Για δεκαετίες, η διεθνής αντίδραση στην επέκταση των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη ακολουθούσε μια σχεδόν τελετουργική διαδικασία. Το Ισραήλ ανακοίνωνε νέα σχέδια, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξέφραζαν «βαθιά ανησυχία», υπενθύμιζαν ότι οι εποικισμοί παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και προειδοποιούσαν ότι υπονομεύεται η λύση των δύο κρατών. Λίγες ημέρες αργότερα, οι οικονομικές και εμπορικές σχέσεις συνεχίζονταν χωρίς τον παραμικρό αντίκτυπο.
Καταλύτης για την τελευταία κίνηση υπήρξε το σχέδιο E1, μεταξύ Ανατολικής Ιερουσαλήμ και Μααλέ Αντουμίμ. Η ισραηλινή κυβέρνηση προχώρησε στην έκδοση διαγωνισμών για νέες κατοικίες σε μια περιοχή όπου η οικοδόμηση μπορεί να διακόψει ακόμη περισσότερο την εδαφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης. Μόλις τον Αύγουστο, περισσότερες από είκοσι χώρες είχαν περιοριστεί σε κοινή ανακοίνωση χαρακτηρίζοντας την απόφαση «απαράδεκτη».
Λίγες εβδομάδες αργότερα, ορισμένες από αυτές αποφάσισαν ότι άλλη μία καταδικαστική ανακοίνωση δεν αρκούσε. Στην αλλαγή συνέβαλε και η κλιμάκωση της βίας των εποίκων εναντίον Παλαιστινίων. Η κοινή δήλωση των 12 μιλά πλέον για «πρωτοφανή επίπεδα» βίας και επέκτασης των εποικισμών, αλλά και για ενέργειες που ισοδυναμούν με προσάρτηση παλαιστινιακής γης και βίαιη μετακίνηση πληθυσμού.
Η σφοδρή αντίδραση της κυβέρνησης Νετανιάχου δείχνει ότι και το Ισραήλ αντιλαμβάνεται το διακύβευμα πέρα από την άμεση οικονομική ζημιά. Απέναντι στη Βρετανία προχώρησε μέχρι και στο κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ κατηγόρησε τις χώρες που ανακοίνωσαν μέτρα ότι παρεμβαίνουν στις εσωτερικές του υποθέσεις.
Το σημαντικότερο προηγούμενο, λοιπόν, δεν αφορά τα προϊόντα που θα εξαφανιστούν από ορισμένα ευρωπαϊκά ράφια. Αφορά τη σύνδεση της οικονομικής σχέσης με όσα συμβαίνουν στη Δυτική Όχθη.
Οι κυβερνήσεις που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία προσπαθούν ακόμη να χαράξουν μια καθαρή γραμμή. Από τη μία το Ισραήλ, από την άλλη οι παράνομοι εποικισμοί. Η ίδια η πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου κάνει αυτή τη γραμμή όλο και δυσκολότερο να διατηρηθεί.
Και αν οι κυρώσεις αρχίσουν να ακολουθούν τις χρηματοδοτικές, επιχειρηματικές και κατασκευαστικές διαδρομές που συνδέουν τους εποικισμούς με την υπόλοιπη ισραηλινή οικονομία, η απόσταση από την καταδίκη στην πραγματική οικονομική πίεση θα έχει γίνει πολύ μικρότερη απ’ όσο ήταν ποτέ μέχρι τώρα.