Η παρουσίαση της ιδρυτικής διακήρυξης του νέου πολιτικού φορέα της Μαρίας Καρυστιανού στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν απλώς μια τυπική κομματική ανακοίνωση. Ήταν μια προσπάθεια να εκφραστεί ένα ευρύτερο κοινωνικό αίτημα: η ανάγκη για αξιοπρέπεια, διαφάνεια, ισονομία και μια πιο ουσιαστική σχέση ανάμεσα στους πολίτες και το κράτος. Το κεντρικό μήνυμα ήταν ότι ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας νιώθει πως έχει κουραστεί από τη φθορά των θεσμών, την ατιμωρησία και τη διαρκή υποβάθμιση της καθημερινότητας, και ζητά μια νέα αρχή με πιο καθαρούς κανόνες.
Η βασική ιδέα πίσω από το νέο εγχείρημα
Στον πυρήνα της διακήρυξης βρίσκεται η επιδίωξη για μια αληθινή Δημοκρατία, όπου οι πολίτες δεν θα αισθάνονται απλοί θεατές αλλά ενεργό μέρος των αποφάσεων. Αυτό από μόνο του δεν είναι νέο ως πολιτική υπόσχεση. Νέο είναι ότι παρουσιάζεται με έντονη έμφαση στην κοινωνική απογοήτευση που έχει συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια. Όταν ένα πολιτικό σχήμα μιλά για τερματισμό του «ευτελισμού της χώρας», στην πραγματικότητα απευθύνεται σε ανθρώπους που αισθάνονται ότι η Ελλάδα έχει χάσει κύρος, σοβαρότητα και εμπιστοσύνη προς τα μέσα και προς τα έξω.
Κράτος δικαίου και τέλος στα προνόμια
Ένα από τα πιο δυνατά σημεία της διακήρυξης είναι η επιμονή στο κράτος δικαίου. Η αναφορά στην ισονομία και στην κατάργηση προνομίων, εξαιρέσεων και «ακαταδίωκτων» αγγίζει ένα νεύρο της ελληνικής κοινωνίας. Για πολλούς πολίτες, το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι μόνο η οικονομία, αλλά η αίσθηση ότι δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους. Όταν η Δικαιοσύνη αργεί, όταν η πολιτική εξουσία επηρεάζει θεσμούς ή όταν μεγάλες υποθέσεις δεν ξεκαθαρίζουν ποτέ, η δυσπιστία γίνεται κανονικότητα. Η στόχευση σε ανεξάρτητη δικαιοσύνη, λογοδοσία και καθαρό διαχωρισμό εξουσιών δείχνει προσπάθεια να απαντηθεί ακριβώς αυτό το κενό εμπιστοσύνης.
Η κοινωνία στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη στήριξη της κοινωνίας, με έμφαση στην οικογένεια, στους νέους και στο δημογραφικό πρόβλημα. Το θέμα αυτό δεν είναι θεωρητικό. Η Ελλάδα γερνά, οι γεννήσεις μειώνονται, ενώ πολλοί νέοι συνεχίζουν να αναζητούν καλύτερες συνθήκες στο εξωτερικό. Το γνωστό brain drain δεν είναι απλώς οικονομική απώλεια· είναι και βαθιά ψυχολογικό τραύμα για μια χώρα που βλέπει το πιο παραγωγικό κομμάτι της να φεύγει. Η πρόταση για ουσιαστικά μέτρα υπέρ της οικογένειας και των νέων προσπαθεί να αγγίξει αυτό το κεντρικό πρόβλημα: πώς θα ξαναπιστέψει ένας νέος άνθρωπος ότι μπορεί να χτίσει τη ζωή του εδώ.
Παιδεία και υγεία ως βάση μιας σοβαρής χώρας
Η έμφαση στην ανασυγκρότηση της δημόσιας εκπαίδευσης και στην ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας δείχνει μια επιστροφή σε δύο πεδία που καθορίζουν την ποιότητα ζωής όλων. Η εκπαίδευση δεν παρουσιάζεται μόνο ως μετάδοση γνώσεων, αλλά ως χώρος διαμόρφωσης σκεπτόμενων και ενεργών πολιτών. Αυτό έχει σημασία, γιατί η κρίση των τελευταίων ετών δεν ήταν μόνο οικονομική αλλά και κρίση εμπιστοσύνης, κρίση κριτικής σκέψης, κρίση προσανατολισμού. Αντίστοιχα, η υγεία αντιμετωπίζεται ως καθολικό δικαίωμα και όχι ως προνόμιο για όσους μπορούν να πληρώσουν. Σε μια εποχή όπου οι λίστες αναμονής, οι ελλείψεις και η εξάντληση του προσωπικού είναι καθημερινή εμπειρία, η δέσμευση για ένα δημόσιο και λειτουργικό σύστημα υγείας ακούγεται αυτονόητη, αλλά παραμένει βαθιά πολιτική.
Οικονομία με έμφαση στην παραγωγή
Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι αφορά την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Η λογική εδώ είναι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην κατανάλωση, στις υπηρεσίες ή σε περιστασιακές επενδύσεις χωρίς μακροπρόθεσμο σχέδιο. Χρειάζεται ενίσχυση της βιομηχανίας, της καινοτομίας, της επιχειρηματικότητας και κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που για δεκαετίες αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας. Το ενδιαφέρον είναι ότι η ανάπτυξη δεν περιγράφεται μόνο ως αύξηση αριθμών, αλλά ως δημιουργία ευκαιριών, με λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερη προοπτική για όσους θέλουν να παράγουν και να επενδύσουν.
Ακρίβεια, τράπεζες και καθημερινή πίεση
Ισχυρό αποτύπωμα αφήνουν και οι αναφορές στις τράπεζες, στα Funds, στους Servicers και στα καρτέλ που, σύμφωνα με τη διακήρυξη, πιέζουν την κοινωνία και διευρύνουν τις ανισότητες. Πρόκειται για θεματικές που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα. Ο κόσμος δεν χρειάζεται ειδικές αναλύσεις για να καταλάβει τι σημαίνει ακρίβεια, στεγαστική ανασφάλεια ή φόβος απώλειας της πρώτης κατοικίας. Τα ζητήματα αυτά μπαίνουν πια όλο και πιο δυνατά στην πολιτική ατζέντα, γιατί συνδέονται με το αίσθημα αδικίας: όταν ο μικρός δανειολήπτης πιέζεται ασφυκτικά, ενώ οι ισχυροί φαίνεται να βρίσκουν πάντα διέξοδο, η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται.
Η ελληνική περιφέρεια δεν αντέχει άλλη εγκατάλειψη
Ξεχωρίζει επίσης η αναφορά στην ερήμωση της υπαίθρου και στην ανάγκη για ουσιαστική αποκέντρωση. Η ελληνική επαρχία δεν χάνει μόνο πληθυσμό· χάνει σχολεία, υπηρεσίες, γιατρούς, οικονομική δραστηριότητα και τελικά το ίδιο της το μέλλον. Χωρίς ζωντανή περιφέρεια, η χώρα γίνεται όλο και πιο άνιση και πιο εύθραυστη. Η στήριξη του πρωτογενούς τομέα, της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και της τοπικής παραγωγής δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους της υπαίθρου. Αφορά τη διατροφική επάρκεια, την εθνική ανθεκτικότητα και την ισορροπημένη ανάπτυξη.
Περιβάλλον, φυσικοί πόροι και ποιότητα ζωής
Η διακήρυξη δίνει χώρο και στην προστασία του φυσικού πλούτου, με αναφορές στα δάση, στη βιοποικιλότητα, στις περιοχές natura και στη σωστή διαχείριση των υποδομών και της ενέργειας. Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί επιχειρεί να συνδέσει την ανάπτυξη με όρια και κανόνες. Σε μια εποχή που πολλές κοινωνίες παγκοσμίως συζητούν αν η πράσινη μετάβαση γίνεται με δίκαιο τρόπο ή με βίαιες επιβαρύνσεις για τις τοπικές κοινωνίες, η ανάγκη για ισορροπία ανάμεσα στην πρόοδο και στην προστασία του περιβάλλοντος είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.
Εθνική κυριαρχία και διεθνής θέση της Ελλάδας
Σημαντικό μέρος της διακήρυξης αφορά και την εθνική κυριαρχία, τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη θέση της χώρας σε έναν όλο και πιο ασταθή διεθνή χάρτη. Η προσέγγιση εδώ είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι μια χώρα που σέβεται τις διεθνείς υποχρεώσεις της, χωρίς όμως να λειτουργεί ως ουρά άλλων δυνάμεων. Αυτό το μήνυμα συνδυάζει πατριωτισμό, αυτονομία και ρεαλισμό, στοιχεία που βρίσκουν απήχηση σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, στα Βαλκάνια και ευρύτερα στην Ευρώπη.
Το πολιτικό στοίχημα από εδώ και πέρα
Το μεγάλο ερώτημα, φυσικά, δεν είναι αν οι στόχοι ακούγονται θετικοί. Οι περισσότεροι ακούγονται λογικοί, αναγκαίοι και κοινωνικά κατανοητοί. Το δύσκολο είναι αν μπορούν να μετατραπούν σε εφαρμόσιμη πολιτική με βάθος, στελέχωση, σχέδιο και αντοχή στον χρόνο. Εκεί κρίνονται όλα τα νέα πολιτικά εγχειρήματα. Η κοινωνία σήμερα είναι πιο καχύποπτη από ποτέ και δεν αρκείται σε συνθήματα. Θέλει συγκεκριμένες λύσεις, συνέπεια και καθαρό στίγμα. Παρ’ όλα αυτά, η εμφάνιση ενός τέτοιου φορέα δείχνει ότι υπάρχει υπαρκτός χώρος για πολιτικές δυνάμεις που επενδύουν στο αίτημα για κάθαρση, δικαιοσύνη και θεσμική σοβαρότητα.
Πώς σας φαίνεται αυτή η κίνηση της Καρυστιανού;
Θα ψηφίζατε το νέο κόμμα;
Πάντως αν σας αρέσουν τέτοια θέματα, ρίξτε μια ματιά και στα υπόλοιπα σχετικά άρθρα του site.