Κώστας Μαγκλάρας
Ο φετινός Αντιφασιστικός Σεπτέμβρης θα είναι κάπως διαφορετικός: Στις 14/9 ξεκινούν οι εκδηλώσεις του Αντιφασιστικού Σεπτέμβρη, της ετήσιας αντιφασιστικής καμπάνιας που διοργανώνεται στη μνήμη του δολοφονημένου από τη Χρυσή Αυγή, Παύλου Φύσσα. Στις 15/9 αποφυλακίζεται ο Η. Κασιδιάρης, ο καταδικασμένος ως μέλος του ηγετικού πυρήνα της Χρυσής Αυγής, της οποίας τα τάγματα εφόδου δολοφόνησαν τους Π. Φύσσα και Σ. Λουκμάν, πραγματοποίησαν δεκάδες επιθέσεις και πογκρόμ σε βάρος προσφύγων, μεταναστριών, κόσμου του αγώνα, πολιτικούς χώρους κλπ. Και στις 18/9 θα πραγματοποιηθούν πανελλαδικά οι καθιερωμένες αντιφασιστικές κινητοποιήσεις, στην επέτειο της δολοφονίας του Π. Φύσσα, σαν κορύφωση του αντιφασιστικού Σεπτέμβρη.
Η αποφυλάκιση λοιπόν του Κασιδιάρη, ειδικά στη συγκεκριμένη χρονικότητα (που μάλλον αποτελεί σύμπτωση), δεν μπορεί παρά να εκλαμβάνεται ως προκλητική. Προκλητική, όχι επειδή ένας κρατούμενος, έστω και φασίστας, δεν «σαπίζει στη φυλακή», όπως συχνά -πυκνά διεκδικούν κυβερνητικά στελέχη, ακροδεξιές περσόνες και φασιστικά τρολ- εκτός φυσικά όταν η συζήτηση αφορά δικούς τους εμπλεκόμενους σε σκάνδαλα, υποθέσεις του «σκληρού» ποινικού κλπ. Αλλά επειδή τελικά αποδεικνύεται, μάλλον τη χειρότερη δυνατή στιγμή, ο εντελώς προσχηματικός χαρακτήρας της δίωξης και καταδίκης της ΧΑ από τα αστικά δικαστήρια, καθώς και τα «δύο μέτρα και σταθμά» με τα οποία αυτά λειτουργούν στις περιπτώσεις πολιτικών διώξεων. Όχι κι ότι πέσαμε από τα σύννεφα…
Ο Κασιδιάρης, μετά την αποφυλάκισή του, θα επιδιώξει κεντρικό ρόλο στην ανασυγκρότηση του φασιστικού χώρου σε συστημικά πλαίσια
Η αποφυλάκιση Κασιδιάρη μετά από έξι χρόνια και 10 μήνες «πραγματικής» κάθειρξης, παρότι καταδικάστηκε σε κάθειρξη 13 ετών, είναι μεν νομότυπη και υποχρεωτική (σε αντίθεση με την «υφ’ όρων απόλυση» με έκτιση των 3/5 της ποινής), όχι όμως και άσχετη με την ευρύτερη ποινική του μεταχείριση. Το νομότυπο της αποφυλάκισης οφείλεται στην εφαρμογή των ευεργετικών διατάξεων υπολογισμού έκτισης της ποινής, σύμφωνα με τις οποίες κάθε «μεροκάματο» (όπως έκανε ο Κασιδιάρης στο φαρμακείο των φυλακών Δομοκού) υπολογίζεται πλασματικά ως δύο μέρες έκτισης (ενώ αντίστοιχα αν πρόκειται για εργασία σε αγροτικές φυλακές υπολογίζεται ως τρεις). Αλλά κάπου εκεί τα «νομότυπα» τελειώνουν.
Γιατί στην πραγματικότητα, στην παρούσα, τελική φάση, της «τιμωρίας» που βάλανε τον Κασιδιάρη και την «παρέα» του (που πλέον θα είναι όλοι ελεύθεροι πέραν του περιθωριοποιημένου Γ. Λαγού), η ευνοϊκή μεταχείριση δεν τους ήταν καν αναγκαία, αφού, η πιο κρίσιμη για την εξέλιξη της υπόθεσης, εύνοια της δικαιοσύνης, έπρεπε να τους δοθεί πολύ νωρίτερα: στη διαμόρφωση του κατηγορητηρίου και στις καταδίκες σε α΄ και β΄ βαθμό∙ και τους δόθηκε. Όσο λοιπόν το αντιφασιστικό κίνημα γιόρταζε την νίκη που πέτυχε -και την πέτυχε- με την καταδίκη της ΧΑ, την ίδια στιγμή πάνω από το Εφετείο Αθηνών υπήρχε το βαρύ σύννεφο ότι «έπεσαν στα μαλακά», το οποίο μόνο οι αφελείς δεν μπορούσαν να δουν.
Και αυτό για τρεις βασικούς λόγους: Πρώτον, η οργάνωση χαρακτηρίστηκε εγκληματική και όχι τρομοκρατική, αποφεύγοντας τα αντίστοιχα επιβαρυμένα πλαίσια ποινών (που αποτελούν «ψωμοτύρι» στις διώξεις αγωνιστών και οργανώσεων αναφοράς στην επαναστατική αριστερά και τον α/α χώρο). Δεύτερον, οι ποινές της ηγεσίας ήταν τρομερά χαμηλές, ειδικά αν συγκριθούν με άλλες περιπτώσεις καταδικών για πολιτική δράση (λ.χ. τα ισόβια + 129 χρόνια κάθειρξη που επιβλήθηκαν πρωτόδικα στον Ν. Μαζιώτη, παρότι δεν καταδικάστηκε για ανθρώπινες απώλειες – σε αντίθεση με τη ΧΑ). Τρίτον, τα ηγετικά στελέχη απέφυγαν την καταδίκη για (έστω έμμεση) συμμετοχή στις ανθρωποκτονίες των ταγμάτων εφόδου, μαζί και τα ισόβια, και το αυστηρό κατώφλι πραγματικής έκτισης που αυτά συνεπάγονται, στο οποίο τα «μεροκάματα» δεν παίζουν ρόλο.
Φτάνουμε έτσι στο σήμερα, που η επιστροφή του Κασιδιάρη στην πολιτική ζωή, ανεξαρτήτως του αν θα διεκδικήσει δημόσιες θέσεις και αξιώματα στα πλαίσια ελιγμών εντυπωσιασμού, θα αποτελέσει σημαντικό σημείο στη διαδικασία ανασυγκρότησης του φασιστικού μπλοκ στην Ελλάδα. Αξιοποιώντας το αφήγημα της «πολιτικής δίωξης», τους ισχυρούς δεσμούς με το κεφάλαιο (χαρακτηριστική η πρόσφατη στήριξή του από τον Ίλον Μασκ), τη δημόσια αναγνωρισιμότητα και προβολή του, καθώς και την οργανωτική υποδομή της ΧΑ που αδρανοποιήθηκε μετά την καταδίκη της, θα διεκδικήσει κεντρική θέση στον κατακερματισμένο φασιστικό χώρο, φιλοδοξώντας να αποτελέσει τον κεντρικό πόλο επανασυσπείρωσής του. Οι προϋποθέσεις για μια τέτοια «βαριά» ατζέντα φαίνεται πως υπάρχουν, καθώς όλη η δημόσια δράση και παρουσία του Κασιδιάρη το προηγούμενο διάστημα έχει εστιάσει ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, όπου απουσία της άμεσης μνήμης της δράσης της Χρυσής Αυγής, ο φασισμός επιχειρείται (και μετράει βήματα) να παρουσιαστεί σαν «η μόνη τίμια», «αγωνιστική» και «αντισυστημική» έκφραση της οργής απέναντι στα τέλματα του σύγχρονου καπιταλισμού.
Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ανασυγκρότησης του εγχώριου φασισμού, σύμφωνα με τις διεθνείς τάσεις και τα αλλεπάλληλα σοκ που φέρνουν οι διαδοχικές νίκες και η δυναμική επαναφορά του φασισμού στο πολιτικό προσκήνιο, την ίδια στιγμή που οι αστικές τάξεις που σφάζουν και αφαιμάζουν τους λαούς οχυρώνονται απέναντι στην εργατική τάξη και την κοινωνική πλειοψηφία, πίσω από διαρκώς αυταρχικότερα κράτη, τα καθήκοντα της επαναστατικής κομμουνιστικής αριστεράς και του αντιφασιστικού κινήματος είναι συνολικά αναβαθμισμένα και επιτακτικά, και μπορούν να συνοψιστούν σε μια φράση: «Μηδενική Ανοχή», καθολικά και πραγματικά.
Τελικά, αυτή είναι και η ιδιαιτερότητα του φετινού Αντιφασιστικού Σεπτέμβρη. Θα είναι το πρώτο στιγμιότυπο της απάντησης στη νέα φάση ανασυγκρότησης και επανεμφάνισης του εγχώριου φασισμού, πολιτικά και στον δρόμο. Και το μεγάλο στοίχημα, τελικά, για τον φετινό Αντιφασιστικό Σεπτέμβρη, πέρα από την μαζική παρουσία στις κινητοποιήσεις και το ηχηρό μήνυμα απέναντι στην επανεμφάνιση των φασιστών στον δημόσιο χώρο, είναι αν αυτός θα καταφέρει να σηματοδοτήσει για το αντιφασιστικό κίνημα μια μεγάλη στροφή, μακριά από ρεφορμιστικές και σοσιαλδημοκρατικές αυταπάτες, προς την προσέγγιση του φασισμού ως πυλώνα σταθεροποίησης της αστικής «κανονικότητας» και όχι ως παρέκβαση και «ανωμαλία» εντός της, που θα νικήσουν χέρι – χέρι οι «πάνω» με τους «κάτω».
Πρώτο καθήκον όμως, η παρουσία στις κινητοποιήσεις.
Δημοσιεύτηκε στον Πριν που κυκλοφόρησε στις 12-13 Σεπτεμβρίου 2026