Η Κομισιόν έδωσε το «πράσινο φως» για την ικανοποίηση του ελληνικού αιτήματος, όπως κατατέθηκε από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, για την επέκταση της ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας. Η σχετική επιστολή είχε σταλεί στις 6 Αυγούστου 2026.
Τι είναι η ρήτρα διαφυγής
Η ρήτρα διαφυγής είναι ένας μηχανισμός των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κατόπιν έγκρισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την εξαίρεση ορισμένων δημόσιων δαπανών από τα ευρωπαϊκά δημοσιονομικά όρια.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Ελλάδα ζήτησε να επεκταθεί η υφιστάμενη Εθνική Ρήτρα Διαφυγής – η οποία είχε ήδη διευρυνθεί για να καλύπτει αμυντικές δαπάνες – και στον τομέα της ενέργειας, ώστε να περιλαμβάνει και επενδύσεις για την ενεργειακή ανθεκτικότητα.
Η έγκριση του αιτήματος δίνει στην κυβέρνηση μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για χρηματοδότηση στρατηγικών ενεργειακών έργων, χωρίς οι δαπάνες να υπολογίζονται στο ανώτατο όριο δαπανών που προβλέπουν οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ. Σημειώνεται ότι οι σχετικές δαπάνες προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Βάσει του σχεδιασμού, οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, ενώ εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Πιερρακάκης: «Μια απόφαση με ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία»
«Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και πρόσθεσε:
«Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων».
Όπως εξήγησε: «η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν».
«Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης.
Ποιες επενδύσεις απελευθερώνει η ρήτρα διαφυγής
Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στις επενδύσεις που απελευθερώνεται από την επέκταση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, είναι:
- Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ύψους 200 εκατ. ευρώ.
- Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι) ύψους 200 εκατ. ευρώ.
- Νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
- Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ.
- Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί) ύψους 45 εκατ. ευρώ.
- Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία ύψους 50 εκατ. ευρώ.
- Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων ύψους 320 εκατ. ευρώ.
- Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων ύψους 20 εκατ. ευρώ.
