Τα προσωπικά δεδομένα των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρωπαίων πολιτών θα δίνονται χωρίς συγκατάθεση στους μεγάλους τεχνολογικούς κολοσσούς για την εκπαίδευση και τη λειτουργία συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), σε περίπτωση που το Ευρωκοινοβούλιο περάσει την Digital Omnibus, η οποία περιλαμβάνει τροποποιήσεις στον GDPR.
Η πρόταση προβλέπει τα προσωπικά δεδομένα να μπορούν να αντλούνται από τους Big Tech για την ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με επίκληση του «έννομου συμφέροντος», χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση προηγούμενη συγκατάθεση. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα επιτρέπεται κάθε χρήση δεδομένων χωρίς περιορισμούς.
Το Συμβούλιο υποστηρίζει τις σχετικές τροποποιήσεις, η τελική μορφή των διατάξεων, όμως, δεν έχει διατυπωθεί. Και ακριβώς αυτή τη χρονική στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη «καταιγίδα» ισχυρών πιέσεων στο παρασκήνιο με τους λομπίστες των τεχνολογικών κολοσσών να δίνουν τα ρέστα τους σε ένα εξαιρετικό πρόθυμο πολιτικό προσωπικό.
Το τι συμβαίνει στο παρασκήνιο προκειμένου να περάσει ο κανονισμός που θα επιτρέπει να αντλούνται τα προσωπικά δεδομένα για το χατίρι των κολοσσών της ΑΙ, αποκαλύπτει έρευνα των οργανώσεων Corporate Europe Observatory (CEO) και LobbyControl.
Το πρόσχημα για να γίνουν τα προσωπικά δεδομένα μας… τρικάκια είναι η δήθεν ενίσχυση της τεχνολογικής καινοτομίας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Λόμπινγκ και από οργανώσεις-βιτρίνα
Η έρευνα με τίτλο «Η εκστρατεία των τεχνολογικών κολοσσών για την κατάργηση της προστασίας των δεδομένων στην Ευρώπη» καταγράφει εκτεταμένες επαφές μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και συνδεδεμένων με αυτές οργανώσεων-βιτρίνα τόσο με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών όσο και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στο εξαιρετικά σκληρό λόμπινγκ που βρίσκεται σε εξέλιξη συμμετέχουν ενεργά κυρίως η Γερμανία και η Ιρλανδία. Ιδού τι αποκαλύπτει η έρευνα:
– Οι τεχνολογικές εταιρείες εκτός ΕΕ πραγματοποίησαν 103 συναντήσεις με αξιωματούχους της γερμανικής κυβέρνησης από τότε που ο Φρίντριχ Μερτς ανέλαβε την εξουσία — κατά μέσο όρο 1,5 συνάντηση την εβδομάδα. Ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανότατα μεγαλύτερος, καθώς η γερμανική κυβέρνηση δεν δημοσιοποιεί συστηματικά αυτές τις συναντήσεις.
– Από τον Ιούνιο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026, ο καγκελάριος Μερτς συναντήθηκε με τους διευθύνοντες συμβούλους της Apple και της OpenAI, καθώς και με υψηλόβαθμα στελέχη της Google και της NVIDIA. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κάρστεν Βίλντμπεργκερ, ο οποίος ηγείται των εργασιών της Γερμανίας σχετικά με το νομοθετικό πακέτο «Digital Omnibus», πραγματοποίησε 18 συναντήσεις με μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
– Στην Ιρλανδία, η Meta συναντήθηκε με 41 νομοθέτες σχετικά με το Digital Omnibus. Η Google συναντήθηκε με 30. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί επιδίωξαν ενεργά να επηρεάσουν τη διαμόρφωση της ιρλανδικής προεδρίας της ΕΕ.
Οι λομπίστες στο Ευρωκοινοβούλιο
Στενό μαρκάρισμα για τα προσωπικά δεδομένα κάνουν οι λομπίστες των τεχνολογικών κολοσσών και στο Ευρωκοινοβούλιο. Η έρευνα αποκαλύπτει τα εξής:
– Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οργανώσεις CEO και LobbyControl εντόπισαν 655 συναντήσεις άσκησης πίεσης σχετικά με το Digital Omnibus — κατά μέσο όρο τρεις συναντήσεις με ευρωβουλευτές κάθε εργάσιμη ημέρα από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της, τον Νοέμβριο του 2025.
– Τα επιχειρηματικά συμφέροντα αντιπροσώπευαν το 83% αυτών των συναντήσεων, έναντι μόλις 11% στις οποίες συμμετείχαν οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ή συνδικαλιστικές οργανώσεις. Η Google και η Meta ήταν οι πιο δραστήριες εταιρείες, με 21 και 19 συναντήσεις αντίστοιχα.
Να σημειωθεί ότι η πρόταση κατατέθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο και εξετάζεται από κοινού στις επιτροπές LIBE (Πολιτικών Ελευθεριών) και ITRE (Βιομηχανίας και Έρευνας). Το επόμενο στάδιο θα είναι η διαμόρφωση της θέσης του Κοινοβουλίου στη συνέχεια οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και η τελική νομοθετική έγκριση.