Με αιχμή τις αμυντικές δαπάνες και το νέο ευρωπαϊκό δόγμα ασφάλειας μεταβαίνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία διεξάγεται στην Αγκυρα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και έναν χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης, όπου οι ηγέτες της Συμμαχίας συμφώνησαν στη σημαντική αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων.
Στο επίκεντρο των εργασιών θα βρεθεί η αποτίμηση της προόδου των κρατών-μελών ως προς την εφαρμογή της συμφωνίας για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεισφοράς στη συλλογική άμυνα και ο δικαιότερος επιμερισμός των βαρών αποτελούν κυρίαρχα ζητήματα στις διατλαντικές σχέσεις.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο προβάλλοντας το γεγονός ότι συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που έχουν ήδη καλύψει τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη, διατηρώντας υψηλές αμυντικές δαπάνες και υλοποιώντας ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η χώρα έχει ήδη υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και βρίσκεται στην πρώτη πεντάδα των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ που πέτυχαν ήδη από το 2026 τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις καθαρά αμυντικές δαπάνες, καθώς και τον πρόσθετο στόχο του 1,5% για επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια.
Ειδικότερα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα ανέλθουν το 2026 στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Η κυβέρνηση αποδίδει τη διατήρηση αυτών των επιδόσεων, μεταξύ άλλων, στο δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 25 δισ. ευρώ, το οποίο, όπως υποστηρίζει, εδραιώνει τη θέση της χώρας στον πυρήνα των συμμάχων που υπερβαίνουν σταθερά τους νατοϊκούς στόχους για τις αμυντικές δαπάνες.
Εκτός από την Ελλάδα, τον σχετικό στόχο έχουν ήδη υπερβεί η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Η συμφωνία της Χάγης προβλέπει ότι έως το 2035 τα κράτη-μέλη θα διαθέτουν συνολικά το 5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα και την ασφάλεια, εκ των οποίων το 3,5% αφορά καθαρά στρατιωτικές δαπάνες και το υπόλοιπο 1,5% επενδύσεις σε υποδομές διττής χρήσης, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ακόμη ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά μία από τις χώρες που τηρούν με συνέπεια τις συμμαχικές τους υποχρεώσεις, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης διατηρούσε αμυντικές δαπάνες άνω του προηγούμενου στόχου του 2% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με αρκετούς συμμάχους που υπολείπονταν των σχετικών δεσμεύσεων.
Η συζήτηση για τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της σχέσης Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, με την Αθήνα να επιδιώκει να αναδείξει τον διαχρονικό της ρόλο ως χώρας που συμβάλλει ουσιαστικά στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, κυβερνητικές πηγές υπενθυμίζουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκαταλέγεται στους πρώτους ευρωπαίους ηγέτες που έθεσαν δημόσια την ανάγκη μεγαλύτερων και αποτελεσματικότερων επενδύσεων στην ευρωπαϊκή άμυνα, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης και τη δημιουργία ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.
Ο Πρωθυπουργός έχει επίσης επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για αμυντικές επενδύσεις.
Η ελληνική θέση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, παραμένει ότι μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ενισχύει συνολικά τη Συμμαχία, καθιστώντας την Ευρώπη πιο αξιόπιστο και αποτελεσματικό εταίρο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Οι εργασίες της Συνόδου αρχίζουν το βράδυ της Τρίτης (7/7) με το δείπνο που παραθέτουν προς τιμήν των ηγετών της Συμμαχίας ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του. Στο δείπνο θα παραστούν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.
Δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News