Συνέντευξη στο Πρακτορείο Μεσοποταμία (Mezopotamya Ajansı
Ολόκληρη η συνέντευξη στο Πρακτορείο Μεσοποταμία
Δημοσιογράφος Κωνσταντινίδης: Έργο με την υποστήριξη της ΕΕ θα δοκιμάσει τις σχέσεις Τουρκίας–Ελλάδας
ΣΜΥΡΝΗ – Ο δημοσιογράφος Χρήστος Κωνσταντινίδης δήλωσε ότι η ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας για τα νησιά του Αιγαίου και την Ανατολική Μεσόγειο τροφοδοτείται από δηλώσεις όπως «μπορούμε να έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ» και «οι πύραυλοί μας μπορούν να φτάσουν μέχρι την Αθήνα». «Η Ελλάδα δεν θέλει πόλεμο», τόνισε.
Η ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο συνεχίζει να αυξάνεται τους τελευταίους μήνες. Η Τουρκία ανακήρυξε, επικαλούμενη την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, περιοχή 2,34 εκατομμυρίων εκταρίων ως Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βόρειου Αιγαίου και Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ–Κας, κίνηση που βάθυνε την ένταση.
Η Ελλάδα θεώρησε την πρωτοβουλία πρόκληση σε ζητήματα κυριαρχίας και δικαίου, υποστηρίζοντας ότι συμπίπτει με τουρκικές διεκδικήσεις για την υφαλοκρηπίδα και επιχειρεί να δημιουργήσει μονομερώς τετελεσμένα. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι οι συντεταγμένες που ανακοίνωσε η Τουρκία βρίσκονται εκτός των τουρκικών χωρικών υδάτων, αλλά επικαλύπτουν περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Χαρακτήρισε την κίνηση «παράνομη», επέδωσε επίσημη διακοίνωση στην Τουρκία και έθεσε το ζήτημα, μαζί με συγκριτικούς χάρτες, στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, μετά την ανακοίνωση των θαλάσσιων πάρκων τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος πραγματοποίησε πτήση στο βόρειο Αιγαίο, μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου. Παράλληλα, το τουρκικό ερευνητικό πλοίο «TÜBİTAK Marmara» εμφανίστηκε κοντά στο Καστελλόριζο, στην περιοχή του ανακοινωθέντος θαλάσσιου πάρκου.
Η Τουρκία μιλά για «απειλή»
Η Τουρκία, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θεωρεί απειλή τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών που βρίσκονται κοντά στις ακτές της. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, επέκριναν τη συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι πρώτοι εκτοξευτές του συστήματος ακριβείας PULS αναμένεται να παραληφθούν το 2027.
Ως πιθανή περιφερειακή απειλή παρουσιάστηκε επίσης η προοπτική διασύνδεσης των αμυντικών συστημάτων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία ενισχύει την άμυνά της με συστήματα Barak MX. Η Τουρκία αντιτίθεται και στο υποθαλάσσιο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI), που αποσκοπεί στη σύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Μετά τις εξελίξεις αυτές, η Τουρκία μετέφερε την 51η Ταξιαρχία Καταδρομών από το Ντερσίμ στην περιοχή Σόκε του Αϊδινίου. Στον ελληνικό Τύπο, αναλύσεις επισήμαναν τη στρατιωτική διάταξη στον άξονα Σόκε–Φώκαιας–Σμύρνης.
Ο Έλληνας δημοσιογράφος Χρήστος Κωνσταντινίδης, ο οποίος χαρακτηρίστηκε «φιλοπόλεμος» από τουρκικά μέσα ενημέρωσης εξαιτίας εκπομπής του, μίλησε στο Πρακτορείο Μεσοποταμία για τις σχέσεις Τουρκίας–Ελλάδας και τις εξελίξεις στην περιοχή.
«Νεοοθωμανική ρητορική»
Απαντώντας στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε από τουρκικά μέσα, ο Κωνσταντινίδης δήλωσε:
«Όποιος προειδοποιεί ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τα πάντα, όποιος λέει ότι έχουμε έναν γείτονα που απειλεί να αφαιρέσει την εθνική κυριαρχία της χώρας μας και να αρπάξει με εκφοβισμό και απειλές το μισό Αιγαίο και τα ελληνικά νησιά, δεν είναι φιλοπόλεμος. Αντιθέτως, φιλοπόλεμες είναι δηλώσεις όπως “μπορούμε να έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ” ή “οι πύραυλοί μας μπορούν να φτάσουν μέχρι την Αθήνα”. Τις έχουμε ακούσει ακόμη και από τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
»Συχνά διαβάζουμε, επίσης, σε κείμενα ορισμένων “εκπροσώπων” του τουρκικού Τύπου πολεμικές κραυγές και απειλές ότι η Τουρκία θα αρχίσει πόλεμο από τη Θράκη έως την Κύπρο, θα πάρει τη Δυτική Θράκη, θα προχωρήσει μέχρι τη Θεσσαλονίκη και θα καταλάβει ολόκληρη την Κύπρο.
»Με το δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, το οποίο σοβαροί αναλυτές στην Ελλάδα χαρακτηρίζουν και “Γαλάζια Σχιζοφρένεια”, η Τουρκία προσπαθεί να αναθεωρήσει τις συνθήκες και να πάρει με εκφοβισμό όσα επιδιώκει, απειλώντας την Ελλάδα με πόλεμο μέσω του casus belli που διατηρεί σε ισχύ από το 1995.
»Μετά την επιχείρησή της στην Κύπρο το 1974, η Τουρκία δημιούργησε τη Στρατιά του Αιγαίου και διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους αποβατικούς στόλους στον κόσμο. Οι απαιτήσεις της για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών εντείνονται κάθε φορά που η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει την άμυνά τους. Ο λόγος είναι σαφής: θέλει να μπορεί να καταλάβει αυτά τα νησιά χωρίς σύγκρουση.
»Πίσω από αυτή την πολιτική βρίσκονται σχέδια που απορρέουν από το Misak-ı Millî, τον “Εθνικό Όρκο” που υιοθετήθηκε στην τελευταία περίοδο της Οθωμανικής Βουλής. Βλέπουμε πόσο συνδέεται αυτό με τον στόχο της διακυβέρνησης Ερντογάν για τη δημιουργία μιας νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας».
«Δεν είναι επιθετικός λόγος, είναι λόγος αποτροπής»
Ο Κωνσταντινίδης υποστήριξε ότι η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Αναφέρθηκε στη συγκρότηση 40 ταξιαρχιών ειδικών δυνάμεων από την Ανατολική Θράκη έως την Αλεξανδρέττα, καθώς και στην κατασκευή καταφυγίων σε 81 πόλεις. Όπως είπε, είχε παρουσιάσει σχετική ανάλυση σε εκπομπή του.
«Οι εντάσεις με την Τουρκία δεν ξεκίνησαν σήμερα. Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι ότι η κατάσταση πλησιάζει σε κορύφωση. Χάρη στη δύναμη του διαδικτύου, μαθαίνουμε αμέσως τι λέει η μία πλευρά για την άλλη.
»Στην Ελλάδα, όμως, δεν θα δείτε ποτέ ακαδημαϊκούς, στρατιωτικούς, πολιτικούς, αναλυτές ή δημοσιογράφους να παρουσιάζουν χάρτες και σχέδια που αλλάζουν τα σύνορα. Δεν θα μας δείτε να βάφουμε ποτέ την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, την Τραπεζούντα, τα παράλια της Ανατολίας, την Ανατολική Θράκη ή τον Εύξεινο Πόντο στα γαλανόλευκα χρώματα της ελληνικής σημαίας.
»Η Ελλάδα είναι μια ειρηνική και ήρεμη χώρα. Δεν έχει ιμπεριαλιστικές τάσεις ή αυτοκρατορικές επιδιώξεις, όσο λαμπρό και ένδοξο κι αν είναι το παρελθόν των Ελλήνων. Ας μην ξεχνάμε ότι ακόμη και οι πέτρες της Ανατολίας μιλούν ελληνικά. Ολόκληρος ο κόσμος έχει ωφεληθεί από το φως του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, αλλά και από την πολιτισμική επιρροή της Ρωμανίας, δηλαδή του Βυζαντίου. Στα θεμέλια του Χριστιανισμού βρίσκεται η Ορθοδοξία, η οποία διατηρεί ζωντανή την αρχαία ελληνική γλώσσα μέχρι σήμερα μέσα από τα ιερά κείμενα και τη λατρεία.
»Δεν θέλουμε να κατακτήσουμε τον κόσμο. Τον έχουμε ήδη κατακτήσει με τον πολιτισμό μας. Κρατήσαμε ένα μικρό κομμάτι γης λουσμένο στο φως, με βουνά, λίμνες, ποτάμια και νησιά που τα περιβάλλει το αλμυρό νερό της θάλασσας. Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να μας στερήσει αυτόν τον παράδεισο.
»Γι’ αυτό χρειάζεται να αφυπνίσουμε ξανά το ηρωικό φρόνημα του ελληνικού έθνους, που από την αρχαιότητα έως σήμερα απέκρουσε εισβολές και νίκησε εχθρούς πολλαπλάσιας ισχύος. Όλα αυτά δεν συνιστούν επιθετική ρητορική. Είναι λόγος αποτροπής».
«Υπάρχει νομική αντίρρηση»
Αναφερόμενος στα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Τουρκία, ο Κωνσταντινίδης δήλωσε ότι η Ελλάδα προβάλλει νομική αντίρρηση:
«Η αντίρρηση αφορά την προσπάθεια της Τουρκίας να επεκτείνει ένα “εθνικό” καθεστώς που δημιούργησε μονομερώς πέρα από τα χωρικά της ύδατα, σε διεθνή ύδατα και, κατά την ελληνική θέση, πάνω στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Εκεί βρίσκεται η ουσία της διαφωνίας. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως νομικό εργαλείο για τη δημιουργία θαλάσσιας δικαιοδοσίας εκεί όπου αυτή δεν υπάρχει.
»Με το νότιο θαλάσσιο πάρκο της, η Τουρκία επιχειρεί να απομονώσει το Καστελλόριζο. Μην ξεχνάτε ότι πρόσφατα εμφανίστηκε στην περιοχή το ερευνητικό πλοίο “TÜBİTAK Marmara”. Μάλιστα, μετέφρασα την άποψη ενός από τους δύο θεωρητικούς που διεκδικούν την πατρότητα του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας” στην Τουρκία. Εκείνος υποστήριξε ότι, με την ανακήρυξη των εθνικών θαλάσσιων πάρκων, η Τουρκία ανακήρυξε de facto ΑΟΖ.
»Αυτό είναι το γεωπολιτικό σχέδιο πίσω από την περιβαλλοντική βιτρίνα της Τουρκίας. Η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζει τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό ως μια ουδέτερη πρωτοβουλία προστασίας της φύσης. Τον χρησιμοποιεί ως εργαλείο για να προβάλλει διεκδικήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων και να εδραιώσει τις αξιώσεις της “Γαλάζιας Πατρίδας” στην Ανατολική Μεσόγειο.
»Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι αντιδράσεις της κυβέρνησης στην Ελλάδα παραμένουν αδύναμες. Γι’ αυτό προσπαθούμε διαρκώς να ενημερώνουμε την κοινή γνώμη και την εξουσία: κάθε παράνομη κίνηση της Τουρκίας πρέπει να καταγγέλλεται σε όλα τα διεθνή φόρα και στη διεθνή κοινότητα. Και αυτή δεν είναι η μόνη πειρατική ενέργεια της Άγκυρας».
Η «Ατζέντα 2030»
Ο Κωνσταντινίδης αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Ατζέντα 2030», το οποίο περιέγραψε ως συνολική αναδιάρθρωση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων:
«Το πρόγραμμα συνδυάζει εξοπλισμούς, νέα δομή δυνάμεων, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό. Στην Πολεμική Αεροπορία, ο σχεδιασμός στοχεύει σε έναν πιο ομοιογενή στόλο F-16 Viper, Rafale και F-35. Η απόκτηση 20 F-35 αποτελεί ένα από τα βασικά προγράμματα μετάβασης σε μαχητικά πέμπτης γενιάς.
»Στη θάλασσα προχωρά το πρόγραμμα των φρεγατών Belharra/FDI — η πρώτη φρεγάτα, ο “Κίμων”, έχει φτάσει στην Ελλάδα. Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών MEKO, των πυραυλακάτων και των υποβρυχίων, την απόκτηση νέων υποβρυχίων και την ενίσχυση των στρατηγικών όπλων του Πολεμικού Ναυτικού.
»Ένας από τους βασικούς πυλώνες του προγράμματος είναι η “Ασπίδα του Αχιλλέα”. Η διακρατική συμφωνία με το Ισραήλ προβλέπει μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική αεράμυνας, αντιβαλλιστικής προστασίας και αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Η ευρύτερη αντίληψη περιλαμβάνει επίσης δυνατότητες κατά πλοίων και υποβρυχίων.
»Παράλληλα αναπτύσσονται συστήματα drones και αντιμετώπισης drones, η κυβερνοάμυνα, οι δορυφορικές δυνατότητες, νέα συστήματα επικοινωνιών και η εγχώρια αμυντική καινοτομία. Στη Μαλακάσα δημιουργείται επίσης μονάδα παραγωγής drones. Πάνω απ’ όλα, όμως, γίνεται προσπάθεια να αποκτήσουν μεγαλύτερη δυναμική οι εφεδρείες. Εκεί βρίσκεται η ψυχή του Ελληνικού Στρατού».
«Προετοιμασία για άμυνα, όχι για επίθεση»
Ο Κωνσταντινίδης εκτίμησε ότι η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, ενός έργου που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα αποτελέσει δοκιμασία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Όπως ανέφερε:
«Η Τουρκία θέλει ό,τι γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο να γίνεται με την άδειά της. Πρέπει πλέον να καταλάβει ότι δεν μπορεί να κάνει κουμάντο σε ξένο χωράφι. Οφείλει να περιοριστεί στα τρία ναυτικά μίλια που, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάννης, της αναλογούν. Διαφορετικά, τα πράγματα θα δυσκολέψουν γι’ αυτήν, γιατί η Ελλάδα δεν είναι μόνη.
»Η Τουρκία αποκάλυψε τις αδυναμίες της στον πόλεμο εναντίον του Ιράν και στη Μαύρη Θάλασσα. Φάνηκε ότι η αεράμυνά της έχει σοβαρά κενά. Οι Χούθι την έφεραν σε ακόμη δυσκολότερη θέση. Κατέρριψαν το Σύμφωνο της Μέκκας, που προβλέπει αμυντική υποστήριξη εάν δεχθεί επίθεση μία από τις χώρες Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν.
»Δεν υπάρχει, λοιπόν, καλύτερος μηχανισμός και καλύτερη πρωτοβουλία από την αλήθεια. Η Τουρκία πρέπει να αντικρίσει την πραγματικότητα και να καταλάβει ότι δεν πρέπει να εποφθαλμιά ξένα εδάφη. Έχει εισέλθει στην Κύπρο, στη Συρία και στο Ιράκ και διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε χώρες της Αφρικής. Ο κόσμος έχει μάτια και βλέπει.
»Η Ελλάδα, εν κατακλείδι, δεν θέλει πόλεμο. Βρίσκεται όμως αντιμέτωπη με πολεμικές απειλές εξαιτίας των παράλογων απαιτήσεων της Τουρκίας. Γι’ αυτό προετοιμάζεται. Όχι για να επιτεθεί, αλλά για να υπερασπιστεί τον εαυτό της».