Σοβαρές κατηγορίες για τον ρόλο του Πακιστάν στο διεθνές εμπόριο ναρκωτικών και στη χρηματοδότηση ισλαμιστικών οργανώσεων διατυπώνει δημοσίευμα του National Interest, υποστηρίζοντας ότι η διακίνηση ναρκωτικών αποτέλεσε επί δεκαετίες κρίσιμη πηγή εσόδων για ένοπλες ομάδες που δρούσαν με την ανοχή ή και τη στήριξη μηχανισμών του Ισλαμαμπάντ.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο Natiq Malikzada, η απαρχή του φαινομένου εντοπίζεται στην περίοδο της σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν το 1979. Τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκοντας να μετατρέψουν το Αφγανιστάν σε «Βιετνάμ» της Σοβιετικής Ένωσης, συνεργάστηκαν στενά με το Πακιστάν του στρατηγού Ζία ουλ Χακ.
Μέσα από το πακιστανικό έδαφος πέρασαν όπλα, χρήματα, εθελοντές και τζιχαντιστές για την ενίσχυση των μουτζαχεντίν. Το πανίσχυρο δίκτυο της πακιστανικής υπηρεσίας πληροφοριών ISI βρέθηκε στο κέντρο αυτής της επιχείρησης, αποκτώντας πρόσβαση σε τεράστια κονδύλια και μέσα.
Μετά την αποχώρηση των Σοβιετικών από το Αφγανιστάν το 1989, οι ροές χρημάτων και όπλων μειώθηκαν απότομα. Όμως το Πακιστάν είχε ήδη επενδύσει σε ένοπλες οργανώσεις στο Αφγανιστάν και στο Κασμίρ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τότε η ISI στράφηκε ακόμη πιο συστηματικά σε μια εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης: την ηρωίνη.
Το National Interest υπενθυμίζει μάλιστα ότι ο πρώην πρωθυπουργός του Πακιστάν Ναουάζ Σαρίφ είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στη Washington Post το 1994 ότι η ηγεσία του πακιστανικού στρατού και της ISI τον είχε πιέσει να εγκρίνει τη χρήση της ηρωίνης για τη χρηματοδότηση μυστικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το Πακιστάν, λόγω γεωγραφίας, έχει κρίσιμο ρόλο στη διακίνηση. Συνορεύει με το Αφγανιστάν, έχει πρόσβαση στην Αραβική Θάλασσα και διαθέτει λιμάνια-κλειδιά, όπως το Καράτσι, το Port Qasim και το Γκουαντάρ. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ακτή Μακράν στο Μπαλουχιστάν, η οποία, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ που επικαλείται το δημοσίευμα, λειτουργεί ως νότια διαδρομή διακίνησης αφγανικών ναρκωτικών προς τις διεθνείς αγορές.
Το άρθρο παρουσιάζει τη λεγόμενη «Χρυσή Ημισέληνο» –Αφγανιστάν, Πακιστάν και Ιράν– ως βασική πηγή χρηματοδότησης τρομοκρατικών δικτύων. Οι ίδιες διαδρομές που μετέφεραν όπλα, τζιχαντιστές και ιδεολογία, μετέφεραν και όπιο, ηρωίνη, χασίς και μεθαμφεταμίνη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Αλ Κάιντα. Σύμφωνα με το βιβλίο Seeds of Terror της Gretchen Peters, στελέχη της οργάνωσης στην Πεσαβάρ φέρονται να παραλάμβαναν από τους Ταλιμπάν 2.000 κιλά επεξεργασμένης ηρωίνης κάθε δύο μήνες, αποκομίζοντας δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Παράλληλα, αμερικανική έκθεση του Κογκρέσου το 2004 εκτιμούσε ότι ο Οσάμα μπιν Λάντεν είχε ετήσια έσοδα 28 εκατ. δολαρίων από μία μόνο γραμμή διακίνησης ηρωίνης.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι, παρότι οι Ταλιμπάν έχουν περιορίσει την καλλιέργεια παπαρούνας μετά την επιστροφή τους στην εξουσία, αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα λύθηκε. Αντιθέτως, τα παλαιά αποθέματα οπίου συνεχίζουν να πωλούνται, ενώ η μείωση της παραγωγής έχει αυξήσει τις τιμές, ενισχύοντας τους μεγάλους διακινητές.
Την ίδια ώρα, η μεθαμφεταμίνη παίρνει τη θέση του οπίου. Το Αφγανιστάν έχει εξελιχθεί σε σημαντικό παραγωγό, με βάση το φυτό Ephedra, αλλά και εργαστηριακές μεθόδους παραγωγής. Το άρθρο αναφέρει μεγάλες κατασχέσεις σε Αυστραλία και Ινδία, αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ή και δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Κατά τον Malikzada, η παραγωγή μεθαμφεταμίνης γίνεται κυρίως σε νοτιοδυτικές επαρχίες του Αφγανιστάν, όπως Χελμάντ, Φαράχ, Νιμρόζ, Ουρουζγκάν, Κανταχάρ και Ζαμπούλ, με τοπικούς αξιωματούχους να λαμβάνουν μερίδιο.
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος αυτών των ναρκωτικών εξάγεται μέσω Πακιστάν και ότι χωρίς τη συνεργασία Πακιστανών αξιωματούχων, από τα σύνορα έως βαθύτερους κρατικούς μηχανισμούς, το δίκτυο δεν θα μπορούσε να λειτουργεί σε τέτοια κλίμακα.
Το National Interest αναγνωρίζει ότι πακιστανικές υπηρεσίες έχουν πραγματοποιήσει κατασχέσεις ναρκωτικών. Ωστόσο, υποστηρίζει πως ο κεντρικός ρόλος του Πακιστάν στο εμπόριο παραμένει αδιαμφισβήτητος. Αναφέρονται κατασχέσεις ηρωίνης και κοκαΐνης από την Ινδία, καθώς και χρήση drones από το Πακιστάν προς το Πουντζάμπ για ρίψεις ναρκωτικών.
Στο τελευταίο μέρος του άρθρου, το ενδιαφέρον στρέφεται στη σύνδεση ναρκωτικών και τρομοκρατίας. Αναφέρονται οργανώσεις όπως η Jaish-e-Mohammed και η Lashkar-e-Taiba, οι οποίες έχουν κατηγορηθεί ότι χρηματοδοτήθηκαν μέσω εσόδων από διακίνηση ηρωίνης.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στο δίκτυο ξεπλύματος χρήματος Khanani Money Laundering Organization. Σύμφωνα με τη FATF και το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, το δίκτυο αυτό φέρεται να μετέφερε παράνομα κεφάλαια μέσω Πακιστάν, ΗΑΕ, ΗΠΑ, Βρετανίας, Καναδά και Αυστραλίας, έχοντας σχέσεις με τρομοκρατικές οργανώσεις.
Το συμπέρασμα του δημοσιεύματος είναι σκληρό! Η Δύση δεν μπορεί να αντιμετωπίζει το πακιστανικό ναρκο-τρομοκρατικό δίκτυο μόνο ως ζήτημα αστυνόμευσης. Πρόκειται για πρόβλημα διεθνούς ασφάλειας, χρηματοδότησης τρομοκρατίας και περιφερειακής αποσταθεροποίησης.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως τίθεται στο άρθρο, δεν είναι μόνο ποιος μεταφέρει τα ναρκωτικά. Είναι ποιος προστατεύει τις διαδρομές, ποιος ξεπλένει τα χρήματα, ποιος κερδίζει από τα δίκτυα και γιατί οι διάδρομοι αυτοί παραμένουν ενεργοί επί δεκαετίες.
Με άλλα λόγια, το Πακιστάν φέρεται να δημιούργησε ένα τέρας για να το χρησιμοποιήσει γεωπολιτικά. Και σήμερα, όπως συνέβη και με τον ισλαμιστικό εξτρεμισμό, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπο με το ίδιο τέρας που κάποτε εξέθρεψε.