Σερβία : Πώς οι φοιτητές έριξαν τον Βούτσιτς

Διαβάστε επίσης:Παραιτήθηκε από τη βουλευτική έδρα ο Μίλτος Ζαμπάρας – Συνεχίζει με τον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛ.Α.Σ. - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Ο Βούτσιτς είχε οικοδομήσει μεγάλο μέρος της κυριαρχίας του γύρω από την προσωπική του παρουσία. Απέναντί του βρέθηκε ένα κίνημα που λειτουργούσε με διαφορετικούς κανόνες. Η απουσία ενός αναγνωρίσιμου ηγέτη δυσκόλευε τις επιθέσεις, αλλά επέτρεπε και σε περισσότερους πολίτες να αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στις διεκδικήσεις του.

Η πραγματική διεύρυνση ήρθε όταν οι φοιτητές άφησαν πίσω τους τα αμφιθέατρα. Περπάτησαν και διέσχισαν με ποδήλατα εκατοντάδες χιλιόμετρα, επισκέφθηκαν μικρές πόλεις και χωριά, συζήτησαν με κατοίκους που σπάνια συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις. Εκεί όπου η κυβερνητική επιρροή στα μέσα ενημέρωσης περιόριζε την πρόσβαση σε διαφορετικές φωνές, η πολιτική συζήτηση γινόταν πρόσωπο με πρόσωπο.

Στις 15 Μαρτίου 2025, η μεγάλη συγκέντρωση στο Βελιγράδι συγκέντρωσε, σύμφωνα με ανεξάρτητες εκτιμήσεις, 275.000 έως 325.000 ανθρώπους. Η κυβέρνηση αντιμετώπιζε πλέον μια κοινωνική κινητοποίηση που είχε ξεπεράσει κατά πολύ τα πανεπιστήμια.

Διαβάστε επίσης:ΠΑΣΟΚ: «Σοβαρά ερωτήματα» για τη χρήση χημικών στην αντιφασιστική πορεία στη Θεσσαλονίκη - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Η προσπάθεια να παρουσιαστούν οι διαδηλωτές ως όργανα ξένων συμφερόντων δεν ανέκοψε την επέκταση του κινήματος. Οι καταγγελίες για ξυλοδαρμούς, συλλήψεις και εκφοβισμό φοιτητών πλήθαιναν. Ούτε η παραίτηση του πρωθυπουργού Μίλος Βούτσεβιτς, τον Ιανουάριο του 2025, κατάφερε να εκτονώσει τη δυσαρέσκεια. Η εξουσία έχανε σταδιακά τη δυνατότητα να ορίζει τους όρους της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Από τις συνελεύσεις στην εκλογική νίκη

Υπήρχε και ένα ακόμη στοιχείο που εξηγεί τη διεύρυνση του κινήματος. Οι φοιτητές δεν επιχείρησαν να ενώσουν τη Σερβία γύρω από μια συγκεκριμένη θέση για το Κόσοβο, τη Ρωσία ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έθεσαν στο επίκεντρο ζητήματα που διαπερνούσαν τις παραδοσιακές πολιτικές διαιρέσεις: τη διαφθορά, τη δικαιοσύνη, την ασφάλεια των δημόσιων έργων και τον έλεγχο της εξουσίας.

Αυτό επέτρεψε τη συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις. Και κυρίως δημιούργησε μια εναλλακτική για ψηφοφόρους που επιθυμούσαν αλλαγή, αλλά δεν εμπιστεύονταν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Τον Μάιο του 2025, οι φοιτητές ζήτησαν πρόωρες εκλογές. Η απόφαση άλλαξε τον χαρακτήρα της αναμέτρησης. Ένα κίνημα που απαιτούσε απαντήσεις από την κυβέρνηση άρχισε να διεκδικεί τη δυνατότητα να την αντικαταστήσει. Η συγκρότηση της Φοιτητικής Λίστας μετέφερε αυτή τη δυναμική στην εκλογική διαδικασία. Η συμμετοχή στις κάλπες της 25ης Οκτωβρίου έδειξε ότι η κοινωνική κινητοποίηση μπορούσε να μετατραπεί σε κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Η επόμενη πρόκληση

Η εκλογική ήττα του Βούτσιτς τερματίζει την κυριαρχία της παράταξής του στην κυβέρνηση, αλλά δεν εξαφανίζει τους μηχανισμούς που τη στήριξαν. Το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα διατηρεί σημαντική εκλογική δύναμη, ενώ οι σχέσεις του με τη δημόσια διοίκηση και τους κρατικούς θεσμούς δεν πρόκειται να αλλάξουν με μία ψηφοφορία.

Διαβάστε επίσης:ΕΛ.Α.Σ.: Η κυβέρνηση στάθηκε στο πλευρό του Κασιδιάρη και αμαύρωσε τη μέρα-σύμβολο για τη νίκη κατά του ναζισμού - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Οι φοιτητές καλούνται τώρα να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις της διακυβέρνησης. Η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις και ο έλεγχος της κρατικής εξουσίας θα δοκιμαστούν στην πράξη. Παράλληλα, η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα πρέπει να διαμορφώσει πολιτική για την οικονομία και τις σχέσεις της Σερβίας με την ΕΕ, τη Ρωσία και την Κίνα. Το δυσκολότερο, ίσως, θα είναι να διατηρηθεί η σχέση εμπιστοσύνης που δημιουργήθηκε στους δρόμους, όταν οι συλλογικές αποφάσεις των συνελεύσεων θα πρέπει να μεταφραστούν σε κυβερνητικές επιλογές.

Οι δεκαέξι άνθρωποι στο Νόβι Σαντ σκοτώθηκαν κάτω από ένα στέγαστρο που είχε πρόσφατα ανακαινιστεί. Η οργή για τον θάνατό τους έφερε χιλιάδες νέους στους δρόμους και, τελικά, μέχρι τις πύλες της εξουσίας. Τώρα οι φοιτητές βρίσκονται αντιμέτωποι με το δυσκολότερο ερώτημα της διαδρομής τους. Πώς θα κυβερνήσουν ένα κράτος χωρίς να υιοθετήσουν τις πρακτικές εξουσίας που τους οδήγησαν να εξεγερθούν εναντίον του.