Μέχρι το τέλος του μήνα αναμένονται οι κυβερνητικές ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, την ώρα που οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν καθοριστικός παράγοντας για τις επόμενες παρεμβάσεις στα καύσιμα.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, μιλώντας στην εκπομπή «LiveNow» της ΕΡΤ, ανέφερε ότι το βαρέλι έχει υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια, έχοντας προηγουμένως κινηθεί κοντά στα 108 δολάρια.
«Θα περιμένουμε να δούμε πώς εξελίσσονται οι διεθνείς αγορές», δήλωσε, επισημαίνοντας τη μεταβλητότητα που επικρατεί.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης ήταν συγκεκριμένος ως προς τον χρόνο των αποφάσεων: «θα γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις έως το τέλος του μήνα, όπως έχει πει και ο πρωθυπουργός».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις κινήσεις που έχουν ήδη γίνει για το κόστος των καυσίμων, μεταξύ αυτών στη στήριξη στην αντλία για το ντίζελ και στις παρεμβάσεις των διυλιστηρίων.
«Πάντως, έχουμε αποδείξει ότι είμαστε πάνω στο πρόβλημα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση γνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες και δίνει έμφαση στην καθημερινότητά τους.
Η ρήτρα διαφυγής και τα περιθώρια για νέα μέτρα
Στις αποφάσεις για τη στήριξη των καταναλωτών μπαίνει και ο ευρωπαϊκός παράγοντας. Ο Νίκος Παπαθανάσης υπενθύμισε ότι προηγούμενη απόφαση της ΕΕ επέτρεψε να εξαιρεθούν συγκεκριμένες ενεργειακές επενδύσεις από το όριο δαπανών, δημιουργώντας επιπλέον δημοσιονομικό χώρο.
Εκτίμησε ότι μπορεί να υπάρξει νέα παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το ενεργειακό ζήτημα «δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά όλη την Ευρώπη».
«Δεν μπορούν να κλείσουν οι Ευρωπαίοι τα μάτια τους σε ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα που αφορά την καθημερινότητα των συμπολιτών μας», υποστήριξε.
Σε περίπτωση νέας ρήτρας διαφυγής, η κυβέρνηση σκοπεύει να αξιοποιήσει το πρόσθετο περιθώριο που θα προκύψει.
«Εμείς θα εξαντλήσουμε το περιθώριο της ρήτρας διαφυγής. Δεν το συζητάμε, όπως το κάναμε και τώρα», δήλωσε.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι μία τέτοια ευρωπαϊκή απόφαση θα έρθει συμπληρωματικά στις κυβερνητικές παρεμβάσεις και δεν αποτελεί προϋπόθεση για τα νέα μέτρα που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός.
«Είναι πολύ ρευστά τα πράγματα», σημείωσε για το διεθνές περιβάλλον.
Η απάντηση στην πρόταση Τσίπρα για τον ΕΦΚ
Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε και στην πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για μείωση κατά 50% του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, εστιάζοντας στο δημοσιονομικό κόστος που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα προκαλούσε.
«Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης φέρνει 4 δισεκατομμύρια στα ταμεία του κράτους. Το 50% είναι 2 δισεκατομμύρια», ανέφερε και έθεσε το ερώτημα: «Ποιους θα φορολογήσει για να μπορέσει να φέρει αυτά τα λεφτά;».
Κατά τον κ. Παπαθανάση, η κάλυψη αυτού του ποσού θα απαιτούσε επιβολή άλλων φόρων.
«Ξαναγυρίζουμε στην παλιά του ρητορική ότι θα επιβάλλει φόρους. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος», δήλωσε.
Αναφέρθηκε ακόμη στην αύξηση του ΕΦΚ επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και σχολίασε τη θέση του πρώην πρωθυπουργού περί «προτεραιοποίησης» των μέτρων που είχε παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη.
«Κοιτάξτε πώς γίνεται η κωλοτούμπα», είπε, υποστηρίζοντας ότι «αυτά τα οποία είπε προς τον ελληνικό λαό στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν αληθή».
Ο ίδιος ζήτησε να διευκρινιστεί από πού θα καλυπτόταν το κόστος της μείωσης του ΕΦΚ και αντιπαρέβαλε τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, οι οποίες, όπως είπε, θα αποτυπωθούν στον προϋπολογισμό.
«Εμείς αυτά που λέμε, πάντως, είναι κοστολογημένα», ανέφερε.
Για την πρόσθετη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων σημείωσε ότι αντίστοιχη παρέμβαση είχε γίνει για τις χρήσεις του 2022 και του 2023, υποστηρίζοντας όμως ότι δεν επηρεάζει άμεσα το κόστος στην αντλία.
«Δεν είναι αυτό, όμως, το οποίο μειώνει την τιμή των καυσίμων», δήλωσε.
Ακρίβεια, εισόδημα και κατώτατος μισθός
Για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ο κ. Παπαθανάσης έδωσε έμφαση στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω περισσότερων θέσεων εργασίας, χαμηλότερων φορολογικών συντελεστών και υψηλότερων αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα.
Ανέφερε ότι έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας και επανέλαβε τον στόχο για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ.
Για τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα σημείωσε ότι δεν καθορίζονται απευθείας από την κυβέρνηση αλλά από τις συνθήκες της οικονομίας και της αγοράς εργασίας.
«Η αγορά, λοιπόν, θέλει μια καλή οικονομία. Η Ελλάδα έχει μια καλή οικονομία και αυτό είναι που φέρνει τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα πιο ψηλά», υποστήριξε.
Οι πόροι μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε και στη χρηματοδότηση παρεμβάσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, φέρνοντας ως παραδείγματα τις προληπτικές εξετάσεις, τα νέα λεωφορεία, τις ανακαινίσεις νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας και τις παρεμβάσεις στο Κτηματολόγιο.
«Το ένα σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 18 δισεκατομμύρια, αυτά δεν τα επιστρέφουμε πίσω ως χώρα», διευκρίνισε για τους μη επιστρεπτέους πόρους.
Για την περίοδο 2026-2030, το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπεται στα 23 δισ. ευρώ, έναντι 10 δισ. ευρώ προηγουμένως. Άλλα 7 δισ. ευρώ συνδέονται με το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και προορίζονται, μεταξύ άλλων, για κοινωνική κατοικία, άτομα με αναπηρία και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Για τη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο 2028-2034, οι πόροι για την Ελλάδα προσδιορίζονται στα 49,5 δισ. ευρώ, με τη σχετική συμφωνία να αναμένεται το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
«Σπίτι μου 3» για περίπου 15.000 οικογένειες
Στο στεγαστικό, ο σχεδιασμός για το «Σπίτι μου 3» αφορά περίπου 15.000 οικογένειες, ενώ μέσω του «Σπίτι μου 2» απέκτησαν κατοικία περίπου 14.000 πολίτες και οικογένειες.
Στο νέο πρόγραμμα το ηλικιακό όριο αυξάνεται στα 55 έτη, η μέγιστη αξία του ακινήτου από 250.000 σε 400.000 ευρώ και το ανώτατο δάνειο από 190.000 σε 230.000 ευρώ. Επιλέξιμα θα είναι ακίνητα με οικοδομική άδεια έως το 2007 αντί του 2005, ενώ προβλέπεται διεύρυνση και των εισοδηματικών κριτηρίων.
«Επομένως, είναι διευρυμένο πρόγραμμα και μάλιστα με αυξημένα εισοδηματικά κριτήρια», ανέφερε.
Για το πρόγραμμα ανακαίνισης των 500 εκατ. ευρώ, περίπου 90.000 πολίτες έχουν λάβει επιλεξιμότητα, εκ των οποίων περίπου 14.000 αφορούν κλειστές κατοικίες που θα έχουν προτεραιότητα. Από την 1η Οκτωβρίου θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση, με επιδότηση έως 95% και ανώτατο ποσό 36.000 ευρώ.
«Ανακαίνιση σημαίνει αλλάζω το μπάνιο, αλλάζω την κουζίνα μου, αλλάζω το πάτωμα, κάτι που δεν συνιστά ενεργειακή αναβάθμιση. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά», εξήγησε.
Συνολικά, εκτίμησε ότι οι διαφορετικές στεγαστικές παρεμβάσεις αφορούν περίπου 25.000 κατοικίες.
«Το στεγαστικό, που είναι πάρα πολύ σημαντικό, δεν λύνεται με ένα φιρμάνι, με μια απόφαση. Θέλει πολλές δράσεις και αυτό είναι που προσπαθούμε να κάνουμε», υπογράμμισε.
Δάνεια 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Προς τα τέλη Δεκεμβρίου σχεδιάζεται να ενεργοποιηθεί νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και συζητήσεις με τις τράπεζες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Προβλέπεται δυνατότητα δανεισμού με επιτόκιο 0,35% ή χρηματοδότηση με εγγύηση του Δημοσίου για το 80% του δανείου.
«Επομένως, αυτό θα κινητοποιήσει κατ’ ουσίαν δάνεια 5 δισεκατομμυρίων ευρώ», ανέφερε.
Παράλληλα, προανήγγειλε νέα προγράμματα του ΕΣΠΑ για επενδύσεις που ενισχύουν την ευρωπαϊκή αυτονομία και την παραγωγή αγαθών που σήμερα εισάγονται από τρίτες χώρες. Ως παράδειγμα ανέφερε επένδυση 300.000 ευρώ που θα μπορούσε να επιδοτηθεί με περίπου 200.000 ευρώ, δηλαδή σχεδόν κατά 67%.
Ο προϋπολογισμός του 2027
Για τον προϋπολογισμό του 2027, ο κ. Παπαθανάσης στάθηκε στο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.
«Δεν είναι ο πρώτος προϋπολογισμός που κατατίθεται σε περιβάλλον αβεβαιότητας», δήλωσε, σημειώνοντας ότι αντίστοιχες συνθήκες αντιμετωπίζει η Ευρώπη εδώ και χρόνια.
Ανέφερε ότι έχουν ήδη διατεθεί 800 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης και παρέπεμψε στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πρόγραμμα για τον σχεδιασμό των επόμενων ετών.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στις οικονομικές προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη, επιμένοντας στην κοστολόγηση των μέτρων και στην τήρηση των δημοσιονομικών στόχων.
«Δεν επιτρέπεται να κάνουμε λάθος ως Ελλάδα και δεν επιτρέπεται να πισωγυρίσει», ανέφερε.