Πληρώνουμε για να «αντισταθούμε» στη Μόσχα

Στις 18 Σεπτεμβρίου ο Εμανουέλ Μακρόν μίλησε από τα Ηλύσια μετά από σύσκεψη με αρχηγούς κομμάτων και υποψηφίους των προεδρικών εκλογών του 2027. Ζήτησε σχέδιο προστασίας κρίσιμων υποδομών από επιθέσεις με drones και κυβερνοεπιθέσεις, και προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις κατά της Γαλλίας δεν θα μείνουν χωρίς απάντηση.

Διαβάστε επίσης:Η Μπακογιάννη επιμένει για «καβαλημένα καλάμια» υπουργών - «Το έχω ξαναπεί» - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Το ακροατήριο εξηγεί τα μισά. Πρόεδρος που δεν ελέγχει ούτε τη Βουλή του βρίσκει στο εξωτερικό μέτωπο το μόνο πεδίο όπου παραμένει αρχηγός. Δεν σχεδιάζει πόλεμο, δανείζεται κύρος, και το δάνειο έχει τόκο. Η δικαιολογία είναι παντού η ίδια, από το Παρίσι ως το Ταλίν, το πληρώνουμε για να αντισταθούμε στη Μόσχα.

Τον τόκο τον πληρώνει αργότερα, όταν η υποχώρηση γίνει ακριβότερη από τη συνέχιση. Το Βερολίνο το συνάντησε ήδη. Τη νύχτα 4 προς 5 Αυγούστου drone με εκρηκτική γόμωση χτύπησε την πτέρυγα σταθμευμένου ουκρανικού Antonov An-124 στη Λειψία. Δεν εξερράγη. Οι ανακριτές κατέληξαν σε δύο υπόπτους, έναν Ρώσο και έναν Λευκορώσο υπήκοο, με DNA και καταγεγραμμένες διαδρομές εισόδου και εξόδου από τη χώρα.

Αυτό δείχνει ο φάκελος: δύο ονόματα και ένα διαβατήριο. Το Βερολίνο ανακοίνωσε κάτι άλλο. Ο Ντόμπριντ και ο Βάντεφουλ απέδωσαν δημόσια την ευθύνη στη Μόσχα, η Γερμανία κάλεσε τον Ρώσο πρεσβευτή και έκλεισε δύο ρωσικούς θεσμούς, ενώ ο Μερτς είχε προαναγγείλει από τα τέλη Αυγούστου ότι όσοι βρίσκονται πίσω από υβριδικές επιθέσεις θα πληρώσουν. Ανάμεσα στην υπηκοότητα δύο υπόπτων και στην κρατική εντολή υπάρχει απόσταση που καμία ανακοίνωση δεν κάλυψε. Οι υπουργοί δεν την κάλυψαν, την προσπέρασαν.

Διαβάστε επίσης:Πολάκης κατά Γεωργιάδη: «Παραιτήσου και γύρνα στα νανογιλέκα» – Νέα καταγγελία για διαφήμιση κλινικής - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Και μετά δεν γυρίζεις πίσω. Όποιος είπε «θα απαντήσουμε» δεν μπορεί να πει «το ξανασκεφτήκαμε» χωρίς να μοιάζει ανίκανος ή ψεύτης. Κάθε δήλωση κλειδώνει την επόμενη, και η διπλωματική απάντηση δόθηκε πριν ολοκληρωθεί η ανάκριση που θα την τεκμηρίωνε.

Δίπλα δουλεύει η γραφειοκρατική όρεξη. Μετά τη Λειψία, το Βερολίνο ανακοίνωσε νέα ερευνητική εγκατάσταση για την ασφάλεια από drones στο Cochstedt, 150 προσλήψεις στο εθνικό κέντρο αντι-drone άμυνας και τέσσερις νέες βάσεις. Κανένα από αυτά τα γραφεία δεν σχεδιάζει σύγκρουση με τη Ρωσία. Όλα τους έχουν λόγο να περιγράφουν την απειλή στην ανώτερη εκδοχή της, ιδίως όταν ανοίγει η συζήτηση του προϋπολογισμού. Χίλιες μικρές μεγεθύνσεις αθροίζονται σε εθνική πολιτική που κανείς δεν αποφάσισε.

Πού οδηγεί αυτή η μηχανική όταν δουλεύει στο κενό, το έδειξε η Κοπεγχάγη. Στις 25 Ιουνίου η δανική αστυνομία ανακοίνωσε ότι δεν μπόρεσε ούτε να αποδείξει ούτε να αποκλείσει ότι υπήρξαν καν drones πάνω από το αεροδρόμιο τον Σεπτέμβριο του 2025, και ο επιθεωρητής Σόρεν Τόμασεν παραδέχθηκε ότι δεν είχαν διατυπώσει αρκετά καθαρά τις επιφυλάξεις τους. Εννέα μήνες ο «ικανός δρών» κυκλοφορούσε στα ευρωπαϊκά πρωτοσέλιδα. Η ανάκληση δεν πήρε ούτε το ένα δέκατο της προσοχής που πήρε η κατηγορία.

Τι ακούει η Μόσχα

Στις 16 Σεπτεμβρίου ο Σεργκέι Λαβρόφ απέρριψε τους ισχυρισμούς Γερμανίας, Πολωνίας και βαλτικών κρατών ότι η Ρωσία θα στοχεύσει εδάφη του ΝΑΤΟ, δηλώνοντας ότι η Μόσχα δεν έχει καμία πρόθεση να επιτεθεί στην Ευρώπη, και προσθέτοντας ότι αν η Ευρώπη επιτεθεί, ο πόλεμος θα είναι πολύ σύντομος. Παράλληλα δήλωσε ότι η Ρωσία παραμένει διαθέσιμη για συνομιλίες με το Κίεβο και σε τριμερές επίπεδο με τους Αμερικανούς.

Διαβάστε το ως προς τον αποδέκτη. Η Μόσχα μιλάει στην Ουάσιγκτον για διαπραγμάτευση και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για συντομία πολέμου. Δεν είναι αντίφαση, είναι ιεράρχηση. Η ρωσική ηγεσία έχει καταλήξει ότι ο συνομιλητής που μετράει βρίσκεται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, και ότι οι Ευρωπαίοι είναι θόρυβος που τιμολογείται χωριστά. Η ρητορική κλιμάκωση του Παρισιού και του Βερολίνου δεν τους έφερε στο τραπέζι. Τους έβγαλε από αυτό.

Ο σύμμαχος στο ταμείο

Στις 3 Σεπτεμβρίου ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν χάρισε στην Ουκρανία περισσότερα πυρομαχικά από όσα ξόδεψαν οι ΗΠΑ στο Ιράν, ότι εκατοντάδες δισεκατομμύρια δόθηκαν δωρεάν σε Ουκρανία και ΝΑΤΟ, και ότι θα ζητήσει αυτά τα χρήματα πίσω. Η οργή του τροφοδοτείται από την άρνηση των Ευρωπαίων να συμμετάσχουν στον αμερικανικό πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος πλησιάζει τους επτά μήνες.

Διαβάστε επίσης:Τσίπρας: «Ή εμείς ή κανείς – Μόνο η ΕΛΑΣ μπορεί να κερδίσει τον Μητσοτάκη» - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Η δομή είχε στηθεί νωρίτερα. Στη σύνοδο της Άγκυρας τον Ιούλιο οι σύμμαχοι δήλωσαν ότι Ευρωπαίοι και Καναδάς χρηματοδοτούν πλέον τη συντριπτική πλειονότητα της βοήθειας ασφαλείας προς το Κίεβο, δεσμεύοντας 70 δισ. ευρώ για το 2026 και αντίστοιχο ποσό για το 2027. Μέσω του PURL οι σύμμαχοι αγοράζουν αμερικανικό υλικό για την Ουκρανία αντί να το πληρώνει η Ουάσιγκτον. Τον Σεπτέμβριο οι απεσταλμένοι Ουίτκοφ και Κούσνερ πήγαν σε Κίεβο και Μόσχα χωρίς αποτέλεσμα, και ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί.

Η εικόνα ολοκληρώνεται μόνη της. Οι Ευρωπαίοι κλιμακώνουν ρητορικά απέναντι σε έναν αντίπαλο που διαπραγματεύεται με τον προστάτη τους πάνω από το κεφάλι τους, πληρώνουν τον λογαριασμό του πολέμου που ο προστάτης τους θέλει να κλείσει, και δέχονται τιμολόγιο για όσα τους δόθηκαν στο παρελθόν.

Τα νούμερα

Από τον Φεβρουάριο του 2022 ως τον Φεβρουάριο του 2026 η Ένωση και τα κράτη μέλη διοχέτευσαν στο Κίεβο 200,4 δισ. ευρώ, με τη στρατιωτική βοήθεια στα 75,2 δισ. Τον Δεκέμβριο του 2025 οι ηγέτες πρόσθεσαν δάνειο 90 δισ. για τη διετία 2026-2027, το Κοινοβούλιο το ενέκρινε τον Φεβρουάριο και το Συμβούλιο ολοκλήρωσε τη νομική βάση στις 23 Απριλίου. Τα 60 από τα 90 πηγαίνουν στην αμυντική βιομηχανία.

Τα 90 δισ. είναι δάνειο, όχι δαπάνη. Η Ένωση δανείζεται στις αγορές και εγγυάται με το περιθώριο του δικού της προϋπολογισμού, το Κίεβο υποτίθεται ότι θα αποδώσει από μελλοντικές πολεμικές αποζημιώσεις, δηλαδή από μια Ρωσία που θα έχει ηττηθεί και θα πληρώνει. Ώσπου να συμβεί αυτό, η εγγύηση δεσμεύει δημοσιονομική χωρητικότητα που δεν πάει αλλού. Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία εξασφάλισαν εξαιρέσεις, οπότε το βάρος το σηκώνουν 24 κράτη αντί για 27.

Και ο χειμώνας

Το ενεργειακό κόστος που έρχεται δεν προέρχεται από τη Ρωσία. Προέρχεται από τον Κόλπο. Στο ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας TTF, η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, από τα 34 ευρώ ανά μεγαβατώρα πριν τον πόλεμο με το Ιράν έφτασε τα 63,7 τον Αύγουστο.

Στις 2 Σεπτεμβρίου οι ευρωπαϊκές αποθήκες ήταν γεμάτες κατά 65%, με τη Γερμανία στο 53%. Επειδή οι μονάδες αερίου ορίζουν την οριακή τιμή τις περισσότερες ώρες, οι τιμές επόμενης ημέρας σε Ιταλία και Γερμανία αγγίζουν τα 120 με 150 ευρώ, ενώ Γαλλία και Ισπανία μένουν στα 60 με 80. Η Oxford Economics υπολογίζει πληθωρισμό κοντά στο 3,5% στην ευρωζώνη, με την ΕΚΤ να έχει ήδη ανεβάσει επιτόκια.

Τα πληρώνουμε για να αντισταθούμε στη Μόσχα, λένε. Ο Έλληνας καταναλωτής θα πληρώσει φέτος τη θέρμανσή του ακριβότερα εξαιτίας ενός πολέμου στον Κόλπο στον οποίο η Ευρώπη αρνήθηκε να συμμετάσχει. Η ήπειρος χρηματοδοτεί έναν δεύτερο πόλεμο που δεν κερδίζει. Και δέχεται τιμολόγιο από τον σύμμαχό της για έναν τρίτο λογαριασμό, παλιό.

* Ο Ηλίας Φωτίου είναι δημοσιογράφος