Νέα κινητικότητα καταγράφεται γύρω από το ζήτημα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Gasete Sabro, το οποίο μεταφέρει δηλώσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου από την Αθήνα.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος δήλωσε κατά την επίσημη επίσκεψή του στην ελληνική πρωτεύουσα ότι η Σχολή της Χάλκης θα επαναλειτουργήσει τον Σεπτέμβριο με «λαμπρά εγκαίνια». Πρόσθεσε ότι οι εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης στο σχολικό συγκρότημα αναμένεται να ολοκληρωθούν τους επόμενους μήνες.
Το θέμα τέθηκε και στη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τις θετικές εξελίξεις για τη Χάλκη «εξαιρετικά σημαντικές», σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια ιστορική απόφαση που ο Πατριάρχης επιθυμούσε εδώ και πολλά χρόνια.
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης ιδρύθηκε το 1844 από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ρωμιοσύνης στην Κωνσταντινούπολη. Από τη Σχολή αποφοίτησαν δώδεκα Πατριάρχες, μεταξύ των οποίων και ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Η λειτουργία της σταμάτησε το 1971, μετά από απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας, που ακύρωσε διατάξεις του νόμου περί ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, με το σκεπτικό ότι η ανώτατη εκπαίδευση μπορεί να παρέχεται μόνο από το κράτος.
Το Gasete Sabro επισημαίνει ότι η σύνδεση της Σχολής με το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο υπήρξε εξαρχής αντικείμενο συζήτησης, καθώς η Χάλκη λειτουργούσε ήδη πριν από την ψήφιση του νόμου. Το δημοσίευμα σημειώνει επίσης ότι η απόφαση του 1971 ερμηνεύθηκε από πολλούς στο πλαίσιο των τότε ελληνοτουρκικών σχέσεων και των περιορισμών που επιβλήθηκαν στις μειονότητες εκατέρωθεν.
Στο άρθρο γίνεται αναφορά και στις πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών. Υπενθυμίζεται ότι κατά την περίοδο του AKP είχαν υπάρξει δηλώσεις Τούρκων υπουργών υπέρ της επαναλειτουργίας της Σχολής, ενώ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε παλαιότερα συνδέσει το θέμα με την ανέγερση τεμένους στην Αθήνα.
Σήμερα, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, συζητούνται διάφορα σενάρια για το καθεστώς επαναλειτουργίας της Σχολής. Η πλευρά του Πατριαρχείου φέρεται να επιθυμεί την επιστροφή στο παλαιό καθεστώς, δηλαδή τη λειτουργία της ως ιδιωτικής σχολής υπό το υπουργείο Παιδείας της Τουρκίας.
Ωστόσο, στον τουρκικό και ελληνικό Τύπο έχουν εμφανιστεί και άλλες φόρμουλες, όπως η ένταξή της σε κρατικό πανεπιστήμιο ως ινστιτούτο, η λειτουργία της υπό ομπρέλα ιδιωτικού/βακουφικού πανεπιστημίου ή η δημιουργία ειδικού πανεπιστημιακού μοντέλου.
Σύμφωνα με το Gasete Sabro, στο τραπέζι βρίσκεται πλέον και η λύση μιας «boutique university», δηλαδή ενός μικρού ειδικού πανεπιστημιακού σχήματος, με εμπλοκή του τουρκικού Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει εξέλιξη ιστορικής σημασίας για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τη Ρωμιοσύνη της Πόλης και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.