Τη στιγμή που πανηγυρίζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για τους δείκτες «ανάπτυξης» της χώρας, τα στοιχεία για τα χρέη νοικοκυριών και επιχειρήσεων προκαλούν ανατριχίλα. Βέβαια, εν μέσω του πολέμου στον Περσικό, φόβων για μεγάλη ενεργειακή κρίση, σωρείας σκανδάλων, ακρίβειας, και σεναρίων για πρόωρες εκλογές, εξαιτίας των κλυδωνισμών στην κυβέρνηση, τα στοιχεία αυτά πέρασαν στα ψιλά. Και όμως, είναι απογοητευτικά.
Σχετικά Άρθρα
Ειδικότερα, αν και η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι αριθμοί ευημερούν, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι άνθρωποι υποφέρουν. Χαρακτηριστικά, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της εφημερίδας, «Καθημερινή»:
-Τα κόκκινα δάνεια που βαραίνουν την οικονομία, όχι απλώς δεν μειώνονται, αλλά διογκώνονται και σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ανήλθαν στα τέλη του 2025 στα 80 δισ. ευρώ από 75 δισ. ευρώ στα τέλη του 2024.-Το ιδιωτικό χρέος προς Τράπεζες και funds φτάνει στο αστρονομικό ποσό των 170 δισ. ευρώ, όταν το επίσημο χρέος, όπως καταγράφεται στα στοιχεία της ΤτΕ, είναι 80 δισ. ευρώ.
-Το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ και Ασφαλιστικά Ταμεία) έχει εκτιναχθεί στα 163 δισ. ευρώ.
Αναλυτικότερα, το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι έχουν γίνει βρόχος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις με κόκκινα δάνεια οι εξωλογιστικοί τόκοι που επιβάλλονται όταν ένα δάνειο καθυστερεί και δεν ρυθμίζεται, εκτινάσσοντας το σύνολο της οφειλής.
Η επιβολή τόκων υπερημερίας που είναι 2,5% πάνω στο συμβατικό επιτόκιο ενός δανείου, έχει οδηγήσει το ιδιωτικό χρέος προς Τράπεζες και funds στο αστρονομικό ποσό των 170 δισ. ευρώ, όταν το επίσημο χρέος όπως καταγράφεται στα στοιχεία της ΤτΕ είναι 80 δισ. ευρώ. Πρόκειται για υπερδιπλασιασμό του αρχικού χρέους συν τους τόκους και σύμφωνα με πληροφορίες προβληματίζει servicers και κυβέρνηση που βλέπουν τις προσπάθειες μείωσης του ιδιωτικού χρέους να πέφτουν στο κενό, παρά τις πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια.
Είναι αξιοσημείωτο ότι δέκα χρόνια μετά την κορύφωση της κρίσης το 2015 τα κόκκινα δάνεια που βαραίνουν την οικονομία όχι απλώς δεν μειώνονται, αλλά διογκώνονται και σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ανήλθαν στα τέλη του 2025 στα 80 δισ. ευρώ από 75 δισ. ευρώ στα τέλη του 2024.
Στο ποσό αυτό, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΤτΕ, δεν περιλαμβάνονται οι εξωλογιστικοί τόκοι και οι διαγραφές που είχε διενεργήσει η τράπεζα που μεταβίβασε το χαρτοφυλάκιο των δανείων. Η επιβάρυνση που προκύπτει από τους εξωλογιστικούς τόκους, έπαψε να καταγράφεται στα επίσημα στοιχεία από το 2022 και μετά, παρ’ όλα αυτά αποτελούν μέρος της συνολικής αξίωσης από τις εταιρείες διαχείρισης όταν ένα δάνειο ρυθμίζεται, καθιστώντας δυσχερέστερη τη μείωση των κόκκινων δανείων.
Το ίδιο πρόβλημα, συνεχίζει το δημοσίευμα, ανακύπτει για το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων και προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ και ασφαλιστικά ταμεία) που έχει εκτιναχθεί στα 163 δισ. ευρώ και στο οποίο περιλαμβάνονται τόκοι, προσαυξήσεις και πρόστιμα.
Τόκοι υπερημερίας υποβάλλονται κάθε φορά που μια δόση καθυστερεί ακόμα και αν ένα δάνειο έχει ρυθμιστεί. Επιβάλλονται επίσης σε όλες τις περιπτώσεις που μια ρύθμιση π.χ. «παγώνει» λόγω δικαστικής προσφυγής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, που οι αιτήσεις ένταξης έχουν κατατεθεί πολλά χρόνια πριν, αλλά η εκδίκαση της υπόθεσης έχει καθυστερήσει ακόμη και 10 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων η οφειλή εκτοκίζεται με τόκο υπερημερίας πάνω στον συμβατικό τόκο.
Με τον τρόπο αυτό η πραγματική οφειλή έχει καταλήξει να είναι σε αυτές τις περιπτώσεις ακόμη και τρεις φορές πάνω από το αρχικό κεφάλαιο και το «κούρεμα» που φτάνει στο 40% έχει υπολογιστεί πάνω σε ένα αστρονομικό ποσό που είναι όμως αποτέλεσμα των εξωλογιστικών τόκων που έχουν επιβαρύνει επί σειράν ετών τη συνολική οφειλή.
Ανάλογη είναι η εικόνα για οφειλές που έχουν δημιουργηθεί και οδηγούν σε ρευστοποίηση της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη. Οι δικαστικές προσφυγές για ανακοπή του πλειστηριασμού με διάφορες αιτίες , είτε πραγματικές είτε για λόγους που έχουν να κάνουν με στόχο την καθυστέρηση του πλειστηριασμού, επίσης εκτινάσσουν το χρέος που εκτοκίζεται με τόκους υπερημερίας.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, στοιχεία από τη Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους και από τους servicers δείχνουν ότι τα κόκκινα δάνεια που έχουν πρασινίσει τα τελευταία χρόνια μέσα από τις διαδοχικές ρυθμίσεις είτε σε διμερές επίπεδο είτε μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού φτάνουν στα 15 δισ. ευρώ, αλλά η πρόοδος αυτή δεν αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύονται.
Ενας από τους λόγους είναι ότι τα κόκκινα δάνεια το 2025 συνέχισαν να αυξάνονται, καθώς προστέθηκαν οι τιτλοποιήσεις που πραγματοποίησε η πρώην Attica Bank και η PQH, αλλά και οι νέες πωλήσεις δανείων που συνεχίζουν να υλοποιούν οι συστημικές τράπεζες. Εκτός από αυτή την παράμετρο, το πραγματικό χρέος δεν μειώνεται ουσιαστικά λόγω των τόκων υπερημερίας που βαραίνουν την οφειλή.