Ματίνα Παπαχριστούδη
Η περίφημη «Λίστα Πέτσα» μένει στην ιστορία ελέγχου των μέσων ενημέρωσης και των δημοσιογράφων. Ήταν η πρώτη απόπειρα του επικοινωνιακού μηχανισμού στο μέγαρο Μαξίμου να ευεργετήσει -με πρόσχημα τον Covid19- όλους τους πιστούς και υποτακτικούς της στη «βιομηχανία προπαγάνδας-χειραγώγησης». Ο στόχος επιτεύχθηκε αλλά το Μαξίμου απέτυχε, η «Λίστα Πέτσα» έγινε συνώνυμο εκμαυλισμού και άμεσου χρηματισμού, ενώ ο υπουργός που εκτέλεσε την αποστολή, εξαφανίστηκε.
Ο μηχανισμός προπαγάνδας γύρω από τον Κυριάκο Μητσοτάκη έμαθε κι εξελίχθηκε. Ο πακτωλός εκατομμυρίων προς χρηματοδότηση, ενίσχυση και ικανοποίηση των ενσωματωμένων γραφίδων στα ελεγχόμενα μίντια έγινε «διαφανής», με τη βούλα των θεσμικών οργάνων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κυβέρνηση ΝΔ δίνει λογαριασμό για τις επιδοτήσεις, φωτογραφίζεται με ηγεσίες συνδικαλιστικών οργάνων που υποθετικά βρίσκονται απέναντι από την κυβέρνηση και κοκορεύεται ότι ενισχύει την «πραγματική ενημέρωση και πληροφόρηση».
Είπαμε ήδη ότι αυτό το «διαφανές» ποσό φτάνει τα 200 εκατ. ευρώ, είναι πρακτικά το ένα τέταρτο στο σύνολο της επιδοματικής πολιτικής για ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Κι όμως πίσω από αυτή την επίσημη ροή χρήματος προς τα ΜΜΕ, τους εκδότες, δημοσιογράφους, το ταμείο τους, κ.λπ., λειτουργεί ένας πανίσχυρος πλέον ιστός χρηματοδότησης. Στήθηκε ένα ολόκληρο σύστημα, με το οποίο κρατικό χρήμα που διατίθεται από Ταμεία χρηματοδότησης, υπουργεία, οργανισμούς, διευθύνσεις και ένα σωρό ακόμη οργανισμούς και «υπηρεσίες διαχείρισης», διανέμεται χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο.
Η κρατική διαφήμιση, περί αυτής ο λόγος, εξελίχθηκε σε μια τεράστια κρυφή «λίστα χειραγώγησης» και ελέγχου της δημοσιότητας, από τα ΜΜΕ, τη διαφημιστική-δημοσκοπική αγορά, τους δημοσιογράφους, έως και τον πολιτισμό. Η παρακολούθηση στη διακίνηση εκατομμυρίων είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολη. Ο κατακερματισμός (σε διάφορες κρατικές υπηρεσίες) από τη μία και η ενοποίηση παροχής υπηρεσιών (παραγωγή, διαδίκτυο, διαφήμιση, ΜΜΕ, χορηγίες) από την άλλη, καταστούν αδύνατον τον υπολογισμό του τελικού λογαριασμού.
Κάπως έτσι μαίνεται ο χορός εκατομμυρίων για την «επικοινωνία» δράσεων. Όχι μόνο της κυβέρνησης αλλά και δεκάδων εκατοντάδων κρατικών στελεχών που τη χρησιμοποιούν για την προσωπική τους προβολή και ανέλιξη στο χώρο των μίντια.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Η λεγόμενη «κρατική διαφήμιση» μετατράπηκε σε «επικοινωνιακή πολιτική», η οποία τελικά καθορίζει το τι, πότε και πώς θα δημοσιεύεται οτιδήποτε στα κάθε είδους μίντια. Τροφοδοτεί επίσης με εκατομμύρια τη λειτουργία ενός διαφημιστικού συστήματος το οποίο μετατράπηκε σε ολόκληρη βιομηχανία παραγωγής με χιλιάδες εργαζόμενους στους χώρους δημοσκοπήσεων, παραγωγής, δημοσίων σχέσεων, συμβούλων, κ.λπ.
Το συνολικό ποσό για την «επικοινωνιακή πολιτική» είναι αδύνατον να υπολογιστεί ετησίως. Τα επιμέρους ποσά χορεύουν γύρω μας. Το υπουργείο Υγείας έδωσε 12 εκατ., 9 εκατ. το Εθνικής Οικονομίας, 5,6 εκατ. η ΔΥΠΑ, 5 εκατ, για προβολή του ΕΣΠΑ, άλλα 3,7 εκατ. για την προβολή δράσεων του ΕΣΠΑ, 2,2 εκατ. για το Περιβάλλον και το Κλίμα, 1,7 για την ευλογιά αιγοπροβάτων, 1,6 για «εμβληματικές παρεμβάσεις του υπουργείου Υγείας», 1,6 για τον ΕΟΠΥΥ.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία στη Διαύγεια τα οποία αφορούν την έγκριση επικοινωνιακών προγραμμάτων, το πρώτο τετράμηνο του 2026 το συνολικό ποσό για «προβολή» ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ. Το κύριο ωστόσο ζήτημα στη λειτουργία αυτού του αθέατου, ανεξέλεγκτου και αδιαφανούς συστήματος χειραγώγησης είναι η δημιουργία νέων εταιρειών που ελέγχονται ή καθοδηγούνται άμεσα ή έμμεσα από το Μαξίμου και η ανάδειξη τους σε «παράγοντες» της πολιτικής σκηνής.