Δύο ερευνητικά πλοία, δύο διαφορετικά υποθαλάσσια καλώδια και μια σειρά τουρκικών
Η πρωτοβουλία, πάντως, αποκτά σημασία σε συνδυασμό με τις δημόσιες δηλώσεις του Φιντάν, ο οποίος έχει υποστηρίξει ότι η Κύπρος θα μπορούσε να καλύπτει ενεργειακές ανάγκες της από την Τουρκία, αντί να επενδύει σε μια μεγάλης απόστασης ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα.
Πίσω από αυτή τη θέση βρίσκεται μια διαφορετική αντίληψη για τον ενεργειακό προσανατολισμό της Κύπρου. Η Αθήνα και η Λευκωσία επιδιώκουν την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο μέσω της Κρήτης, ενώ η Άγκυρα προβάλλει την προοπτική ενεργειακών διασυνδέσεων μέσω τουρκικού εδάφους.
Τι μπορεί να ακολουθήσει στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν με ποιον τρόπο προτίθεται η Άγκυρα να χειριστεί την επανέναρξη των ερευνών για τον Great Sea Interconnector. Οι ήδη εκδοθείσες NAVTEX για το KOBI RUEGG προσφέρουν μια πρώτη ένδειξη της τακτικής της: προβολή τουρκικής αρμοδιότητας, αμφισβήτηση των ελληνικών αναγγελιών και επίκληση των θαλάσσιων ορίων που η ίδια έχει γνωστοποιήσει στον ΟΗΕ.
Αντίστοιχη αντίδραση θα μπορούσε να εκδηλωθεί και με την έκδοση της νέας ελληνικής NAVTEX για το VB ABEILLE MARENGO. Μια τουρκική αντι-NAVTEX θα διατηρούσε την αντιπαράθεση στο επίπεδο των αναγγελιών, επιτρέποντας παράλληλα στην Άγκυρα να προβάλλει τις θέσεις της.
Ένα δεύτερο ενδεχόμενο είναι να υπάρξει συνεννόηση για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις εργασίες, χωρίς αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας αδειοδότησης. Οι πρόσφατες δηλώσεις Φιντάν και Γεραπετρίτη αφήνουν περιθώριο για μια τέτοια πρακτική διευθέτηση, παρά τις ουσιαστικές διαφορές των δύο πλευρών.
Το δυσκολότερο σενάριο θα ήταν η Τουρκία να επιχειρήσει φυσική παρεμπόδιση των ερευνών, επαναφέροντας συνθήκες αντίστοιχες με εκείνες της κρίσης του 2024, πράγμα που «παίζει» αρκετά σαν ενδεχόμενο στις αναφορές των τουρκικών ΜΜΕ.
Για την Αθήνα, το διακύβευμα ξεπερνά την ολοκλήρωση δύο σημαντικών έργων υποδομής. Αφορά τη δυνατότητα άσκησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι απαιτείται προηγούμενη τουρκική συναίνεση.
Από αυτή την άποψη, η επόμενη φάση των ερευνών θα έχει σημασία όχι μόνο για την πρόοδο του Great Sea Interconnector, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο Ελλάδα και Τουρκία θα διαχειριστούν στην πράξη τις αξιώσεις τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Το καθοριστικό ερώτημα είναι εάν η Άγκυρα θα περιοριστεί στην καταγραφή των διεκδικήσεών της ή θα επιχειρήσει να τις επιβάλει επιχειρησιακά, επηρεάζοντας την πραγματοποίηση των ερευνών.