Στα χαρτιά υπήρχε στρατός. Υπήρχαν δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες, αξιωματικοί, τεθωρακισμένα, ξένη χρηματοδότηση και χρόνια ολόκληρα στρατιωτικής εκπαίδευσης και υποστήριξης. Όταν όμως οι αντάρτες Χούθι
Το ίδιο μάθημα επανεμφανίστηκε με διαφορετικούς όρους στη Συρία το 2024. Ο στρατός του Μπασάρ αλ Άσαντ αριθμούσε δεκάδες χιλιάδες άνδρες και είχε πίσω του ένα κράτος που για δεκαετίες επένδυε τεράστιους πόρους στις ένοπλες δυνάμεις και στις υπηρεσίες ασφαλείας. Όταν όμως άρχισε η τελική προέλαση των ανταρτών, ο στρατός κατέρρευσε μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.
Η μεταγενέστερη έρευνα του Reuters αποκάλυψε μονάδες αποδεκατισμένες από τη διαφθορά, στρατιώτες που δωροδοκούσαν αξιωματικούς για να μην υπηρετούν, εξευτελιστικούς μισθούς και μια διοίκηση που είχε γίνει εξαρτημένη από Ιρανούς συμβούλους και τη Χεζμπολάχ. Όταν αυτή η εξωτερική στήριξη αποσύρθηκε σε μεγάλο βαθμό, αποκαλύφθηκε πόσο λίγο είχε απομείνει από κάτω.
Υπάρχει ένα κοινό νήμα από τη Μοσούλη στη Δαμασκό και τώρα στο Μόκα. Η στρατιωτική ισχύς μετριέται εύκολα και συχνά λανθασμένα. Μετράμε στρατιώτες, αεροσκάφη, άρματα, πυραύλους και στρατιωτικούς προϋπολογισμούς. Πολύ δυσκολότερα μετριούνται η συνοχή, η πειθαρχία, η ποιότητα της διοίκησης, η εμπιστοσύνη ανάμεσα στις μονάδες και η προθυμία ενός στρατιώτη να παραμείνει στη θέση του όταν η διπλανή μονάδα αρχίζει να υποχωρεί. Και τότε η κατάρρευση μπορεί να γίνει μεταδοτική.
Τσάι και βουτήματα στο Ριάντ
Μετά την πτώση του Μόκα, ο στρατηγός Ταρέκ Σάλεχ, ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς ηγέτες της κυβερνητικής πλευράς, πέταξε μαζί με συνεργάτες του στο Ριάντ. Το ρεπορτάζ των New York Times τους εντόπισε σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων, όπου στο λόμπι ακουγόταν χαλαρή μουσική και σερβίρονταν τσάι και μαντλέν.
Στην Υεμένη, την ίδια στιγμή, στρατιώτες του Σάλεχ είχαν μείνει έξω από το Άντεν επειδή άλλες, θεωρητικά συμμαχικές δυνάμεις δεν τους επέτρεπαν να μπουν στην πόλη. Κάποιοι είχαν περάσει ημέρες χωρίς φαγητό. Η Σαουδική Αραβία βομβαρδίζει τώρα ξανά την Υεμένη και επιχειρεί να βοηθήσει τις κυβερνητικές δυνάμεις να ανακτήσουν τα χαμένα εδάφη. Όμως τα αεροπλάνα μπορούν να καταστρέψουν θέσεις των Χούθι. Δεν μπορούν να δημιουργήσουν από μόνα τους έναν αποτελεσματικό στρατό.
Η Μοσούλη το απέδειξε το 2014. Η Συρία το επανέλαβε δέκα χρόνια αργότερα. Και η Υεμένη προσφέρει τώρα τη δική της εκδοχή. Οι στρατοί-φαντάσματα μπορούν να επιβιώνουν για χρόνια στους προϋπολογισμούς, στα οργανογράμματα και στους χάρτες των επιτελείων. Το πρόβλημά τους αρχίζει όταν αρχίζει ο πόλεμος.