Τραμπ, Νετανιάχου και Ισραήλ : Η οργή που δεν βγάζει πουθενά

Τριάντα χρόνια αργότερα, οι Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να μην έχουν το δικό τους κράτος. Οι ισραηλινοί εποικισμοί έχουν πολλαπλασιαστεί. Η Δυτική Όχθη είναι περισσότερο κατακερματισμένη από ποτέ και μετά την ισοπέδωση της Λωρίδας της Γάζας η ίδια η λύση των δύο κρατών μοιάζει πιο μακρινή από ποτέ.

Διαβάστε επίσης:Ανίερες προεκλογικές αυξήσεις 120%

Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τότε τον λεγόμενο «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», εισβάλλοντας στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Το Ισραήλ βρήκε σε αυτή τη νέα στρατηγική γλώσσα ένα πλαίσιο που συνέδεε όλο και περισσότερο τη δική του σύγκρουση με τους Παλαιστινίους, τη Χεζμπολάχ και το Ιράν με τις ευρύτερες αμερικανικές προτεραιότητες.

Από εκείνο το σημείο και μετά, η συνεργασία των δύο χωρών απέκτησε ακόμα βαθύτερα χαρακτηριστικά. Ανταλλαγή πληροφοριών, αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, κυβερνοπόλεμος, αντιπυραυλική άμυνα, επιχειρήσεις στη Συρία, παρακολούθηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Οι δύο χώρες δεν συμφωνούσαν πάντοτε σε όλα, αλλά λειτουργούσαν ολοένα περισσότερο μέσα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο.

Η χρησιμότητα της «αμερικανικής οργής»

Ακόμη και οι περίοδοι των μεγαλύτερων δημόσιων εντάσεων δεν ανέκοψαν αυτή την πορεία. Ο Ομπάμα συγκρούστηκε επανειλημμένα με τον Νετανιάχου για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, επί των ημερών του υπογράφηκε το μεγαλύτερο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας στην ιστορία των αμερικανοϊσραηλινών σχέσεων, ύψους 38 δισεκατομμυρίων δολαρίων για μία δεκαετία.

Διαβάστε επίσης:Ουκρανικό drone: Επιτέλους μάθαμε ότι η Λευκάδα είναι εντός χωρικών υδάτων

Ο Τραμπ, κατά την πρώτη του θητεία, προχώρησε ακόμη περισσότερο. Αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, αναγνώρισε την ισραηλινή κυριαρχία στα Υψίπεδα του Γκολάν και προώθησε τις Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες άνοιξαν τον δρόμο για την εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με σειρά αραβικών κρατών χωρίς προηγούμενη επίλυση του Παλαιστινιακού.

Επειτα ήρθε η γενοκτονία στη Γάζα. Η κυβέρνηση Μπάιντεν εμφανίστηκε επανειλημμένα ενοχλημένη από τη βαναυσότητα των ισραηλινών επιθέσεων. Δημοσιεύματα μιλούσαν για ένταση, δυσφορία και απώλεια εμπιστοσύνης. Την ίδια στιγμή όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν στρατιωτική, διπλωματική και πολιτική στήριξη πρωτοφανούς κλίμακας, ενώ χρησιμοποίησαν κατ’ επανάληψη το δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι οι διαφωνίες είναι προσχηματικές. Ούτε ότι οι δύο κυβερνήσεις ταυτίζονται σε όλα. Η σημερινή αντιπαράθεση γύρω από τον Λίβανο είναι χαρακτηριστική. Ο Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία με το Ιράν που θα μπορούσε να παρουσιάσει ως διπλωματική επιτυχία. Ο Νετανιάχου φαίνεται να θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση στον Λίβανο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ευρύτερης αναμέτρησης με την Τεχεράνη.

Διαβάστε επίσης:Επιμύθιο

Η διαφωνία είναι πραγματική. Αλλά το ίδιο πραγματική είναι και μια άλλη διαπίστωση: η αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ δεν οικοδομήθηκε γύρω από την προσωπική χημεία δύο ηγετών ούτε εξαρτάται από ένα θυμωμένο τηλεφώνημα. Έχει διαμορφωθεί μέσα από δεκαετίες κοινών στρατηγικών υπολογισμών, θεσμικών δεσμών και περιφερειακών συμμαχιών.

Δεν είναι τυχαίο ότι η εικόνα του «ανεξέλεγκτου Νετανιάχου» και του «εξοργισμένου Αμερικανού προέδρου» επανέρχεται με τέτοια συχνότητα. Πρόκειται για ένα αφήγημα που επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να διαχωρίζει συμβολικά τη θέση της από τις πιο ακραίες επιλογές του Ισραήλ χωρίς να αμφισβητεί τις δομές στήριξης που τις καθιστούν εφικτές. Και όσο η συζήτηση επικεντρώνεται στην προσωπική σχέση δύο ηγετών, τόσο λιγότερο φωτίζεται η πολύ πιο ανθεκτική πραγματικότητα των πολιτικών και στρατηγικών δεσμών που επιβιώνουν ανεξάρτητα από τις περιστασιακές εντάσεις.