Μετά την κατάργηση του β’ γύρου, ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης καθιερώνει για πρώτη φορά και την ηλεκτρονική ψήφο τόσο στις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και στα συμβούλια νέων.
Ο Κώδικας έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και αναμένεται να εφαρμοστεί στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, το 2028.
Προβλέπει προαιρετική ηλεκτρονική ψήφο για την ανάδειξη δημάρχων και περιφερειαρχών, η οποία θα λειτουργεί παράλληλα με τη συμβατική διαδικασία της κάλπης. Ο εκλογέας διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στη φυσική παρουσία και την ηλεκτρονική συμμετοχή.
Οσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία εγγράφονται μέσω gov σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους οι οποίοι τηρούνται από το υπουργείο Εσωτερικών και περιλαμβάνουν πλήρη στοιχεία ταυτοποίησης και επικοινωνίας.
Ειδικές ψηφιακές «κάλπες»
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα τα οποία θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο. Ανεξαρτήτως του δήμου όπου είναι εγγεγραμμένοι, οι εκλογείς θα μπορούν να προσέρχονται την ημέρα της εκλογής και τις ώρες διεξαγωγής της ψηφοφορίας, σε οποιοδήποτε ειδικό εκλογικό τμήμα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ανά την επικράτεια.
Μετά την ταυτοποίησή του, ο εκλογέας θα αποσύρεται σε ειδικό χώρο όπου θα βρίσκεται ηλεκτρονική συσκευή (υπολογιστής ή τάμπλετ), και θα ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα για τον δήμο και την περιφέρεια όπου είναι εγγεγραμμένος.
Η νέα αυτή μέθοδος αναμένεται να αυξήσει τη συμμετοχή καθώς διευκολύνει τους ετεροδημότες και όσους εργάζονται μακριά από τον δήμο του. Ως γνωστόν, στις αυτοδιοικητικές εκλογές δεν συστήνονται ειδικά εκλογικά κέντρα ετεροδημοτών, όπως γίνεται στις εθνικές εκλογές. Θεωρείται, επίσης, σημαντικό κίνητρο για την προσέλευση των νέων στην εκλογική διαδικασία.
Για την ασφάλεια της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, ο Κώδικας προβλέπει τη συγκρότηση ειδικών επιτροπών υψηλού κύρους για την αξιολόγηση και εποπτεία της διαδικασίας. Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Λογισμικού, αποτελούμενη από πανεπιστημιακούς του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, του ΕΚΠΑ και του Πανεπιστημίου Πειραιά, θα ελέγχει την εφαρμογή της ηλεκτρονικής ψήφου και θα καταθέτει πόρισμα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Παράλληλα, η εκλογική διαδικασία θα εποπτεύεται από πενταμελή εφορευτική επιτροπή με τη συμμετοχή αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, παρέδρων του Συμβουλίου της Επικρατείας και πανεπιστημιακών, με στόχο τη διασφάλιση του αδιάβλητου της διαδικασίας.
Συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα
Η φιλοσοφία της ψηφιακής συμμετοχικής δημοκρατίας επεκτείνεται και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα. Οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να προκηρύσσουν δημοψηφίσματα για ζητήματα αποκλειστικής αρμοδιότητάς τους, εξαιρουμένων θεμάτων δημοσιονομικής διαχείρισης, τελών και διοικητικών ορίων.
Η πρωτοβουλία μπορεί να προέρχεται είτε από το δημοτικό συμβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων είτε από τους ίδιους τους δημότες, εφόσον συγκεντρωθούν υπογραφές που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων του δήμου.
Η διαδικασία συλλογής υπογραφών θα πραγματοποιείται μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης, ενώ ο Επόπτης Νομιμότητας θα ελέγχει εκ των προτέρων τη νομιμότητα του αιτήματος. Τα δημοτικά δημοψηφίσματα θα διεξάγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονική ψηφοφορία, σε συνεργασία με το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε.), με το αποτέλεσμα να έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα προς το δημοτικό συμβούλιο.
Ο Κώδικας προβλέπει αυστηρές εγγυήσεις για τη νομιμότητα και την εγκυρότητα των δημοψηφισμάτων.
Συμβούλια νέων
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία καθιερώνεται και στην εκλογή των συμβουλίων νέων, τα οποία προβλέπονται σε όλους τους δήμους άνω των 2.000 κατοίκων. Τα μέλη θα εκλέγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονική ψηφοφορία και θα λειτουργούν ως συμβουλευτικά όργανα για ζητήματα που αφορούν τη νεολαία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την κοινωνική πολιτική.
Δικαίωμα συμμετοχής στα συμβούλια έχουν οι νέοι έως 29 ετών, ενώ οι εκλογές θα διεξάγονται δύο φορές μέσα στη δημοτική περίοδο, μέσω ειδικής πλατφόρμας του gov.
Ο αριθμός των μελών των συμβουλίων νέων θα εξαρτάται από τον πληθυσμό κάθε δήμου, ξεκινώντας από τρία μέλη για μικρούς δήμους και φτάνοντας έως τα δεκαπέντε μέλη στον Δήμο Αθηναίων. Οι νέοι σύμβουλοι κατά την 30μηνη θητεία τους θα έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής στις συνεδριάσεις των δημοτικών συμβουλίων με δικαίωμα λόγου, ενώ θα μπορούν να θέτουν ζητήματα στις ειδικές συνεδριάσεις λογοδοσίας των δημοτικών αρχών.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News