Ο γεωπολιτικός αναλυτής Τζον Σιτιλίδης της Trilogy Advisors LLC, έλαβε μέρος στο συνέδριο του Αμερικανο-Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI), όπου έκανε μία εξαιρετική ανάλυση για τη στρατηγική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σχετικά Άρθρα
Ο κ. Σιτιλίδης είναι επίσης ανώτερος συνεργάτης για την εθνική ασφάλεια, στο Ινστιτούτο Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής και Σύμβουλος διπλωματίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ (από το 2006 μέχρι το 2023)
Στις δικές του εναρκτήριες παρατηρήσεις, ξεκίνησε με τη δυσάρεστη διαπίστωση ότι διανύουμε πλέον τον 51ο χρόνο της άνανδρης τουρκικής κατοχής της Κύπρου.
Τόνισε ακόμα ότι η Κύπρος έχει την αμφίβολη διάκριση της μακροβιότερης συνεχόμενης παρουσίας της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ στον κόσμο, από το 1964 -για εξήντα έτη τώρα- χωρίς να είναι επικείμενη η ολοκλήρωση της αποστολής της.
Τα καλά νέα είναι ότι η σχέση των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) και της Κύπρου αναδιαμορφώνεται γρήγορα σε ένα νέο και πιο ισχυρό γεωπολιτικό πλαίσιο, τόνισε.
Ο κ. Σιτιλίδης είπε ότι πρόκειται για μια σχέση που ωριμάζει και ανθεί σε όλο το φάσμα των διπλωματικών υποθέσεων.
Μεγάλο μέρος της αρχικής έμφασης δίνεται στη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και άμυνας, δεδομένου ότι η Κύπρος βρίσκεται στρατηγικά στην καρδιά της ανατολικής Μεσογείου ενός τόξου γεωπολιτικών κρίσεων, που εκτείνονται από τον πόλεμο της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, τους πολυμέτωπους πολέμους του Ιράν εναντίον του Ισραήλ από τη Γάζα, τον Λίβανο και την Υεμένη και τις άμεσες επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων, το συνεχιζόμενο χάος στην ακυβέρνητη Λιβύη.
Η Κύπρος βρίσκεται στρατηγικά για την αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης, που ρέει από τη Νότια Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική προς την Κύπρο, την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.).
Στη συνέχεια, εκτίμησε ότι η πρόσφατη έναρξη του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ-Κύπρου είναι ένα μνημειώδες επίτευγμα για την Μεγαλόνησο, μια από τις μόλις 13 χώρες της ΕΕ που απολαμβάνουν μια τόσο στενή συνεργασία με την Ουάσιγκτον.
Αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ βοηθούν την Κύπρο να κατασκευάσει τη Ναυτική Βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί, με μια σημαντική νέα εγκατάσταση ελικοπτέρων για να ενισχύσει τις αμερικανικές προβλέψεις ισχύος στην ανατολική Μεσόγειο και τις γειτονικές περιοχές.
Η αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο καλωσόρισε το στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ που βοηθά τους περιφερειακούς συμμάχους και εταίρους που αντιμετωπίζουν εσωτερικές και εξωτερικές απειλές για την ασφάλεια.
Η σημασία της αεροπορικής βάσης υπογραμμίστηκε από την πρόσφατη επίσκεψη τεσσάρων Αμερικανών Γερουσιαστών, για να συναντήσουν Αμερικανούς στρατιωτικούς και να κατανοήσουν καλύτερα τη σημασία της βάσης για τις στρατηγικές ασφαλείας των ΗΠΑ και της Δύσης σε όλη την περιοχή.
Η εκπαιδευτική μονάδα επιβολής του νόμου, τελωνειακής επιβολής, μη διάδοσης και καταπολέμησης της τρομοκρατίας CYCLOPS στη Λάρνακα (την οποία επισκέφτηκα προσωπικά τον Ιούλιο) για περιφερειακούς φορείς από την Ασία, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή ενισχύει τον ρόλο της Κύπρου ως έμπιστου αμερικανικού εταίρου σε πολιτικά ευαίσθητα διπλωματικές αλληλεπιδράσεις.
Στη συνέχεια άνοιξε το πάνελ με μια ευρύτερη προοπτική για τις συνιστώσες της περιφερειακής σταθερότητας της σχέσης των ΗΠΑ με την Κύπρο, πρώτα μετον Andrew Novo του Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας (National Defense University).
Ακολούθησε με τον Άριστο Κωνσταντίνου του Κυπριακού Εμπορικού Κέντρου στη Νέα Υόρκη, μια εξέταση του οικονομικού θαύματος της Κύπρου, τόσο μετά την εισβολή του 1974 που κατέστρεψε την οικονομία της όσο και μετά την τραπεζική κρίση του 2013 και το επακόλουθο «bail-in» στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης της Ε.Ε.
Στη συνέχεια, η συζήτηση επικεντρώθηκε στο ενδεχόμενο η Κύπρος να γίνει αξιόπιστος ενεργειακός κόμβος στο Λεβάντε και την Ε.Ε., σε συνεργασία με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και την Ελλάδα.
Ο Erik Holmgren, Διευθυντής του Γραφείου Ενεργειακής Διπλωματίας Μέσης Ανατολής και Ασίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μίλησε για τις πολιτικές και οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κύπρος ως δυνητικός εξαγωγέας φυσικού αερίου και πώς τα ευρήματα φυσικού αερίου της Αφροδίτης θα μπορούσαν να φέρουν ενεργειακή ανεξαρτησία και μεγαλύτερη οικονομική και γεωπολιτική ανθεκτικότητα στη δημοκρατία.
Ο Τζον Σιτιλίδης στο συνέδριο του ΑΗΙ. Φωτογραφία Bill Petros
Ο Simon Henderson του Ινστιτούτου Ουάσιγκτον για την Πολιτική Εγγύς Ανατολής εξήγησε ότι ήταν σχεδόν αδύνατο να κατασκευαστεί ένας αγωγός φυσικού αερίου Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας, κυρίως λόγω μηχανικών εμποδίων στον βαθύ και ακανόνιστο βυθό της ανατολικής Μεσογείου και επειδή τα συνολικά περιφερειακά αποθέματα είναι λιγότερο σημαντικά από αυτά της Ρωσίας, του Ιράν, του Κατάρ και των Ηνωμένων Πολιτειών, που από κοινού κυριαρχούν στις παγκόσμιες αγορές εξαγωγών φυσικού αερίου.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες στο πάνελ αξιολόγησαν εναλλακτικές υποδομές ενέργειας, όπως η Πλωτή Μονάδα Επαναεριοποίησης της Κύπρου που θα λειτουργήσει σύντομα, καθώς και η ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου.
Προκλήσεις σε αυτό το αναπτυσσόμενο ενεργειακό δίκτυο μπορεί να προκύψουν από τρομοκράτες που μπορούν να επιτεθούν στις ευάλωτες εγκαταστάσεις και από τα λογικά προβλήματα που ενυπάρχουν στη σχετικά μεγάλη απόσταση από τις ακτές της Κύπρου όπου βρίσκονται τα αποθέματα φυσικού αερίου της.
Η συζήτηση έκλεισε με μια αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων απαράδεκτων φιλοδοξιών της Τουρκίας στην Κύπρο και της πιθανότητας να συνεχίσει να παρεμποδίζει και να αποτρέπει οποιαδήποτε σοβαρή διπλωματία για τον τερματισμό της κατοχής της στο νησί.
Ο ισχυρισμός της Τουρκίας ότι η επικάλυψη της Αποκλειστικής Οικονομική της Ζώνης με εκείνες της Ελλάδας και της Κύπρου περιπλέκει περαιτέρω τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών και εκείνων των ΗΠΑ, να καλλιεργήσουν ένα κλίμα για επανέναρξη σοβαρών διαπραγματεύσεων επανένωσης.
Συμπερασματικά, οι προσπάθειες της Ουάσιγκτον να συμβάλουν στον τερματισμό της συνεχιζόμενης κατοχής της Κύπρου από την Τουρκία παραμένει το βασικό ζήτημα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κύπρου, αλλά η διπλωματική σχέση έχει επεκταθεί, εδραιωθεί και ανθίσει με βαθύς τρόπους, που θα προωθήσουν την οικονομική ευημερία της Κύπρου και τη συνολική εθνική και περιφερειακή ασφάλεια.
Μετά την ιστορική συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη στον Λευκό Οίκο με τον Πρόεδρο Μπάιντεν, η επερχόμενη Κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα θα προχωρήσει τις σχέσεις ΗΠΑ-Κύπρου ακόμη πιο μπροστά και προς τα πάνω, γεγονός που δείχνει ένα ακόμη πιο ισχυρό, και σχετικά ασφαλές μέλλον για την Κυπριακή Δημοκρατία. επιδίωξη μιας δίκαιης, διαρκούς και δημοκρατικής λύσης στην επί δεκαετίες κατοχή.