Μέχρι τώρα γνωρίζαμε τη χρήση του παράνομου λογισμικού υποκλοπών, Predator. Το συγκεκριμένο σύστημα, το οποίο κατά κόρον χρησιμοποίησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η ΕΥΠ (της) για να υποκλέπτει υπουργούς της, πολιτικούς, δημοσιογράφους, την στρατιωτική και αστυνομική ηγεσίες, επιχειρηματίες, κ.α., ωχριά μπροστά στο παράνομο κατασκοπευτικό σύστημα, επίσης ισραηλινής κατασκευής, Pegasus.
Πρόκειται για το «βαρύ πυροβολικό» των συστημάτων παρακολούθησης. Από έρευνες που διεξάγονται τα τελευταία χρόνια, έχει προκύψει ότι εκατοντάδες πρόσωπα σε όλο τον κόσμο έχουν πέσει θύματα παρακολουθήσεων μέσω αυτού του συστήματος. Ενα από τα πιο γνωστά πρόσωπα ήταν ο Σαουδάραβας αντικαθεστωτικός δημοσιογράφος, Τζαμάλ Κασόγκι, ο οποίος δολοφονήθηκε μέσα στο προξενείο της Σ. Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη, όπου και τον … έκοψαν κομματάκια. Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σ. Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, θεωρείται ο ιθύνων νους αυτού του αποτρόπαιου εγκλήματος, σε σημείο ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάϊντεν, να τον χαρακτηρίσει δημοσίως «δολοφόνο».
Τώρα, αποκαλύπτεται ότι και ο Στέλιος Κούλογλου, όταν ήταν ευρωβουλευτής και μετείχε στην ομάδα του Ευρωκοινοβουλίου για τη διερεύνηση της «υπόθεσης Pegasus» (PEGA), έπεσε θύμα παγίδευσης. Αγνωστο είναι εάν η Ελλάδα, εκτός από το Predator, διαθέτει το παράνομο λογισμικό, Pegasus, αν και οι υποψίες πληθαίνουν. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ιστότοπο, InsideStory, «μια πολύ περίεργη σύμπτωση είναι ότι και τις δύο φορές που μολύνθηκε είχε έρθει σε επαφή ή επρόκειτο να συναντηθεί με τον δημοσιογράφο, Θανάση Κουκάκη, το θύμα ενός άλλου κατασκοπευτικού λογισμικού, του Predator της Intellexa».
Το Citizen Lab του Καναδά που εδώ και χρόνια διερευνά τις παγιδεύσεις με Pegasus, «σε αυτή τη φάση της έρευνάς του», συνεχίζει ο ιστότοπος, «δεν ταυτοποίησε το κράτος πίσω από τη διπλή μόλυνση του Κούλογλου, ούτε εντόπισε ενδείξεις για ανάμειξη της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά βρήκε κοινά σημεία με μία παλαιότερη επίθεση με Pegasus κατά Ρώσων και Λευκορώσων δημοσιογράφων και ακτιβιστών. Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, υποδηλώνει ότι ένας πελάτης της NSO με άδεια να χρησιμοποιεί το Pegasus για παρακολουθήσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες είναι ο υπεύθυνος και για τη στόχευση του Έλληνα πρώην ευρωβουλευτή».
Να σημειωθεί, αναφέρεται στο δημοσίευμα, πως «το κινητό του (σ.σ. Σ. Κούλογλου) παγιδεύθηκε με το κατασκοπευτικό λογισμικό της NSO (σ.σ. Ισραήλ) δύο φορές, χωρίς καν να χρειαστεί να πατήσει κάποιο λινκ. Η μία ήταν τον Οκτώβριο του 2022 και η άλλη τον Μάρτιο του 2023, όταν ως ευρωβουλευτής συμμετείχε στην εξεταστική επιτροπή που ερευνούσε την κατάχρηση spyware από κράτη – μέλη της ΕΕ, μεταξύ αυτών και από την Ελλάδα». Κοντολογίς, με τέτοιου είδους συστήματα, το «παρακράτος των υποκλοπών», μπορεί να διεισδύσει πανεύκολα στο κινητό και στο κομπιούτερ του καθενός, και να κάνει φύλλο και φτερό την προσωπική ζωή του, τις επαγγελματικές δραστηριότητές του, και, βέβαια, εάν κάποιος βρίσκεται σε κάποια θέση κρατικής ή κυβερνητικής ευθύνης να του υποκλέψουν όλες τις πληροφορίες του.
«Είναι ειρωνικό το γεγονός ότι ένα μέλος της επιτροπής που ήταν επιφορτισμένη με την έρευνα για το Pegasus έγινε το ίδιο στόχος του κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus. Κάποιος, κάπου, πιθανότατα ήθελε να μάθει τι συνέβαινε σε αυτήν την επιτροπή», ανέφερε ο διευθυντής του Citizen Lab, Ρον Ντίμπερτ. Και ο Σ. Κούλογλου είπε: «Από τη στιγμή που είμαι μέλος της PEGA μου ήταν πολύ δύσκολο να φανταστώ ότι θα προσπαθήσουν κάτι τέτοιο. Αυτό τι μας δείχνει; Κατά τη γνώμη μου μας δείχνει μια αίσθηση ατιμωρησίας και αυτή η αίσθηση παραπέμπει στην Ελλάδα».
Από τη μεριά του, ο δικηγόρος, Ζαχαρίας Κεσσές, ο οποίος εκπροσωπεί θύματα του Predator, καθώς και τον Σ. Κούλογλου, σε μια διαφωτιστική ανάρτησή του για την παρακολούθηση του πελάτη του, αλλά και για τον τρόπο λειτουργίας του Pegasus, αναφέρει:
«Η αποκάλυψη ότι ο Στέλιος Κούλογλου, μέλος της Επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπήρξε στόχος του κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus αποτελεί ζήτημα που αφορά την ίδια την δημοκρατική λογοδοσία στην Ευρώπη.
Η παγίδευση του αναδεικνύει την ιδιαίτερη επικινδυνότητα αυτών των εργαλείων. Παγιδεύτηκε μέσω επίθεσης zero-click και δεν απαιτήθηκε ίδιος να πατήσει οποιοδήποτε link ούτε να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια. Το κατασκοπευτικό λογισμικό, το οποίο ανήκει στην ισραηλινή εταιρία NSO, εκμεταλλεύτηκε τρωτότητα και ευπάθειες της Apple, οι οποίες ήταν μέχρι τότε άγνωστες. Πρόκειται για μία από τις πλέον προηγμένες και παρεμβατικές μορφές κυβερνοεπίθεσης, ικανή να μετατρέψει μια κινητή συσκευή σε πλήρες εργαλείο παρακολούθησης.
Το γεγονός ότι στόχος έγινε μέλος της PEGA, της θεσμικής επιτροπής που διερευνούσε τα παράνομα λογισμικά παρακολούθησης, αποδεικνύει ότι οι εταιρίες spyware και οι πελάτες τους δεν έχουν κανέναν δισταγμό να στραφούν εναντίον οποιουδήποτε.
Η πραγματικότητα είναι πλέον αδιαμφισβήτητη: τα εργαλεία αυτά χρησιμοποιούνται συστηματικά κατά δημοσιογράφων, δικηγόρων, πολιτικών προσώπων και μελών της κοινωνίας των πολιτών, ενώ η επίκληση της «εθνικής ασφάλειας» χρησιμοποιείται καταχρηστικά για να νομιμοποιήσει στοχεύσεις που δεν συνδέονται με την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος ή της τρομοκρατίας.
Ως δικηγόρος του Στέλιου Κούλογλου στην υπόθεση αυτή, θεωρώ ότι η στόχευση ενός μέλους της PEGA συνιστά ζήτημα μείζονος θεσμικής και ευρωπαϊκής σημασίας. Θα προβούμε άμεσα σε όλες τις νόμιμες ενέργειες, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ώστε να διερευνηθούν πλήρως οι συνθήκες της παγίδευσης και να αποδοθούν οι αντίστοιχες ευθύνες.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί έναν ιδιαίτερα φιλόξενο κόμβο για τις εταιρίες spyware. Η παράνομη δραστηριότητά τους εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως σχετικά ελαφρύ πλημμέλημα, ενώ καμία από τις εταιρίες που αποδεδειγμένα συνέχισαν να λειτουργούν μέχρι και σήμερα δεν έχει ουσιαστικά λογοδοτήσει για τη συνεχιζόμενη δραστηριότητά της.
Το άρθρο 370ΣΤ του Ποινικού Κώδικα για την απαγόρευση διακίνησης λογισμικών και συσκευών παρακολούθησης εξακολουθεί να μην εφαρμόζεται από τις διωκτικές αρχές, ενώ παράλληλα οι εγχώριες υπηρεσίες ασφαλείας δεν έχουν φροντίσει να προμηθευτούν τα κατάλληλα διαγνωστικά εργαλεία και να καλλιεργήσουν τις απαραίτητες για την προστασία των επικοινωνιών δεξιότητες του προσωπικού τους.
Ακόμη και τώρα δεν υπάρχει καμία επίσημη αρχή ή υπηρεσία στην Ελλάδα, η οποία να έχει την τεχνική δυνατότητα να ελέγξει συσκευές και να εντοπίσει την παγίδευση με κατασκοπευτικά λογισμικά όπως το Pegasus και το Predator. Το Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο εξακολουθεί να είναι στην πρώτη γραμμή της διεθνούς δικανικής έρευνας και του είμαστε ευγνώμονες για τη συνεργασία στην ανάδειξη της αλήθειας».