Ο πόλεμος που ήρθε στο σπίτι

Για τον μέσο Ρώσο πολίτη, αυτές οι περιοχές ήταν ο ορισμός της ασφάλειας, μια απρόσβλητη ενδοχώρα που κανένας πόλεμος δεν φτάνει. Το κρατικό αφήγημα το εγγυόταν. Ειδική επιχείρηση, υπό πλήρη έλεγχο, μακριά από την καθημερινή ζωή. Στις 29 Μαΐου 2026, αυτή η εγγύηση έσπασε.

Διαβάστε επίσης:Παραιτήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ο Γιάννης Μαντζουράνης

Διακόσια οκτώ ουκρανικά drones εξαπολύθηκαν σε μία νύχτα. Μερικά πέρασαν. Εργοστάσια, αποθήκες καυσίμων, δύο νεκροί στο Volzhsky. Συναγερμός σε 2.800 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου. Δεκατρία αεροδρόμια κλειστά από το Chelyabinsk ως τη Μόσχα. Το μήνυμα ήταν απλό και συνταρακτικό: οι Ουκρανοί φτάνουν όπου θέλουν. Και όποτε θέλουν.

Το νέο δόγμα, κορεσμός και οικονομική φθορά

Τα 208 drones δεν ήταν επίθεση παρενόχλησης. Ήταν επίθεση συστήματος, σχεδιασμένη να κορέσει την αεράμυνα σε τόσα σημεία ταυτόχρονα ώστε κάποια αναπόφευκτα να περάσουν. Η λογική αυτή ήταν γνωστή από τον Ψυχρό Πόλεμο. Αυτό που είναι καινούριο είναι ότι το Κίεβο την εφαρμόζει με αποτέλεσμα, επανειλημμένα, εναντίον ενός αντιπάλου που διαθέτει από τα πλουσιότερα αποθέματα αεράμυνας στον κόσμο.

Η Ουκρανία δεν επιδιώκει πλέον εδαφική ανάκτηση ως πρωταρχικό στόχο. Επιδιώκει οικονομική εξάντληση, χτυπώντας τη βιομηχανική παραγωγή, τις ενεργειακές εξαγωγές, την αεροπορική κυκλοφορία. Κάθε κλειστό αεροδρόμιο, κάθε καταστραμμένη αποθήκη καυσίμων, κάθε νέος ανεφοδιασμός αεράμυνας, απορροφά πόρους που αλλιώς θα πήγαιναν στο μέτωπο. Αυτός είναι πόλεμος διάρκειας. Και η διάρκεια έχει τους δικούς της νόμους.

Το δίλημμα Μόσχας, διαπραγμάτευση ή κλιμάκωση;

Εδώ αρχίζει το πιο επικίνδυνο κεφάλαιο.

Διαβάστε επίσης:Η ηγεσία του ΚΚΕ απέναντι στον πόλεμο: Όταν η «επαναστατική» λογοκοπία γίνεται ο μανδύας της αναχώρησης από τους αγώνες

Μια ορθολογική Μόσχα θα υπολόγιζε πως το κόστος αυξάνεται, η ενδοχώρα δεν είναι πλέον ασφαλής, η οικονομία τρίζει με 150 δισ. δολάρια ετήσια πολεμική δαπάνη, η δημογραφική αιμορραγία δεν σταματά. Κάποια στιγμή ένας συμβιβασμός γίνεται λογικότερος από τη συνέχεια.

Αλλά ο Πούτιν δεν μπορεί να διαπραγματευτεί από θέση αδυναμίας χωρίς να πληρώσει εσωτερικό πολιτικό τίμημα που μπορεί να αποδειχτεί θανατηφόρο για το καθεστώς. «Συμβιβασμός» στο ρωσικό πολιτικό λεξιλόγιο του 2026 δεν σημαίνει απλώς εδαφική παραχώρηση, σημαίνει παραδοχή ότι η «επιχείρηση» απέτυχε. Και από αυτό ένα αυταρχικό καθεστώς σπάνια επιβιώνει.

Η εναλλακτική είναι η κλιμάκωση. Το Oreshnik δεν είναι τυχαίο σε αυτό το πλαίσιο, είναι μήνυμα τόσο προς τα έξω όσο και προς τα μέσα. Αλλά αν η ταπείνωση βαθαίνει και ο εσωτερικός κλοιός σφίγγει, η λογική της κλιμάκωσης οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα ερώτημα που κανείς δεν θέλει να διατυπώσει. Πού σταματά; Στο Oreshnik; Στις υποδομές γειτονικών χωρών; Στο πυρηνικό εκβιασμό; Ο Πούτιν το έχει ανοίξει αυτό το άλλοθι πάνω από μία φορά. Δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι θα το χρησιμοποιήσει.

Οι Ευρωπαίοι ως παράγοντας αποσταθεροποίησης

Σε αυτό το σκηνικό, η ευρωπαϊκή ηγεσία επιλέγει να κλιμακώνει χωρίς να έχει ορίσει πού τελειώνει η κλιμάκωση, και αυτό δεν είναι απλώς πολιτικό λάθος. Είναι στρατηγική ανευθυνότητα.

Διαβάστε επίσης:Καλαμάτα: Ξεπουλούν σε Ισραηλινούς το παραλιακό μέτωπο

Ο Macron, που πριν από δύο χρόνια μιλούσε για «ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση» και «μη ταπείνωση της Ρωσίας», έχει κάνει πλήρη στροφή, μιλά πλέον ανοιχτά για αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων, χωρίς να εξηγεί τι συμβαίνει αν η Μόσχα απαντήσει σε αυτά απευθείας. Η Δανία έστειλε F-16. Η Βρετανία έδωσε Storm Shadow χωρίς περιορισμούς βεληνεκούς. Οι Βαλτικές πιέζουν για επίσημη ενεργοποίηση του άρθρου 5 σε κάθε ρωσική ενέργεια που αγγίζει υποδομές κοντά στα σύνορά τους. Το Βερολίνο, παραδοσιακά η φωνή της σύνεσης, έχει παγιδευτεί μεταξύ εσωτερικής πολιτικής πίεσης και συμμαχικών υποχρεώσεων, και σιωπά εκεί που θα έπρεπε να μιλά.

Το κοινό νήμα. Κανείς δεν έχει απαντήσει στο βασικό ερώτημα. Αν η Ρωσία, πιεσμένη και ταπεινωμένη, αποφασίσει να χτυπήσει υποδομές σε Πολωνία ή Ρουμανία, όχι με πυρηνικά, απλώς με drones και πυραύλους, τι κάνει το ΝΑΤΟ; Απαντά και μπαίνουμε σε ευρωπαϊκό πόλεμο; Δεν απαντά και καταρρέει η αξιοπιστία του συμμαχικού δεσμού; Κανείς στις Βρυξέλλες δεν έχει διατυπώσει αυτό το δίλημμα δημόσια, γιατί η απάντηση είναι εξίσου άσχημη και στις δύο κατευθύνσεις.

Αυτή είναι η πραγματική ανευθυνότητα, όχι ότι υποστηρίζουν την Ουκρανία, αλλά ότι το κάνουν χωρίς να έχουν σχεδιάσει την επόμενη κίνηση αν τα πράγματα ξεφύγουν.

Ο πόλεμος χωρίς ορατό τέλος

Ο συναγερμός στα Ουράλια δεν είναι απλώς στρατιωτικό γεγονός. Είναι σήμα ότι ο πόλεμος έχει μπει σε φάση όπου κανείς εμπλεκόμενος δεν ελέγχει πλέον την κλίμακα, ούτε το Κίεβο, ούτε η Μόσχα, ούτε οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που χρηματοδοτούν χωρίς ορίζοντα.

Τα καθεστώτα που νιώθουν στριμωγμένα δεν επιλέγουν πάντα με σύνεση. Επιλέγουν συχνά το θέαμα. Και ο Πούτιν έχει αφήσει ανοιχτή αυτή την πόρτα πάνω από μία φορά. Το πυρηνικό άλλοθι δεν είναι κενή απειλή, είναι εργαλείο εσωτερικής πολιτικής επιβίωσης.

Η Ευρώπη πιέζει και σπρώχνει. Χωρίς να ξέρει που θα σταματήσει αυτό που σπρώχνει.

* Ο Ηλίας Φωτίου είναι δημοσιογράφος