Πριν λίγες μέρες, στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 υπεγράφη Μνημόνιο Κατανόησης και στις 3 Οκτωβρίου υπεγράφη πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής μεταξύ των υπουργών Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού, με το οποίο η Ελλάδα παρέδωσε τελικά τη σορό του Τσάρου Σαμουήλ και τις άλλες τρεις σορούς, ενώ σε αντάλλαγμα η Βουλγαρία παρέδωσε μόλις 48 εκκλησιαστικά κειμήλια από τα αναρίθμητα που έχουν κλαπεί από την Ελλάδα .
Είναι προφανές ότι παραδόθηκε στη Βουλγαρία το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί που διέθετε η Ελλάδα, χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί η επιστροφή του συνόλου των ελληνικών κειμηλίων που έχουν κλαπεί από τη Βουλγαρία, αλλά και η εξασφάλιση των σορών των Ελλήνων στρατιωτικών που βρίσκονται στη Βουλγαρία.
Υπάρχει όμως ένα ακόμη σοβαρότερο ζήτημα. Το Σύνταγμα της χώρας προβλέπει ότι για να τεθούν σε ισχύ και να εφαρμοστούν διεθνείς και διμερείς συμβάσεις πρέπει υποχρεωτικά να κυρωθούν από τη Βουλή των Ελλήνων και αφού έχει κατατεθεί στη Βουλή έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για τις οικονομικές επιπτώσεις της συμφωνίας. Στην προκειμένη περίπτωση, εφαρμόστηκε από την Ελλάδα άμεσα μια διμερής συμφωνία για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, χωρίς όμως να έχει κυρωθεί προηγουμένως από τη Βουλή των Ελλήνων και χωρίς να έχουν ενημερωθεί τα υπόλοιπα κόμματα.
Σπανίως μιλώ δημόσια με οργή, αλλά αυτό που έγινε είναι εξωφρενικό. Τέτοιοι χειρισμοί και μεθοδεύσεις για τόσο σοβαρά ζητήματα δεν έγιναν ποτέ και από καμία κυβέρνηση στη χώρα. Είναι προφανές ότι υπάρχουν σοβαρές ευθύνες κυβερνητικών και κρατικών παραγόντων και πρέπει να αναζητηθούν, όσο ψηλά και αν βρίσκονται».
Συμφωνία – ντροπή για το ΥΠΠΟ
Η αρχαιολόγος στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ, Δέσποινα Κουτσούμπα, σε ανάρτησή της, ανάμεσα στα άλλα, έγραψε:
«Τι έχει συμβεί;
-Στη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου οι Βούλγαροι κατέκλεψαν μοναστήρια και αρχαιολογικούς χώρους της Βόρειας Ελλάδας και μετέφεραν τα κλοπιμαία στη χώρα τους.
-Χιλιάδες (μπορεί και 13.000) χειρόγραφα μεγάλης ιστορικής αξίας βρίσκονται στη Βουλγαρία ως αποτέλεσμα πολεμικής λεηλασίας .
-Στο ΥΠΠΟ σε παλιότερα χρόνια είχε ξεκινήσει καταγραφή τους για να υπάρξει και η σχετική διεκδίκηση, η οποία είναι καθόλα σωστή και βασίζεται στο διεθνές δίκαιο! (μέχρι και η Βρετανία έχει επιστρέψει τα χάλκινα του Μπενίν στη Νιγηρία, επειδή ήταν αποτέλεσμα πολεμικής λεηλασίας).
–Στη δεκαετία του 1960, ο καθηγητης Νικόλαος Μουτσόπουλος ανασκάπτει τη βασιλική του Αχιλλείου στις Πρέσπες και αναγνωρίζει σε έναν τάφο τα οστά του τσάρου Σαμουήλ, που ηγήθηκε της Μεγάλης Βουλγαρίας από το 997 έως το 1014. Το εύρημα είναι από ανασκαφή σε ελληνικό έδαφος, δεν αμφισβητείται η κυριότητά τους -απλώς αν όντως ταυτίζεται με τον Σαμουήλ (δεν μπορώ να ξέρω, οι απόψεις διίστανται) έχει συναισθηματική αξία για τους Βούλγαρους, ενώ για μας μόνο ιστορική.
Τι γίνεται τώρα; Το ΥΠΠΟ μιλά για "την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες" και οι εφημερίδες μιλούν για "ιστορική επιστροφή". Δεν είναι ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Είναι ντροπή!Τα "κειμήλια που επιστρέφουν" στη χώρα μας είναι 48, κυρίως εικόνες, και μεταξύ αυτών δεν υπάρχει ούτε ένα από τα χιλιάδες χειρόγραφα! Η Βουλγαρία δεν αναγνωρίζει ότι είναι προϊόντα πολεμικής λεηλασίας, ώστε να υποχρεωθεί να τα γυρίσει πίσω, ως οφείλει με βάση το διεθνές δίκαιο. Η χώρα μας υπογράφει ωραία ωραία ότι όλα αυτά απλώς... "μεταφέρθηκαν" κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου, όχι ότι είναι προϊόν πολεμικής λεηλασίας!
Άρα μας δίνουν 48 από τα κλεμμένα, ανταλλάσσοντάς τα με το ανθρωπολογικό υλικό από ελληνική ανασκαφή, δεν ζητούν συγνώμη για την λεηλασία , και έχουν και την υπογραφή της κυβερνησάρας μας ότι αυτά δεν είναι “κλεμμένα” που γυρίζουν πίσω, μας τα δίνει η Βουλγαρία από την καλή της την καρδιά -όχι λόγω διεθνούς δικαίου- και άμα θελήσει ποτέ θα μας δώσει και τα υπόλοιπα! Και όλο αυτό το παρουσιάζουν ως “ιστορική συμφωνία” οι ίδιοι που πουλάνε κάθε μέρα αλυτρωτισμό και πατριωτισμό και Ραφάλ και άλλες τέτοιες πίπες.
Έχουν όμως στο πλευρό τους την εκκλησία της Β. Ελλάδας, που δεν την ένοιαζαν -όπως φαίνεται- τα λεηλατημένα κειμήλια γενικώς, αλλά μόνο συγκεκριμένες εικόνες (προφανώς αυτές που θα φέρουν κίνηση και πιστούς στα μοναστήρια, τα χειρόγραφα δεν φέρνουν!).
Ειλικρινά, καλύτερα να χαρίζαμε τον (υποτιθέμενο) Σαμουήλ στη Βουλγαρία, και να συνεχίζαμε την διεκδίκηση για να έρθουν πίσω τα λεηλατημένα, παρά αυτό που κάνουν αυτή τη στιγμή, που δεν είναι συμφωνία επιστροφής, είναι συμφωνία αμνήστευσης ενός εγκλήματος πολέμου!
Η Ελλάδα εδώ και καιρό έχει αποστεί από την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και αυτό θα το πληρώσουμε όλοι και όλες -και θα το πληρώσουν και τα μνημεία που έχουν χρνο ζωής παραπάνω από εμάς».
