Μια ξεκάθαρη τάση σταθεροποίησης και αλλαγής του σκηνικού στο μεταναστευτικό αποτυπώνουν τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για το πρώτο εξάμηνο του 2026. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η Ελλάδα καταγράφει σημαντική μείωση στις παράνομες αφίξεις μέσω των θαλάσσιων συνόρων της, ενώ την ίδια στιγμή οι πραγματικές επιστροφές και οι απελάσεις ατόμων που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία παρουσιάζουν αξιοσημείωτη αύξηση.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τη στροφή προς μια πολιτική αυστηρότερης διαχείρισης, εντατικοποίησης των επιστροφών και ενεργούς αποτροπής.
«Βουτιά» στις αφίξεις και εκτίναξη των αναγκαστικών απελάσεων
Στο μέτωπο των ροών, οι θαλάσσιες παράτυπες αφίξεις κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 περιορίστηκαν σε 12.496, έναντι 16.985 το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας πτώση της τάξης του 27%. Από το αρμόδιο Υπουργείο επισημαίνεται ότι η μείωση αυτή δεν είναι συγκυριακή, αλλά αποτελεί συνέχεια της συνολικής κάμψης κατά 25% που είχε ήδη σημειωθεί το προηγούμενο έτος.
Στον αντίποδα, οι συνολικές επιστροφές μεταναστών προς τις χώρες προέλευσης αυξήθηκαν κατά 20%, φτάνοντας τις 2.630 (έναντι 2.195 πέρυσι). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα επιμέρους ποιοτικά στοιχεία:
- Οι αναγκαστικές απελάσεις κατέγραψαν άλμα 41%, φτάνοντας τις 1.292 (από 915 πέρυσι).
- Οι εθελούσιες επιστροφές μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) ενισχύθηκαν κατά 18%, αγγίζοντας τις 870.
- Οι οικειοθελείς αναχωρήσεις διαμορφώθηκαν στις 468.
Το αποτύπωμα του «φυλακή ή επιστροφή» και η γεωγραφία των ροών
Η ανάλυση των στοιχείων ανά υπηκοότητα αποκαλύπτει τη διαφοροποίηση των μεταναστευτικών διαδρομών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των πολιτών από την Αίγυπτο, όπου οι νέες αφίξεις μειώθηκαν κατά 72% (από 2.800 σε 800), ενώ οι επιστροφές για την ίδια εθνικότητα σχεδόν τετραπλασιάστηκαν. Παράλληλα, στους πολίτες από το Πακιστάν, οι νέες εισροές έχουν πλέον σχεδόν εξισωθεί με τις εκροές (180 αφίξεις έναντι 169 επιστροφών), γεγονός που αποδίδεται στην ενισχυμένη διμερή συνεργασία.
Καταλυτικό ρόλο στην αύξηση των ρυθμών απομάκρυνσης διαδραματίζει η εφαρμογή της αυστηρής πολιτικής «φυλακή ή επιστροφή». Η θεσμική αυτή πίεση οδήγησε 599 παράνομους μετανάστες να επιλέξουν την οικειοθελή επιστροφή στην πατρίδα τους, προκειμένου να αποφύγουν την έκτιση ποινών κράτησης. Η τάση αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως και με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές διεργασίες για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (return hubs) εκτός των συνόρων της ΕΕ, ένα σχέδιο στο οποίο η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά μαζί με χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία και η Δανία.