Ένα νέο και απρόσμενο μέτωπο προβληματισμού ανοίγει για το Ισραήλ, καθώς το Πακιστάν επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του στη Μέση Ανατολή, εμφανιζόμενο ως μεσολαβητής ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Israel Hayom, το Ισλαμαμπάντ δεν είναι πλέον απλός παρατηρητής των περιφερειακών εξελίξεων, αλλά διεκδικεί θέση κεντρικού παίκτη σε ένα πεδίο όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούσαν χώρες όπως το Κατάρ, το Ομάν, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία.
Σχετικά Άρθρα
Η εξέλιξη αυτή ήρθε στο προσκήνιο στο αποκορύφωμα της επιχείρησης «Roaring Lion», όταν άρχισαν οι συζητήσεις για κατάπαυση του πυρός και αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν. Ενώ αρχικά θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητο ότι τον ρόλο του διαμεσολαβητή θα αναλάμβαναν η Ντόχα ή η Μουσκάτ, τελικά το Πακιστάν βρέθηκε στο επίκεντρο των επαφών.
Το γεγονός προκάλεσε έκπληξη, αλλά όχι σε όσους παρακολουθούν διαχρονικά τις σιωπηρές διπλωματικές διαδρομές της περιοχής. Πακιστανοί αναλυτές υπενθυμίζουν ότι το Ισλαμαμπάντ διατηρεί εδώ και δεκαετίες δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Από το 1980, μάλιστα, το Πακιστάν διαχειρίζεται τα ιρανικά προξενικά συμφέροντα στις ΗΠΑ.
Όπως σημειώνει ο Πακιστανός δημοσιογράφος Άχμεντ Κουραΐσι, το Ισλαμαμπάντ έχει διαμεσολαβήσει σιωπηρά μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επί περίπου 20 χρόνια. Η εμπειρία αυτή, σε συνδυασμό με την κατανόηση της ιρανικής εσωτερικής λογικής, φαίνεται πως αξιοποιήθηκε από την κυβέρνηση Τραμπ.
Η νέα πακιστανική κινητικότητα δεν είναι άσχετη με τις εσωτερικές και περιφερειακές πιέσεις που δέχεται η χώρα. Το Πακιστάν πλήρωσε βαρύ τίμημα από τον πόλεμο, με σχολεία να κλείνουν για εβδομάδες και μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας να μεταφέρεται σε καθεστώς τηλεργασίας. Παράλληλα, το Ισλαμαμπάντ φοβάται ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει αναταραχή στη μεγάλη σιιτική μειονότητα της χώρας.
Την ίδια στιγμή, το Πακιστάν δεσμεύεται από στενές σχέσεις ασφαλείας με τη Σαουδική Αραβία. Η αμυντική συμφωνία που υπεγράφη με το Ριάντ, αλλά και η οικονομική στήριξη ύψους 2 δισ. δολαρίων από τη Σαουδική Αραβία για την ενίσχυση των συναλλαγματικών αποθεμάτων του Πακιστάν, δείχνουν το βάθος της σχέσης των δύο πλευρών.
Αυτό δημιουργεί μια εξαιρετικά λεπτή ισορροπία. Το Πακιστάν έχει ανάγκη να μη συγκρουστεί με το Ιράν, λόγω γεωγραφίας, σιιτικού πληθυσμού και κοινών συνοριακών προβλημάτων στο Μπαλουχιστάν. Ταυτόχρονα, όμως, δεν μπορεί να αγνοήσει τις δεσμεύσεις του προς τις χώρες του Κόλπου και ειδικά τη Σαουδική Αραβία.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ιδιαιτερότητα του πακιστανικού ρόλου. Δεν πρόκειται για ουδετερότητα ελβετικού τύπου. Το Πακιστάν δεν είναι αποστασιοποιημένος μεσολαβητής. Είναι χώρα με συμφέροντα, δεσμεύσεις, εξαρτήσεις και στρατηγικούς φόβους. Αυτή η περιπλοκότητα, όμως, του επιτρέπει να συνομιλεί με όλες τις πλευρές.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ισλαμαμπάντ φέρεται να πίεσε την Τεχεράνη να σταματήσει τις επιθέσεις κατά κρατών του Κόλπου, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αναγκάσει το Πακιστάν να πάρει πιο καθαρή θέση υπέρ των αραβικών μοναρχιών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η στάση του Πακιστάν απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Επισήμως, το Ισλαμαμπάντ υποστηρίζει το δικαίωμα του Ιράν στην ειρηνική πυρηνική τεχνολογία. Παρασκηνιακά, όμως, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενθαρρύνει την Τεχεράνη να κάνει τις αναγκαίες παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ, καθώς ούτε το Πακιστάν ούτε οι περισσότερες γειτονικές χώρες θα ήθελαν ένα πυρηνικά εξοπλισμένο Ιράν.
Για το Ισραήλ, το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Η ερευνήτρια δρ. Oshrit Birvadker, του Jerusalem Institute for Strategy and Security, τονίζει ότι το Πακιστάν δεν βλέπει το Ισραήλ ως νόμιμο μέρος της περιφερειακής τάξης. Αντιθέτως, εμφανίζεται ως δύναμη που φιλοδοξεί να ενώσει τον μουσουλμανικό κόσμο και να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ σουνιτών και σιιτών.
Από ισραηλινή σκοπιά, αυτή η φιλοδοξία είναι επικίνδυνη. Αν το Πακιστάν, μια πυρηνική μουσουλμανική δύναμη με τεράστιο πληθυσμό και ισχυρό στρατό, αποκτήσει μεγαλύτερο διπλωματικό βάρος στη Μέση Ανατολή, τότε η Ιερουσαλήμ θα πρέπει να το αντιμετωπίσει ως σοβαρό στρατηγικό παράγοντα.
Το δημοσίευμα στέκεται ιδιαίτερα στις αντιισραηλινές και αντισημιτικές δηλώσεις του Πακιστανού υπουργού Άμυνας Khawaja Asif, ο οποίος, εν μέσω ευαίσθητων συνομιλιών, εξαπέλυσε μέσω X σκληρή επίθεση κατά του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς το «καρκινικό κράτος» και κατηγορώντας το για σφαγές σε Γάζα, Ιράν και Λίβανο.