να ελπίζουν ότι η κυβέρνηση της Ελλάδας είχε καταλάβει τη σοβαρότητα της κατάστασης και μέσα στο νέο χρονικό πλαίσιο που υπήρχε θα μπορούσαν να συμφωνήσουν για ένα «τρίτο μνημόνιο».
Βέβαια, ο Αλέξης Τσίπρας φέρεται να διέψευδε κατηγορηματικά στο υπουργικό συμβούλιο τα σενάρια για νέο μνημόνιο
Η ειρωνεία για τα αγγλικά του Αλέξη Τσίπρα
Η παράταση ήρθε, αλλά όχι η ρευστότητα
Η Σταυρούλα Μηλιάκου γενική διευθύντρια προϋπολογισμού και δημοσιονομικής πολιτικής (2014-2018), επιβεβαιώνει την ταλαιπωρία των τεχνικών κλιμακίων: «Ήταν χάσιμο χρόνου. Σε μια περίοδο που πραγματικά καιγόμασταν, κληθήκαμε να πηγαίνουμε στο Hilton. Στην αρχή δεν πηγαίναμε καν στις αίθουσες συνεδριάσεων, αλλά σε δωμάτια».
Γιούνκερ: Απειλούσαν τους αξιωματούχους μου Μάλιστα, ο Μάρτιν Σελμάγιερ, τότε διευθυντής του γραφείου του Γιούνκερ, συμπληρώνει το παρασκήνιο εκείνης της έντασης: «Νομίζω ο Γιούνκερ είπε στον Τσίπρα: “Να προσέχεις, αυτοί είναι δικοί μου, δουλεύουν για μένα. Προσπαθούν να βοηθήσουν, έχουν εντολή να βοηθήσουν. Δεν πρέπει να πάθουν κάτι. Να τους φέρεστε σωστά και να τους προστατεύετε. Δεν είναι εχθροί”».
“Δεν είχαν διαβάσει το μνημόνιο” Το σκεπτικό πίσω από αυτή την επιλογή της κυβέρνησης αποτυπώνεται στα λόγια του Νίκου Παππά, ο οποίος εξηγεί τη δική τους οπτική για την ιεραρχία της διαπραγμάτευσης: «Δεν μπορεί η μία πλευρά να εξαντλεί όλα της τα όπλα, δηλαδή να κάθεται ο ίδιος ο υπουργός να διαπραγματεύεται με έναν τεχνοκράτη. Δεν γίνεται αυτό. Δηλαδή μετά ποιος θα μιλήσει εν ονόματι τίνος; Είχαμε φτάσει μέχρι και ο πρωθυπουργός να βλέπει τους καθ’ όλα άξιους τεχνοκράτες, αλλά δεν γίνεται έτσι.»
Ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον, ο οποίος ήταν στην Ελλάδα το 2015 για λογαριασμό του Channel 4 News, περιγράφει ένα κλίμα βαθιάς καχυποψίας μέσα στην ελληνική κυβέρνηση. Όπως αναφέρει, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και σύμβουλοι μιλούσαν για πιθανή παρακολούθηση, ακόμα και για «κατασκοπεία υπέρ των Γερμανών». Η εικόνα που δίνει είναι μιας κυβέρνησης που λειτουργεί σε καθεστώς έντασης και δυσπιστίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταφορά κινητών σε μεταλλικά κουτιά και την ύπαρξη ενός άτυπου “spy room” στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η περιγραφή του Ματέο Ρέντσι για την “δύσκολη” Μέρκελ και τον Τσίπρα που του προσέθεσε πίεση στο εσωτερικό της Ιταλίας
Η άνοδος του Τσίπρα που… παρέσυρε και τον ΣΥΡΙΖΑΗ υποδοχή στην Καγκελαρία είχε όλα τα στοιχεία της υψηλής διπλωματίας. «Αγήματα, συνοδείες… “Tsar Diplomacy”, ας πούμε μια τέτοια κατάσταση», περιγράφει ο Δημήτρης Τζανακόπουλος. «Στη συνέχεια ξεκίνησε μία συνάντηση η οποία έφτασε σε πάρα πολλές τεχνικές λεπτομέρειες. Τα αιτούμενα της πέμπτης αξιολόγησης συζητήθηκαν σχεδόν εξαντλητικά και η Καγκελάριος είχε άποψη για το κάθε ένα».
Στα απρόοπτα της συνάντησης καταγράφηκε ένα περιστατικό με έναν χαμένο φάκελο της ελληνικής αποστολής λίγο πριν την έναρξη των συζητήσεων. Αν και το περιεχόμενό του παρέμεινε άγνωστο, ο Αλέξης Τσίπρας εθεάθη να κατευνάζει διακριτικά την αγωνία των συνεργατών του ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο Ντέκλαν Κοστέλο περιγράφει την πρόταση για δωρεάν ρεύμα: «Ήθελαν να παρέχουν δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα σε ευάλωτους καταναλωτές. Και υπάρχουν τρόποι για να γίνει αυτό, μέσω κοινωνικών τιμολογίων. Αν όμως απλώς δώσεις δωρεάν ρεύμα σε όλους, γιατί να πληρώσει οποιοσδήποτε τον λογαριασμό του; Αν το κάνεις αυτό, η εταιρεία ηλεκτρισμού χρεοκοπεί. Στη συνέχεια, αυτή θα έπρεπε να διασωθεί από το κράτος με δημόσιο χρήμα -το οποίο, στην πραγματικότητα, η Ελλάδα ζητούσε από τους Ευρωπαίους εταίρους της».
Η στροφή της Αθήνας στη Ρωσία
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ επιβεβαίωσε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε απευθείας χρήματα από το Κρεμλίνο, αλλά ο Πούτιν πρώτα συμβουλεύτηκε τις Βρυξέλλες: «Ο Τσίπρας επισκέφθηκε τον Πούτιν για να πάρει, δεν ξέρω κι εγώ τι, προφανώς χρήματα, τα οποία οι Ρώσοι αρνήθηκαν αφού πρώτα έλεγξαν μαζί μας αν αυτό θα ήταν καλή ιδέα».
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον παρακολουθούσε τις κινήσεις αυτές με ψυχραιμία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντάλιπ Σινγκ ξεκαθαρίζει τη θέση των ΗΠΑ: «Κοιτάξτε, δεν πήραμε στα σοβαρά αυτή την πιθανότητα. Πιστεύαμε ότι χρησιμοποιούνταν κυνικά ως ένα μέσο για την άσκηση πιθανής πίεσης. Επομένως, ήμασταν πολύ ξεκάθαροι, δυναμικοί και ευθείς: αυτό δεν πρόκειται να αποτελέσει μέρος αυτής της συζήτησης, τελεία και παύλα».
«Ο δεύτερος που μίλησε», συνεχίζει ο Ντάισελμπλουμ, «ήταν ο Υπουργός της Λιθουανίας, ο οποίος εξήγησε στον Βαρουφάκη ότι δεν είχε απολύτως καμία συναίσθηση για την κατάσταση στη Βαλτική, η οποία επίσης είχε περάσει τεράστια κρίση, με τους δημοσίους υπαλλήλους να υφίστανται περικοπές 25% στους μισθούς τους. Του είπε: “Έχεις ιδέα ποιος είναι ο κατώτατος μισθός στη χώρα μου; Κι εσύ μιλάς για αύξηση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα; Πώς θα το εξηγήσω αυτό στους δικούς μου ψηφοφόρους;”.
Ο κ. Ντάισελμπλουμ παραδέχεται ότι ανησύχησε πολύ: «Ως πρόεδρος ξεκαθάρισα ότι δεν συζητάμε κανένα Plan B, γιατί αυτό ήταν εκτός της εντολής μας. Καταλάβαινα την οργή τους, οι άνθρωποι ήταν πραγματικά θυμωμένοι, αλλά είπα ότι δεν θα το συζητήσουμε εδώ ακόμα».
Από την πλευρά του, ο τότε Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, επιβεβαιώνει το χάσμα: «Δεν ένιωσα, δυστυχώς, ότι έχω ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ελληνική ομάδα. Με όλους τους προηγούμενους αλλά και με όλους τους επόμενους υπουργούς η σχέση ήταν άριστη. Εκείνη την περίοδο δυστυχώς δεν είχαμε καμία σχέση. Μάλλον, ένιωθα πως μας θεωρούσαν ότι είμαστε απέναντι. Δυσάρεστο, αλλά έτσι είχαν τα πράγματα».
“Δεν γίνεται συμφωνία με τον Βαρουφάκη”
Μετά την άσχημη τροπή του Eurogroup στη Ρίγα, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ παρέκαμψε τον Γιάνη Βαρουφάκη και τηλεφώνησε απευθείας στον Αλέξη Τσίπρα: «Κάλεσα ξανά τον Αλέξη Τσίπρα. Του είπα ουσιαστικά ότι δεν νομίζω πως με τον Βαρουφάκη επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας θα φτάσει σε συμφωνία. Απλώς δεν πρόκειται να συμβεί. Υπάρχει τόσο λίγη εμπιστοσύνη μεταξύ των συναδέλφων προς το πρόσωπό του, που δεν πρόκειται να πείσω ποτέ το Eurogroup να συμφωνήσει σε αυτά που είναι στο τραπέζι. Ο Τσίπρας άκουσε. Αναγνώρισε αυτά που του είπα, οπότε ήμουν σίγουρος ότι το κατάλαβε. Και μετά έκλεισε το τηλέφωνο».
Ο Τόμας Βίζερ σχολιάζει την ψυχολογία του Γιάνη Βαρουφάκη εκείνες τις ημέρες: «Ήταν απόλυτα πεπεισμένος, θα έλεγα, πρώτα απ’ όλα για τη μεγαλοφυΐα του. Δεύτερον, ήταν απόλυτα σίγουρος ότι η στρατηγική που είχε βοηθήσει να σχεδιαστεί ήταν η μοναδική σωστή, η οποία στην πραγματικότητα έμοιαζε με παιχνίδι πόκερ. Δυστυχώς, όμως, δεν συνειδητοποίησε ότι η τράπουλα ήταν σημαδεμένη εις βάρος του».
Το κλίμα στην Ευρώπη είχε αλλάξει οριστικά, και το ενδεχόμενο του Grexit δεν τρόμαζε πια όπως παλιά.
«Λίγα χρόνια πριν, όλοι ήταν πεπεισμένοι ότι αν μια χώρα έβγαινε, αυτό θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την Ευρωζώνη και θα έθετε σε κίνδυνο το μέλλον του ευρώ. Το 2015 όμως είχαμε προχωρήσει. Όλο και περισσότεροι υπουργοί έλεγαν: “Κοιτάξτε, ίσως μια έξοδος της Ελλάδας να μας πληγώσει προσωρινά. Αλλά η ζημιά αυτής της διαρκούς, ανοιχτής πληγής που προκαλεί η ελληνική κρίση σε ολόκληρη την Ευρωζώνη είναι πολύ μεγαλύτερη. Ας το κόψουμε εδώ. Ας δεχτούμε το πλήγμα για να τελειώνουμε, γιατί αυτό δεν οδηγεί πουθενά”», κατέληξε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ.
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Παραπολιτικά Ειδήσεις .
Η παράταση ήρθε, αλλά όχι η ρευστότητα
Η Σταυρούλα Μηλιάκου γενική διευθύντρια προϋπολογισμού και δημοσιονομικής πολιτικής (2014-2018), επιβεβαιώνει την ταλαιπωρία των τεχνικών κλιμακίων: «Ήταν χάσιμο χρόνου. Σε μια περίοδο που πραγματικά καιγόμασταν, κληθήκαμε να πηγαίνουμε στο Hilton. Στην αρχή δεν πηγαίναμε καν στις αίθουσες συνεδριάσεων, αλλά σε δωμάτια».
Γιούνκερ: Απειλούσαν τους αξιωματούχους μου Μάλιστα, ο Μάρτιν Σελμάγιερ, τότε διευθυντής του γραφείου του Γιούνκερ, συμπληρώνει το παρασκήνιο εκείνης της έντασης: «Νομίζω ο Γιούνκερ είπε στον Τσίπρα: “Να προσέχεις, αυτοί είναι δικοί μου, δουλεύουν για μένα. Προσπαθούν να βοηθήσουν, έχουν εντολή να βοηθήσουν. Δεν πρέπει να πάθουν κάτι. Να τους φέρεστε σωστά και να τους προστατεύετε. Δεν είναι εχθροί”».
“Δεν είχαν διαβάσει το μνημόνιο” Το σκεπτικό πίσω από αυτή την επιλογή της κυβέρνησης αποτυπώνεται στα λόγια του Νίκου Παππά, ο οποίος εξηγεί τη δική τους οπτική για την ιεραρχία της διαπραγμάτευσης: «Δεν μπορεί η μία πλευρά να εξαντλεί όλα της τα όπλα, δηλαδή να κάθεται ο ίδιος ο υπουργός να διαπραγματεύεται με έναν τεχνοκράτη. Δεν γίνεται αυτό. Δηλαδή μετά ποιος θα μιλήσει εν ονόματι τίνος; Είχαμε φτάσει μέχρι και ο πρωθυπουργός να βλέπει τους καθ’ όλα άξιους τεχνοκράτες, αλλά δεν γίνεται έτσι.»
Ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον, ο οποίος ήταν στην Ελλάδα το 2015 για λογαριασμό του Channel 4 News, περιγράφει ένα κλίμα βαθιάς καχυποψίας μέσα στην ελληνική κυβέρνηση. Όπως αναφέρει, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και σύμβουλοι μιλούσαν για πιθανή παρακολούθηση, ακόμα και για «κατασκοπεία υπέρ των Γερμανών». Η εικόνα που δίνει είναι μιας κυβέρνησης που λειτουργεί σε καθεστώς έντασης και δυσπιστίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταφορά κινητών σε μεταλλικά κουτιά και την ύπαρξη ενός άτυπου “spy room” στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η περιγραφή του Ματέο Ρέντσι για την “δύσκολη” Μέρκελ και τον Τσίπρα που του προσέθεσε πίεση στο εσωτερικό της Ιταλίας
Η άνοδος του Τσίπρα που… παρέσυρε και τον ΣΥΡΙΖΑΗ υποδοχή στην Καγκελαρία είχε όλα τα στοιχεία της υψηλής διπλωματίας. «Αγήματα, συνοδείες… “Tsar Diplomacy”, ας πούμε μια τέτοια κατάσταση», περιγράφει ο Δημήτρης Τζανακόπουλος. «Στη συνέχεια ξεκίνησε μία συνάντηση η οποία έφτασε σε πάρα πολλές τεχνικές λεπτομέρειες. Τα αιτούμενα της πέμπτης αξιολόγησης συζητήθηκαν σχεδόν εξαντλητικά και η Καγκελάριος είχε άποψη για το κάθε ένα».
Στα απρόοπτα της συνάντησης καταγράφηκε ένα περιστατικό με έναν χαμένο φάκελο της ελληνικής αποστολής λίγο πριν την έναρξη των συζητήσεων. Αν και το περιεχόμενό του παρέμεινε άγνωστο, ο Αλέξης Τσίπρας εθεάθη να κατευνάζει διακριτικά την αγωνία των συνεργατών του ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο Ντέκλαν Κοστέλο περιγράφει την πρόταση για δωρεάν ρεύμα: «Ήθελαν να παρέχουν δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα σε ευάλωτους καταναλωτές. Και υπάρχουν τρόποι για να γίνει αυτό, μέσω κοινωνικών τιμολογίων. Αν όμως απλώς δώσεις δωρεάν ρεύμα σε όλους, γιατί να πληρώσει οποιοσδήποτε τον λογαριασμό του; Αν το κάνεις αυτό, η εταιρεία ηλεκτρισμού χρεοκοπεί. Στη συνέχεια, αυτή θα έπρεπε να διασωθεί από το κράτος με δημόσιο χρήμα -το οποίο, στην πραγματικότητα, η Ελλάδα ζητούσε από τους Ευρωπαίους εταίρους της».
Η στροφή της Αθήνας στη Ρωσία
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ επιβεβαίωσε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε απευθείας χρήματα από το Κρεμλίνο, αλλά ο Πούτιν πρώτα συμβουλεύτηκε τις Βρυξέλλες: «Ο Τσίπρας επισκέφθηκε τον Πούτιν για να πάρει, δεν ξέρω κι εγώ τι, προφανώς χρήματα, τα οποία οι Ρώσοι αρνήθηκαν αφού πρώτα έλεγξαν μαζί μας αν αυτό θα ήταν καλή ιδέα».
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον παρακολουθούσε τις κινήσεις αυτές με ψυχραιμία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντάλιπ Σινγκ ξεκαθαρίζει τη θέση των ΗΠΑ: «Κοιτάξτε, δεν πήραμε στα σοβαρά αυτή την πιθανότητα. Πιστεύαμε ότι χρησιμοποιούνταν κυνικά ως ένα μέσο για την άσκηση πιθανής πίεσης. Επομένως, ήμασταν πολύ ξεκάθαροι, δυναμικοί και ευθείς: αυτό δεν πρόκειται να αποτελέσει μέρος αυτής της συζήτησης, τελεία και παύλα».
«Ο δεύτερος που μίλησε», συνεχίζει ο Ντάισελμπλουμ, «ήταν ο Υπουργός της Λιθουανίας, ο οποίος εξήγησε στον Βαρουφάκη ότι δεν είχε απολύτως καμία συναίσθηση για την κατάσταση στη Βαλτική, η οποία επίσης είχε περάσει τεράστια κρίση, με τους δημοσίους υπαλλήλους να υφίστανται περικοπές 25% στους μισθούς τους. Του είπε: “Έχεις ιδέα ποιος είναι ο κατώτατος μισθός στη χώρα μου; Κι εσύ μιλάς για αύξηση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα; Πώς θα το εξηγήσω αυτό στους δικούς μου ψηφοφόρους;”.
Ο κ. Ντάισελμπλουμ παραδέχεται ότι ανησύχησε πολύ: «Ως πρόεδρος ξεκαθάρισα ότι δεν συζητάμε κανένα Plan B, γιατί αυτό ήταν εκτός της εντολής μας. Καταλάβαινα την οργή τους, οι άνθρωποι ήταν πραγματικά θυμωμένοι, αλλά είπα ότι δεν θα το συζητήσουμε εδώ ακόμα».
Από την πλευρά του, ο τότε Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, επιβεβαιώνει το χάσμα: «Δεν ένιωσα, δυστυχώς, ότι έχω ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ελληνική ομάδα. Με όλους τους προηγούμενους αλλά και με όλους τους επόμενους υπουργούς η σχέση ήταν άριστη. Εκείνη την περίοδο δυστυχώς δεν είχαμε καμία σχέση. Μάλλον, ένιωθα πως μας θεωρούσαν ότι είμαστε απέναντι. Δυσάρεστο, αλλά έτσι είχαν τα πράγματα».
“Δεν γίνεται συμφωνία με τον Βαρουφάκη”
Μετά την άσχημη τροπή του Eurogroup στη Ρίγα, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ παρέκαμψε τον Γιάνη Βαρουφάκη και τηλεφώνησε απευθείας στον Αλέξη Τσίπρα: «Κάλεσα ξανά τον Αλέξη Τσίπρα. Του είπα ουσιαστικά ότι δεν νομίζω πως με τον Βαρουφάκη επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας θα φτάσει σε συμφωνία. Απλώς δεν πρόκειται να συμβεί. Υπάρχει τόσο λίγη εμπιστοσύνη μεταξύ των συναδέλφων προς το πρόσωπό του, που δεν πρόκειται να πείσω ποτέ το Eurogroup να συμφωνήσει σε αυτά που είναι στο τραπέζι. Ο Τσίπρας άκουσε. Αναγνώρισε αυτά που του είπα, οπότε ήμουν σίγουρος ότι το κατάλαβε. Και μετά έκλεισε το τηλέφωνο».
Ο Τόμας Βίζερ σχολιάζει την ψυχολογία του Γιάνη Βαρουφάκη εκείνες τις ημέρες: «Ήταν απόλυτα πεπεισμένος, θα έλεγα, πρώτα απ’ όλα για τη μεγαλοφυΐα του. Δεύτερον, ήταν απόλυτα σίγουρος ότι η στρατηγική που είχε βοηθήσει να σχεδιαστεί ήταν η μοναδική σωστή, η οποία στην πραγματικότητα έμοιαζε με παιχνίδι πόκερ. Δυστυχώς, όμως, δεν συνειδητοποίησε ότι η τράπουλα ήταν σημαδεμένη εις βάρος του».
Το κλίμα στην Ευρώπη είχε αλλάξει οριστικά, και το ενδεχόμενο του Grexit δεν τρόμαζε πια όπως παλιά.
«Λίγα χρόνια πριν, όλοι ήταν πεπεισμένοι ότι αν μια χώρα έβγαινε, αυτό θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την Ευρωζώνη και θα έθετε σε κίνδυνο το μέλλον του ευρώ. Το 2015 όμως είχαμε προχωρήσει. Όλο και περισσότεροι υπουργοί έλεγαν: “Κοιτάξτε, ίσως μια έξοδος της Ελλάδας να μας πληγώσει προσωρινά. Αλλά η ζημιά αυτής της διαρκούς, ανοιχτής πληγής που προκαλεί η ελληνική κρίση σε ολόκληρη την Ευρωζώνη είναι πολύ μεγαλύτερη. Ας το κόψουμε εδώ. Ας δεχτούμε το πλήγμα για να τελειώνουμε, γιατί αυτό δεν οδηγεί πουθενά”», κατέληξε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ.
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Παραπολιτικά Ειδήσεις .
Η Σταυρούλα Μηλιάκου γενική διευθύντρια προϋπολογισμού και δημοσιονομικής πολιτικής (2014-2018), επιβεβαιώνει την ταλαιπωρία των τεχνικών κλιμακίων: «Ήταν χάσιμο χρόνου. Σε μια περίοδο που πραγματικά καιγόμασταν, κληθήκαμε να πηγαίνουμε στο Hilton. Στην αρχή δεν πηγαίναμε καν στις αίθουσες συνεδριάσεων, αλλά σε δωμάτια».
Γιούνκερ: Απειλούσαν τους αξιωματούχους μου
“Δεν είχαν διαβάσει το μνημόνιο” Το σκεπτικό πίσω από αυτή την επιλογή της κυβέρνησης αποτυπώνεται στα λόγια του Νίκου Παππά, ο οποίος εξηγεί τη δική τους οπτική για την ιεραρχία της διαπραγμάτευσης: «Δεν μπορεί η μία πλευρά να εξαντλεί όλα της τα όπλα, δηλαδή να κάθεται ο ίδιος ο υπουργός να διαπραγματεύεται με έναν τεχνοκράτη. Δεν γίνεται αυτό. Δηλαδή μετά ποιος θα μιλήσει εν ονόματι τίνος; Είχαμε φτάσει μέχρι και ο πρωθυπουργός να βλέπει τους καθ’ όλα άξιους τεχνοκράτες, αλλά δεν γίνεται έτσι.»
Ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον, ο οποίος ήταν στην Ελλάδα το 2015 για λογαριασμό του Channel 4 News, περιγράφει ένα κλίμα βαθιάς καχυποψίας μέσα στην ελληνική κυβέρνηση. Όπως αναφέρει, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και σύμβουλοι μιλούσαν για πιθανή παρακολούθηση, ακόμα και για «κατασκοπεία υπέρ των Γερμανών». Η εικόνα που δίνει είναι μιας κυβέρνησης που λειτουργεί σε καθεστώς έντασης και δυσπιστίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταφορά κινητών σε μεταλλικά κουτιά και την ύπαρξη ενός άτυπου “spy room” στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η περιγραφή του Ματέο Ρέντσι για την “δύσκολη” Μέρκελ και τον Τσίπρα που του προσέθεσε πίεση στο εσωτερικό της Ιταλίας
Η άνοδος του Τσίπρα που… παρέσυρε και τον ΣΥΡΙΖΑΗ υποδοχή στην Καγκελαρία είχε όλα τα στοιχεία της υψηλής διπλωματίας. «Αγήματα, συνοδείες… “Tsar Diplomacy”, ας πούμε μια τέτοια κατάσταση», περιγράφει ο Δημήτρης Τζανακόπουλος. «Στη συνέχεια ξεκίνησε μία συνάντηση η οποία έφτασε σε πάρα πολλές τεχνικές λεπτομέρειες. Τα αιτούμενα της πέμπτης αξιολόγησης συζητήθηκαν σχεδόν εξαντλητικά και η Καγκελάριος είχε άποψη για το κάθε ένα».
Στα απρόοπτα της συνάντησης καταγράφηκε ένα περιστατικό με έναν χαμένο φάκελο της ελληνικής αποστολής λίγο πριν την έναρξη των συζητήσεων. Αν και το περιεχόμενό του παρέμεινε άγνωστο, ο Αλέξης Τσίπρας εθεάθη να κατευνάζει διακριτικά την αγωνία των συνεργατών του ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο Ντέκλαν Κοστέλο περιγράφει την πρόταση για δωρεάν ρεύμα: «Ήθελαν να παρέχουν δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα σε ευάλωτους καταναλωτές. Και υπάρχουν τρόποι για να γίνει αυτό, μέσω κοινωνικών τιμολογίων. Αν όμως απλώς δώσεις δωρεάν ρεύμα σε όλους, γιατί να πληρώσει οποιοσδήποτε τον λογαριασμό του; Αν το κάνεις αυτό, η εταιρεία ηλεκτρισμού χρεοκοπεί. Στη συνέχεια, αυτή θα έπρεπε να διασωθεί από το κράτος με δημόσιο χρήμα -το οποίο, στην πραγματικότητα, η Ελλάδα ζητούσε από τους Ευρωπαίους εταίρους της».
Η στροφή της Αθήνας στη Ρωσία
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ επιβεβαίωσε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε απευθείας χρήματα από το Κρεμλίνο, αλλά ο Πούτιν πρώτα συμβουλεύτηκε τις Βρυξέλλες: «Ο Τσίπρας επισκέφθηκε τον Πούτιν για να πάρει, δεν ξέρω κι εγώ τι, προφανώς χρήματα, τα οποία οι Ρώσοι αρνήθηκαν αφού πρώτα έλεγξαν μαζί μας αν αυτό θα ήταν καλή ιδέα».
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον παρακολουθούσε τις κινήσεις αυτές με ψυχραιμία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντάλιπ Σινγκ ξεκαθαρίζει τη θέση των ΗΠΑ: «Κοιτάξτε, δεν πήραμε στα σοβαρά αυτή την πιθανότητα. Πιστεύαμε ότι χρησιμοποιούνταν κυνικά ως ένα μέσο για την άσκηση πιθανής πίεσης. Επομένως, ήμασταν πολύ ξεκάθαροι, δυναμικοί και ευθείς: αυτό δεν πρόκειται να αποτελέσει μέρος αυτής της συζήτησης, τελεία και παύλα».
«Ο δεύτερος που μίλησε», συνεχίζει ο Ντάισελμπλουμ, «ήταν ο Υπουργός της Λιθουανίας, ο οποίος εξήγησε στον Βαρουφάκη ότι δεν είχε απολύτως καμία συναίσθηση για την κατάσταση στη Βαλτική, η οποία επίσης είχε περάσει τεράστια κρίση, με τους δημοσίους υπαλλήλους να υφίστανται περικοπές 25% στους μισθούς τους. Του είπε: “Έχεις ιδέα ποιος είναι ο κατώτατος μισθός στη χώρα μου; Κι εσύ μιλάς για αύξηση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα; Πώς θα το εξηγήσω αυτό στους δικούς μου ψηφοφόρους;”.
Ο κ. Ντάισελμπλουμ παραδέχεται ότι ανησύχησε πολύ: «Ως πρόεδρος ξεκαθάρισα ότι δεν συζητάμε κανένα Plan B, γιατί αυτό ήταν εκτός της εντολής μας. Καταλάβαινα την οργή τους, οι άνθρωποι ήταν πραγματικά θυμωμένοι, αλλά είπα ότι δεν θα το συζητήσουμε εδώ ακόμα».
Από την πλευρά του, ο τότε Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, επιβεβαιώνει το χάσμα: «Δεν ένιωσα, δυστυχώς, ότι έχω ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ελληνική ομάδα. Με όλους τους προηγούμενους αλλά και με όλους τους επόμενους υπουργούς η σχέση ήταν άριστη. Εκείνη την περίοδο δυστυχώς δεν είχαμε καμία σχέση. Μάλλον, ένιωθα πως μας θεωρούσαν ότι είμαστε απέναντι. Δυσάρεστο, αλλά έτσι είχαν τα πράγματα».
“Δεν γίνεται συμφωνία με τον Βαρουφάκη”
Μετά την άσχημη τροπή του Eurogroup στη Ρίγα, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ παρέκαμψε τον Γιάνη Βαρουφάκη και τηλεφώνησε απευθείας στον Αλέξη Τσίπρα: «Κάλεσα ξανά τον Αλέξη Τσίπρα. Του είπα ουσιαστικά ότι δεν νομίζω πως με τον Βαρουφάκη επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας θα φτάσει σε συμφωνία. Απλώς δεν πρόκειται να συμβεί. Υπάρχει τόσο λίγη εμπιστοσύνη μεταξύ των συναδέλφων προς το πρόσωπό του, που δεν πρόκειται να πείσω ποτέ το Eurogroup να συμφωνήσει σε αυτά που είναι στο τραπέζι. Ο Τσίπρας άκουσε. Αναγνώρισε αυτά που του είπα, οπότε ήμουν σίγουρος ότι το κατάλαβε. Και μετά έκλεισε το τηλέφωνο».
Ο Τόμας Βίζερ σχολιάζει την ψυχολογία του Γιάνη Βαρουφάκη εκείνες τις ημέρες: «Ήταν απόλυτα πεπεισμένος, θα έλεγα, πρώτα απ’ όλα για τη μεγαλοφυΐα του. Δεύτερον, ήταν απόλυτα σίγουρος ότι η στρατηγική που είχε βοηθήσει να σχεδιαστεί ήταν η μοναδική σωστή, η οποία στην πραγματικότητα έμοιαζε με παιχνίδι πόκερ. Δυστυχώς, όμως, δεν συνειδητοποίησε ότι η τράπουλα ήταν σημαδεμένη εις βάρος του».
Το κλίμα στην Ευρώπη είχε αλλάξει οριστικά, και το ενδεχόμενο του Grexit δεν τρόμαζε πια όπως παλιά.
«Λίγα χρόνια πριν, όλοι ήταν πεπεισμένοι ότι αν μια χώρα έβγαινε, αυτό θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την Ευρωζώνη και θα έθετε σε κίνδυνο το μέλλον του ευρώ. Το 2015 όμως είχαμε προχωρήσει. Όλο και περισσότεροι υπουργοί έλεγαν: “Κοιτάξτε, ίσως μια έξοδος της Ελλάδας να μας πληγώσει προσωρινά. Αλλά η ζημιά αυτής της διαρκούς, ανοιχτής πληγής που προκαλεί η ελληνική κρίση σε ολόκληρη την Ευρωζώνη είναι πολύ μεγαλύτερη. Ας το κόψουμε εδώ. Ας δεχτούμε το πλήγμα για να τελειώνουμε, γιατί αυτό δεν οδηγεί πουθενά”», κατέληξε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ.
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Παραπολιτικά Ειδήσεις .
Ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον, ο οποίος ήταν στην Ελλάδα το 2015 για λογαριασμό του Channel 4 News, περιγράφει ένα κλίμα βαθιάς καχυποψίας μέσα στην ελληνική κυβέρνηση. Όπως αναφέρει, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και σύμβουλοι μιλούσαν για πιθανή παρακολούθηση, ακόμα και για «κατασκοπεία υπέρ των Γερμανών». Η εικόνα που δίνει είναι μιας κυβέρνησης που λειτουργεί σε καθεστώς έντασης και δυσπιστίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταφορά κινητών σε μεταλλικά κουτιά και την ύπαρξη ενός άτυπου “spy room” στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η περιγραφή του Ματέο Ρέντσι για την “δύσκολη” Μέρκελ και τον Τσίπρα που του προσέθεσε πίεση στο εσωτερικό της Ιταλίας
Η άνοδος του Τσίπρα που… παρέσυρε και τον ΣΥΡΙΖΑΗ υποδοχή στην Καγκελαρία είχε όλα τα στοιχεία της υψηλής διπλωματίας. «Αγήματα, συνοδείες… “Tsar Diplomacy”, ας πούμε μια τέτοια κατάσταση», περιγράφει ο Δημήτρης Τζανακόπουλος. «Στη συνέχεια ξεκίνησε μία συνάντηση η οποία έφτασε σε πάρα πολλές τεχνικές λεπτομέρειες. Τα αιτούμενα της πέμπτης αξιολόγησης συζητήθηκαν σχεδόν εξαντλητικά και η Καγκελάριος είχε άποψη για το κάθε ένα».
Στα απρόοπτα της συνάντησης καταγράφηκε ένα περιστατικό με έναν χαμένο φάκελο της ελληνικής αποστολής λίγο πριν την έναρξη των συζητήσεων. Αν και το περιεχόμενό του παρέμεινε άγνωστο, ο Αλέξης Τσίπρας εθεάθη να κατευνάζει διακριτικά την αγωνία των συνεργατών του ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο Ντέκλαν Κοστέλο περιγράφει την πρόταση για δωρεάν ρεύμα: «Ήθελαν να παρέχουν δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα σε ευάλωτους καταναλωτές. Και υπάρχουν τρόποι για να γίνει αυτό, μέσω κοινωνικών τιμολογίων. Αν όμως απλώς δώσεις δωρεάν ρεύμα σε όλους, γιατί να πληρώσει οποιοσδήποτε τον λογαριασμό του; Αν το κάνεις αυτό, η εταιρεία ηλεκτρισμού χρεοκοπεί. Στη συνέχεια, αυτή θα έπρεπε να διασωθεί από το κράτος με δημόσιο χρήμα -το οποίο, στην πραγματικότητα, η Ελλάδα ζητούσε από τους Ευρωπαίους εταίρους της».
Η στροφή της Αθήνας στη Ρωσία
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ επιβεβαίωσε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε απευθείας χρήματα από το Κρεμλίνο, αλλά ο Πούτιν πρώτα συμβουλεύτηκε τις Βρυξέλλες: «Ο Τσίπρας επισκέφθηκε τον Πούτιν για να πάρει, δεν ξέρω κι εγώ τι, προφανώς χρήματα, τα οποία οι Ρώσοι αρνήθηκαν αφού πρώτα έλεγξαν μαζί μας αν αυτό θα ήταν καλή ιδέα».
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον παρακολουθούσε τις κινήσεις αυτές με ψυχραιμία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντάλιπ Σινγκ ξεκαθαρίζει τη θέση των ΗΠΑ: «Κοιτάξτε, δεν πήραμε στα σοβαρά αυτή την πιθανότητα. Πιστεύαμε ότι χρησιμοποιούνταν κυνικά ως ένα μέσο για την άσκηση πιθανής πίεσης. Επομένως, ήμασταν πολύ ξεκάθαροι, δυναμικοί και ευθείς: αυτό δεν πρόκειται να αποτελέσει μέρος αυτής της συζήτησης, τελεία και παύλα».
«Ο δεύτερος που μίλησε», συνεχίζει ο Ντάισελμπλουμ, «ήταν ο Υπουργός της Λιθουανίας, ο οποίος εξήγησε στον Βαρουφάκη ότι δεν είχε απολύτως καμία συναίσθηση για την κατάσταση στη Βαλτική, η οποία επίσης είχε περάσει τεράστια κρίση, με τους δημοσίους υπαλλήλους να υφίστανται περικοπές 25% στους μισθούς τους. Του είπε: “Έχεις ιδέα ποιος είναι ο κατώτατος μισθός στη χώρα μου; Κι εσύ μιλάς για αύξηση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα; Πώς θα το εξηγήσω αυτό στους δικούς μου ψηφοφόρους;”.
Ο κ. Ντάισελμπλουμ παραδέχεται ότι ανησύχησε πολύ: «Ως πρόεδρος ξεκαθάρισα ότι δεν συζητάμε κανένα Plan B, γιατί αυτό ήταν εκτός της εντολής μας. Καταλάβαινα την οργή τους, οι άνθρωποι ήταν πραγματικά θυμωμένοι, αλλά είπα ότι δεν θα το συζητήσουμε εδώ ακόμα».
Από την πλευρά του, ο τότε Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, επιβεβαιώνει το χάσμα: «Δεν ένιωσα, δυστυχώς, ότι έχω ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ελληνική ομάδα. Με όλους τους προηγούμενους αλλά και με όλους τους επόμενους υπουργούς η σχέση ήταν άριστη. Εκείνη την περίοδο δυστυχώς δεν είχαμε καμία σχέση. Μάλλον, ένιωθα πως μας θεωρούσαν ότι είμαστε απέναντι. Δυσάρεστο, αλλά έτσι είχαν τα πράγματα».
“Δεν γίνεται συμφωνία με τον Βαρουφάκη”
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ επιβεβαίωσε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε απευθείας χρήματα από το Κρεμλίνο, αλλά ο Πούτιν πρώτα συμβουλεύτηκε τις Βρυξέλλες: «Ο Τσίπρας επισκέφθηκε τον Πούτιν για να πάρει, δεν ξέρω κι εγώ τι, προφανώς χρήματα, τα οποία οι Ρώσοι αρνήθηκαν αφού πρώτα έλεγξαν μαζί μας αν αυτό θα ήταν καλή ιδέα».
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον παρακολουθούσε τις κινήσεις αυτές με ψυχραιμία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντάλιπ Σινγκ ξεκαθαρίζει τη θέση των ΗΠΑ: «Κοιτάξτε, δεν πήραμε στα σοβαρά αυτή την πιθανότητα. Πιστεύαμε ότι χρησιμοποιούνταν κυνικά ως ένα μέσο για την άσκηση πιθανής πίεσης. Επομένως, ήμασταν πολύ ξεκάθαροι, δυναμικοί και ευθείς: αυτό δεν πρόκειται να αποτελέσει μέρος αυτής της συζήτησης, τελεία και παύλα».
«Ο δεύτερος που μίλησε», συνεχίζει ο Ντάισελμπλουμ, «ήταν ο Υπουργός της Λιθουανίας, ο οποίος εξήγησε στον Βαρουφάκη ότι δεν είχε απολύτως καμία συναίσθηση για την κατάσταση στη Βαλτική, η οποία επίσης είχε περάσει τεράστια κρίση, με τους δημοσίους υπαλλήλους να υφίστανται περικοπές 25% στους μισθούς τους. Του είπε: “Έχεις ιδέα ποιος είναι ο κατώτατος μισθός στη χώρα μου; Κι εσύ μιλάς για αύξηση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα; Πώς θα το εξηγήσω αυτό στους δικούς μου ψηφοφόρους;”.
Ο κ. Ντάισελμπλουμ παραδέχεται ότι ανησύχησε πολύ: «Ως πρόεδρος ξεκαθάρισα ότι δεν συζητάμε κανένα Plan B, γιατί αυτό ήταν εκτός της εντολής μας. Καταλάβαινα την οργή τους, οι άνθρωποι ήταν πραγματικά θυμωμένοι, αλλά είπα ότι δεν θα το συζητήσουμε εδώ ακόμα».
Από την πλευρά του, ο τότε Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, επιβεβαιώνει το χάσμα: «Δεν ένιωσα, δυστυχώς, ότι έχω ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ελληνική ομάδα. Με όλους τους προηγούμενους αλλά και με όλους τους επόμενους υπουργούς η σχέση ήταν άριστη. Εκείνη την περίοδο δυστυχώς δεν είχαμε καμία σχέση. Μάλλον, ένιωθα πως μας θεωρούσαν ότι είμαστε απέναντι. Δυσάρεστο, αλλά έτσι είχαν τα πράγματα».
“Δεν γίνεται συμφωνία με τον Βαρουφάκη”
Μετά την άσχημη τροπή του Eurogroup στη Ρίγα, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ παρέκαμψε τον Γιάνη Βαρουφάκη και τηλεφώνησε απευθείας στον Αλέξη Τσίπρα: «Κάλεσα ξανά τον Αλέξη Τσίπρα. Του είπα ουσιαστικά ότι δεν νομίζω πως με τον Βαρουφάκη επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας θα φτάσει σε συμφωνία. Απλώς δεν πρόκειται να συμβεί. Υπάρχει τόσο λίγη εμπιστοσύνη μεταξύ των συναδέλφων προς το πρόσωπό του, που δεν πρόκειται να πείσω ποτέ το Eurogroup να συμφωνήσει σε αυτά που είναι στο τραπέζι. Ο Τσίπρας άκουσε. Αναγνώρισε αυτά που του είπα, οπότε ήμουν σίγουρος ότι το κατάλαβε. Και μετά έκλεισε το τηλέφωνο».
Ο Τόμας Βίζερ σχολιάζει την ψυχολογία του Γιάνη Βαρουφάκη εκείνες τις ημέρες: «Ήταν απόλυτα πεπεισμένος, θα έλεγα, πρώτα απ’ όλα για τη μεγαλοφυΐα του. Δεύτερον, ήταν απόλυτα σίγουρος ότι η στρατηγική που είχε βοηθήσει να σχεδιαστεί ήταν η μοναδική σωστή, η οποία στην πραγματικότητα έμοιαζε με παιχνίδι πόκερ. Δυστυχώς, όμως, δεν συνειδητοποίησε ότι η τράπουλα ήταν σημαδεμένη εις βάρος του».
Το κλίμα στην Ευρώπη είχε αλλάξει οριστικά, και το ενδεχόμενο του Grexit δεν τρόμαζε πια όπως παλιά.
«Λίγα χρόνια πριν, όλοι ήταν πεπεισμένοι ότι αν μια χώρα έβγαινε, αυτό θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την Ευρωζώνη και θα έθετε σε κίνδυνο το μέλλον του ευρώ. Το 2015 όμως είχαμε προχωρήσει. Όλο και περισσότεροι υπουργοί έλεγαν: “Κοιτάξτε, ίσως μια έξοδος της Ελλάδας να μας πληγώσει προσωρινά. Αλλά η ζημιά αυτής της διαρκούς, ανοιχτής πληγής που προκαλεί η ελληνική κρίση σε ολόκληρη την Ευρωζώνη είναι πολύ μεγαλύτερη. Ας το κόψουμε εδώ. Ας δεχτούμε το πλήγμα για να τελειώνουμε, γιατί αυτό δεν οδηγεί πουθενά”», κατέληξε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ.