Το καλώδιο GSI και ο ελληνοτουρκικός σάλος
Τι κρύβεται πίσω από τις εθνικιστικές εξάρσεις;
Σχόλιο του Γραφείου Τύπου της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης
1. Το περίφημο «καλώδιο» (Great Sea Interconnector – GSI) είναι μεγάλο ενεργειακό έργο που αποσκοπεί στη σύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων της Ελλάδας – Κύπρου (πρώτη φάση) – Ισραήλ (δεύτερη φάση). Αφορά μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος (HVDC).
2. Φορέας υλοποίησης είναι η Γαλλική εταιρεία Great Sea Interconnector Α.Ε. Βασικός μέτοχος είναι η Γαλλική Meridiam (66%), ενώ το υπόλοιπο 25% ανήκει στον ΑΔΜΗΕ. Βασικός εργολάβος κατασκευής (πόντιση καλωδίου) είναι η Γαλλική Nexans, ενώ σημαντικό έργο (εγκαταστάσεις μετατροπής ρεύματος) έχει ανατεθεί στη Γερμανική Siemens Energy. Το έργο έχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ για το τμήμα Κρήτη–Κύπρος.
3. Είναι ένα από τα πολλά ενεργειακά έργα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου με συμμετοχή πολυεθνικών γιγάντων και μειοψηφική αλλά αξιοσημείωτη συμμετοχή ελληνικών ιδιωτικών εταιρειών ενέργειας.
4. Όπως γίνεται πάντα στον «ενάρετο» καπιταλισμό, όλα αυτά τα έργα υλοποιούνται ή δεν υλοποιούνται, με αυτό ή πολύ μεγαλύτερο κόστος, εν μέσω σφοδρού ανταγωνισμού μεταξύ ισχυρών εταιρειών, με ενεργό ρόλο των αντίστοιχων καπιταλιστικών κρατών όπου έχουν την έδρα και βάση στήριξης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση μιλάμε για ένα επιχειρηματικό project κατά βάση γαλλικό, με συμμετοχή εταιρειών ενέργειας από την Ελλάδα. Η διεκδίκηση από μεριάς της Τουρκίας, δεν αφορά το ίδιο το έργο, αλλά τη διασφάλιση του ευρύτερου σχεδιασμού της αστικής τάξης της σε Ανατολική Μεσόγειο (συμφωνία με Λιβύη για ΑΟΖ, προοπτική επέκτασης με Αίγυπτο) και Νοτιο-Ανατολική Ευρώπη (τροφοδοσία με φυσικό αέριο, LNG ή μέσω αγωγών), καλύπτοντας κενά που δημιουργούνται από τον μεγαλύτερο αποκλεισμό του Ρωσικού από το Γενάρη του 2027.
5. Συνήθως, ο ανταγωνισμός, διαμορφώνει ένα συγκεκριμένο συσχετισμό δύναμης και επέρχεται κάποια συμφωνία, τυπική ή άτυπη, πάντα προσωρινή, παίρνοντας ο «καθένας το κάτι τις του». Για να το πούμε διαφορετικά: «μεταξύ κατεργαρέων (εν προκειμένω, μεταξύ μεγάλων εταιρειών κατασκευής ακριβών θαλάσσιων έργων), ειλικρίνεια (ή αλληλοκατανόηση)».
6. Ο «κανόνας» αυτός εφαρμόζεται και στο πλαίσιο του ανταγωνισμού των αστικών τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας και ας σηκώνονται πολεμικοί και εθνικιστικοί τόνοι, κυρίως για λόγους εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης και «εθνικής συσπείρωσης.
7. Τέτοια «ισορροπία» βρέθηκε για άλλο μεγάλο έργο στην περιοχή, χωρίς καθόλου να ανάψουν τα αίματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Με την ίδια σχεδόν υποθαλάσσια διαδρομή με αυτήν του GSI (καλώδιο)! Πρόκειται για τηλεπικοινωνιακό έργο πόντισης τηλεπικοινωνιακού καλωδίου EMC (East to Med Data Corridor), που συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Ελλάδα και την Ευρώπη. Η εταιρεία υλοποίησης είναι η EMC Subsea Cable Company Ltd με πλειοψηφική συμμετοχή της Σαουδαραβικής Center3 / Saudi Telecom(72%), αλλά και συμμετοχή της (ιδιωτικής) ΔΕΗ με 25%. Ανάδοχος εταιρεία για την κατασκευή του υποθαλάσσιου είναι η γαλλική Alcatel Submarine Networks (ASN).
8. Η αντιπαράθεση σε ότι αφορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης (GSI), αφορά ποια χώρα (Ελλάδα ή Τουρκία) και σε περιοχή θα δώσει άδεια έρευνας και στη συνέχεια εκτέλεσης εργασιών. Σε κάθε περίπτωση τσακώνονται «σε ξένο αχυρώνα», καθώς οι θαλάσσιες περιοχές για τις οποίες υπάρχει η διαφορά είναι εκτός της επίσημης ζώνης κυριαρχίας των δύο χωρών, αλλά εντός της διεθνούς θάλασσας, όπου διεκδικούν να χαράξουν «οικόπεδα» οικονομικής δραστηριότητας των πολυεθνικών (ΑΟΖ).
9. Αλλά τσακώνονται «σε ξένο αχυρώνα» και για άλλο λόγο: τα έργα είναι κυρίως Γαλλικό και Σαουδαραβικό αντίστοιχα. Οι Σαουδάραβες, για το έργο τηλεπικοινωνιακής σύνδεσης, θεώρησαν βαρετό να ασχολούνται με τσιριμόνιες Ελλάδας, Τουρκίας και εξ αρχής ζήτησαν – μέσω του αναδόχου- και πήραν χωριστά άδειες (χωρίς η μία χώρα να αναγνωρίζει την άδεια της άλλης). Έτσι, σιωπηρά, το έργο είναι σε εξέλιξη, με ταυτόχρονη παρουσία ενός ελληνικού και τουρκικού πολεμικού σκάφους. Την ίδια διαδικασία ακολούθησαν και οι Γαλλικές εταιρείες σε ότι αφορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, αλλά η Ελλάδα θεωρεί ότι έπρεπε να στείλουν «ενημέρωση» στην Τουρκία και όχι να ζητήσουν «άδεια», την οποία μπορεί -θεωρούν- να δώσει η Ελλάδα.
10. Δεν πρόκειται ούτε για έργο «ενεργειακής αυτάρκειας», ούτε «εθνικής υπερηφάνειας». Αναζητούν «κυριαρχικά δικαιώματα» έξω από τις υπάρχουσες σημερινές ζώνες κρατικής κυριαρχίας. Στην ουσία επιδιώκουν αλλαγή των σημερινών (θαλάσσιων) συνόρων, αρπάζοντας κομμάτια από τις ελεύθερες διεθνείς θάλασσες, μέσω της χάραξης και του επανα-ορισμού των εννοιών της ΑΟΖ και της Υφαλοκρηπίδας. Το έργο αυτό, όχι μόνο δεν αφορά κάποια μείωση τιμών ενέργειας σε Ελλάδα και Κύπρο (όπως ίσως με αφέλεια ή καλή πίστη ελπίζουν διάφοροι), αλλά, αντίθετα, αφορά το ακόμα μεγαλύτερο φούσκωμα της τσέπης των μεγαθηρίων ενέργειας, ευρωπαϊκών, αλλά και ελληνικών που ληστεύουν τα εργατικά – λαϊκά νοικοκυριά. Όσοι ετοιμάζονται να φορέσουν φουστανέλες, ας τις μαζέψουν…
11. Μπορεί όλα αυτά να είναι ένα συνηθισμένο παζάρι μεταξύ μεγάλων εταιρειών ή τυπικός πόλεμος ανακοινώσεων δύο κρατών (που είναι και οι δύο χώρες του ΝΑΤΟ, «σύμμαχοι εν όπλοις»), όμως όταν παίζει κανείς με τη φωτιά (εν προκειμένου του πολέμου), αν αυτή ανάψει, τότε η δυναμική θα είναι διαφορετική και καταστροφική. Πολύ περισσότερο σε μια εύφλεκτη περιοχή που είναι σε εξέλιξη ο γενοκτονικός πόλεμος Ισραήλ-ΗΠΑ κατά της Παλαιστίνης και του Ιράν, με ενεργό συμμετοχή και της Ελλάδας. Δεν το έχουν σε τίποτα να το κάνουν. Για «επεισόδιο» θα μιλήσουν. Για να ανάψουν λίγο τα (εθνικιστικά) αίματα και να πουλήσουν «πατριωτισμό» της οκάς ενόψει εκλογών. Η νεολαία και ο λαός όμως, δεν έχουν λόγο και συμφέρον να γίνουν πειραματόζωα στο πλαίσιο ενός αντιδραστικού και άδικου ανταγωνισμού και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου.
12. Το εργατικό κίνημα και η αριστερά πρέπει να βρεθούν απέναντι σε όλα αυτά και όχι στην ουρά της τυχοδιωκτικής αστικής πολιτικής στο όνομα «κυριαρχικών δικαιωμάτων». Σε Ελλάδα και Τουρκία παλεύουμε ενάντια στην αντεργατική, αντιπεριβαλλοντική, μιλιταριστική πολιτική αστικών τάξεων και κυβερνήσεων, ενάντια στη μετατροπή των διεθνών θαλασσών σε λεηλατημένα πεδία καπιταλιστικής κερδοφορίας ή ναρκοθετημένες περιοχές άδικων πολέμων.