Η αντιπαράθεση Τουρκίας – Ισραήλ δεν περιορίζεται πλέον στην προσωπική σύγκρουση Ερντογάν – Νετανιάχου, αλλά αποκτά χαρακτηριστικά μακροχρόνιου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, με επίκεντρο τη Συρία, την Ανατολική Μεσόγειο και τους περιφερειακούς διαδρόμους ενέργειας και εμπορίου (φωτογραφία, επάνω, από το Reuters/Baz Ratner).
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα ανάλυσης του Mustafa Enes Esen, που δημοσιεύθηκε στις 29 Οκτωβρίου στο Ινστιτούτο InstituDE, με τίτλο «With or Without Netanyahu: The Lasting Turkey–Israel Rift».
Η έκθεση της τουρκικής Ακαδημίας Πληροφοριών αντιμετωπίζει την αντιπαράθεση με το Ισραήλ ως δομική και όχι προσωρινή
Σύμφωνα με τον αναλυτή, οι ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν φαίνεται να πληρούν τις προϋποθέσεις ουσιαστικής αλλαγής στις σχέσεις των δύο χωρών.
Παρά τις διαφορές μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Γκάντι Αϊζενκοτ, οι βασικές κατευθύνσεις της ισραηλινής πολιτικής έναντι της Συρίας, του Λιβάνου και του Ιράν παρουσιάζουν σημαντική συνέχεια.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά έκθεση της Εθνικής Ακαδημίας Πληροφοριών της Τουρκίας (MİA), η οποία λειτουργεί υπό την τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ, με τίτλο «Η ανατομία του ισραηλινού επεκτατισμού».
Η έκθεση, όπως παρουσιάζεται στην ανάλυση, αντιμετωπίζει την αντιπαράθεση με το Ισραήλ ως δομική και όχι προσωρινή.
Υποστηρίζει ότι η μετατόπιση της ισραηλινής πολιτικής προς τα δεξιά δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον Νετανιάχου και, συνεπώς, η αλλαγή κυβέρνησης δεν θα αρκούσε για την εξομάλυνση των σχέσεων.
Σύμφωνα με την τουρκική προσέγγιση που περιγράφεται στην έκθεση, η Αγκυρα επιδιώκει την ενίσχυση των κρατικών δομών των γειτονικών χωρών, ενώ αποδίδει στο Ισραήλ στρατηγική διατήρησης αδύναμων και κατακερματισμένων κρατών.
Πρόκειται για την αξιολόγηση της τουρκικής πλευράς και όχι για ανεξάρτητα αποδεδειγμένη περιγραφή των ισραηλινών προθέσεων.
Η Ανατολική Μεσόγειος στο επίκεντρο
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στη Συρία. Η έκθεση εντοπίζει πεδία ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, στο Κέρας της Αφρικής και στους εμπορικούς διαδρόμους που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), τον οποίο η Τουρκία αντιμετωπίζει ως ανταγωνιστικό προς τα δικά της σχέδια διασυνδεσιμότητας.
Η τουρκική προσέγγιση προκρίνει την ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρομών, όπως ο Αναπτυξιακός Δρόμος μέσω Ιράκ και ο Μεσαίος Διάδρομος προς την Κεντρική Ασία, με στόχο να μην αποκλειστεί η Αγκυρα από τα νέα περιφερειακά δίκτυα εμπορίου και ενέργειας.
Για την Κύπρο, η αναφορά στην Ανατολική Μεσόγειο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο ανταγωνισμός Τουρκίας – Ισραήλ συνδέεται με τη διαμόρφωση των περιφερειακών συμμαχιών και των ενεργειακών σχεδιασμών.
Η Συρία ως το πιο επικίνδυνο μέτωπο
Ο Esen εκτιμά ότι η Συρία αποτελεί το πιθανότερο πεδίο σοβαρής κλιμάκωσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Η Αγκυρα επιδιώκει την οικοδόμηση μιας ισχυρής κεντρικής συριακής κυβέρνησης, ενώ η τουρκική έκθεση θεωρεί ότι η ισραηλινή στρατηγική εξυπηρετείται από τη διατήρηση περιφερειακών αδυναμιών και διαιρέσεων.
Κατά τον αναλυτή, η Ουάσιγκτον θα χρειαστεί να διαδραματίσει ενεργότερο διαμεσολαβητικό ρόλο, καθώς η αντιμετώπιση της αντιπαράθεσης ως απλής ρητορικής σύγκρουσης μεταξύ Ερντογάν και Νετανιάχου υποτιμά το βάθος των στρατηγικών διαφορών.
Πηγή: sigmalive.com