Μια ακόμη παρέμβαση με στόχο την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και την ταχύτερη επίλυση αστικών και εμπορικών διαφορών επιχειρεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, παρουσιάζοντας τον νέο Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών (ΚΕΕΔ).
Πρόκειται για την πρώτη ενιαία κωδικοποίηση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη διαιτησία, τη διαμεσολάβηση και τη δικαστική διαμεσολάβηση, με τη φιλοδοξία να εδραιώσει μια διαφορετική κουλτούρα απονομής δικαιοσύνης, όπου οι διαφορές θα επιλύονται ταχύτερα, με μικρότερο κόστος και χωρίς να οδηγούνται υποχρεωτικά στις δικαστικές αίθουσες.
Ο νέος Κώδικας παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση στο υπουργείο Δικαιοσύνης από την ειδική γραμματέα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, Ολυμπία Αναστασοπούλου, παρουσία του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη και του υφυπουργού Ιωάννη Μπούγα.
Όπως επισημάνθηκε, ο ΚΕΕΔ δεν αποτελεί απλώς μια συγκέντρωση των διάσπαρτων διατάξεων που ίσχυαν μέχρι σήμερα, αλλά μια συνολική αναμόρφωση του πλαισίου εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. Για πρώτη φορά συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο νομοθέτημα οι τρεις βασικοί θεσμοί της εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών – η διαιτησία, η διαμεσολάβηση και η δικαστική διαμεσολάβηση – με κοινές αρχές, ενιαία ορολογία και σαφείς κανόνες εφαρμογής.
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου και αξιόπιστου πλαισίου που θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη πολιτών και επιχειρήσεων, θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη απονομή της δικαιοσύνης και θα εναρμονίσει το ελληνικό δίκαιο με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης χαρακτήρισε την πρωτοβουλία μία από τις πρώτες μεταρρυθμίσεις που σχεδιάστηκαν από την έναρξη της θητείας της σημερινής πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, επισημαίνοντας ότι σκοπός της είναι όχι μόνο να επιταχυνθεί η απονομή της δικαιοσύνης, αλλά και να καλλιεργηθεί μια νέα κουλτούρα ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
Όπως ανέφερε, η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών δείχνει ότι η επιτυχία του θεσμού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή και τη στήριξη του δικηγορικού σώματος. Για τον λόγο αυτό, ο νέος Κώδικας προβλέπει κίνητρα που, σύμφωνα με τον υπουργό, μπορούν να ενθαρρύνουν τους δικηγόρους να αξιοποιούν περισσότερο τους θεσμούς της εξωδικαστικής επίλυσης.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι οικονομικοί φορείς και τα επιμελητήρια καλούνται να διαδραματίσουν ενεργότερο ρόλο, παραπέμποντας στο γερμανικό μοντέλο, όπου επιχειρηματικές διαφορές επιλύονται κατά κανόνα μέσω των επιμελητηρίων και όχι στα δικαστήρια.
Ο κ. Φλωρίδης επανέλαβε, επίσης, την πρόθεση του υπουργείου η εναλλακτική επίλυση διαφορών να ενταχθεί στην εκπαίδευση των Νομικών Σχολών, υποστηρίζοντας ότι οι νέοι νομικοί πρέπει να εκπαιδεύονται όχι μόνο στη δικαστική αντιπαράθεση, αλλά και στις τεχνικές συναινετικής επίλυσης των διαφορών.
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα συνολική αναμόρφωση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου και όχι απλή κωδικοποίηση. Όπως είπε, η νέα νομοθεσία ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, απλουστεύει την εφαρμογή των κανόνων για δικαστές, δικηγόρους, διαμεσολαβητές, διαιτητές και πολίτες, δημιουργεί ενιαίους κανόνες λειτουργίας και εναρμονίζει το ελληνικό πλαίσιο με τις διεθνείς εξελίξεις.
Αναφερόμενος στις επιμέρους αλλαγές, σημείωσε ότι η διαιτησία εκσυγχρονίζεται με ενιαίο καθεστώς για την εσωτερική και τη διεθνή διαιτησία, με στόχο η Ελλάδα να καταστεί πιο ελκυστικός τόπος διεξαγωγής διεθνών διαιτησιών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαμεσολάβηση, η οποία –όπως είπε– αναδιοργανώνεται ουσιαστικά, αποκτώντας νέα εργαλεία. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνεται η νέα εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης, η οποία δεν περιορίζεται στην ενημέρωση των μερών, αλλά επιχειρεί να διερευνήσει εξαρχής τις πραγματικές δυνατότητες εξωδικαστικής συμφωνίας.
Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι η αποτελεσματικότητα ενός σύγχρονου συστήματος δικαιοσύνης δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των δικαστικών αποφάσεων που εκδίδονται, αλλά και από τον αριθμό των διαφορών που επιλύονται γρήγορα, δίκαια και χωρίς να διαρρηγνύονται οι σχέσεις μεταξύ των πολιτών.
Η Ειδική Γραμματέας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών Ολυμπία Αναστασοπούλου παρουσίασε αναλυτικά τις βασικές καινοτομίες του Κώδικα, επισημαίνοντας ότι εισάγεται για πρώτη φορά ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για τις τρεις μορφές εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών περιλαμβάνονται ο εκσυγχρονισμός της διαιτησίας σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, η εισαγωγή της δυνατότητας υποβολής πρότασης επίλυσης από τον διαμεσολαβητή, η δημιουργία της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης Διαμεσολάβησης, καθώς και η συνολική αναμόρφωση της δικαστικής διαμεσολάβησης μέσω αυτοτελούς νομοθετικού πλαισίου.
Η κυρία Αναστασοπούλου αναφέρθηκε ακόμη στις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της διαμεσολάβησης, στις συνεργασίες με εθνικούς και διεθνείς φορείς, καθώς και στις δράσεις εκπαίδευσης με έμφαση στη σχολική και πανεπιστημιακή διαμεσολάβηση.
Παρουσίασε, επίσης, τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις της Ειδικής Γραμματείας, μεταξύ των οποίων ο νόμος 5197/2025 που καθιέρωσε την υποχρεωτική επιμόρφωση των δικαστών στην εναλλακτική επίλυση διαφορών, τη δυνατότητα κτηματολογικής διαμεσολάβησης σε υποθέσεις με το Δημόσιο, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, καθώς και το Προεδρικό Διάταγμα για τη σύσταση Μόνιμων Διαιτησιών στα Επιμελητήρια και τους Δικηγορικούς Συλλόγους.
Παράλληλα, παρουσιάστηκε η νέα διαδικτυακή πύλη adr.gov.gr, η οποία συγκεντρώνει το σύνολο της πληροφόρησης για τις δράσεις και τις υπηρεσίες της Ειδικής Γραμματείας στον τομέα της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την απονομή της πιστοποίησης ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2015 στην Ειδική Γραμματεία Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών για το πεδίο «Εποπτεία και Θεσμική Ενδυνάμωση Εναλλακτικών Μεθόδων Επίλυσης Διαφορών του Υπουργείου Δικαιοσύνης».
Όπως επισήμανε, τέλος, η κυρία Αναστασοπούλου, πρόκειται για την πρώτη Ειδική Γραμματεία της κυβέρνησης που λαμβάνει τη συγκεκριμένη πιστοποίηση, εκφράζοντας την προσδοκία να αποτελέσει πρότυπο για τη δημόσια διοίκηση.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News