Σαν σήμερα, πριν 6 δεκαετίες, στις 16 Μάη 1966, η ΚE τους ΚΚ Κίνας κυκλοφόρησε την ιστορική Εγκύκλιό της που αποτέλεσε το σάλπισμα για την προέλαση της Μεγάλης Προλεταριακής Πολιτιστικής Επανάστασης στη ΛΔ της Κίνας.
Σχετικά Άρθρα
Το μεγάλο αυτό ιστορικό ντοκουμέντο συντάχθηκε με την καθοδήγηση του Μάο Τσετούνγκ. Καθόρισε τους στόχους για την αποτροπή της παλινόρθωσης του καπιταλισμού και κινητοποίησε εκατομμύρια εργάτες, αγρότες, στρατιώτες και νέους σε έναν ορμητικό αγώνα κατά των αστικών ιδεών που διαδίδονταν στους πολιτιστικούς και μορφωτικούς τομείς και κατά των φορέων αυτών των ιδεών που φώλιαζαν μέσα στο κράτος και στο κόμμα και ενεργούσαν για το πισωγύρισμα της σοσιαλιστικής Κίνας στον καπιταλισμό.
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση ήταν μια πολιτιστική επανάσταση αλλά και μια πολιτική επανάσταση που στράφηκε, σύμφωνα με τη διατύπωση της Εγκύκλιου της 16ης Μάη, ενάντια «στους εκπρόσωπους της αστικής τάξης που είχαν παρεισφρήσει στο κόμμα, στην κυβέρνηση, στον στρατό» και επεδίωκαν «να αδράξουν την πολιτική εξουσία και να μετατρέψουν τη δικτατορία του προλεταριάτου σε μια δικτατορία της αστικής τάξης».
Ήταν μια πρωτοΐδωτη επανάσταση που διεξάχθηκε σε συνθήκες σοσιαλισμού.
Οι μαρξιστές-λενινιστές και τα επαναστατικά κινήματα σε όλο τον κόσμο την υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό. Το δικό μας μαρξιστικό-λενινιστικό κίνημα την χαιρέτισε ως μια «μεγάλη εκστρατεία εναντίον της αστικής ιδεολογίας και των υπονομευτών του σοσιαλιστικού κινήματος», παρέχοντας πλούσια πληροφόρηση στο ελληνικό κοινό για τη διεξαγωγή της και το χαρακτήρα της.
Η Πολιτιστική Επανάσταση είχε μεγάλη παγκόσμια απήχηση. Η αστική τάξη και τα ιμπεριαλιστικά κέντρα της την συκοφάντησαν και συνεχίζουν να την συκοφαντούν και σήμερα με χυδαίες αντικομμουνιστικές επινοήσεις. Αν ανατρέξει κανείς στα αστικά δημοσιεύματα της εποχής που ξέσπασε, θα διαβάσει να την χαρακτηρίζουν ως «κίτρινο κίνδυνο» και «κίτρινη υστερία» με «βάρβαρα κίνητρα». Αν ανοίξει τα σημερινά διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης πολύ δύσκολα θα βρει μια πληροφόρηση που να μην την περιγράφει σαν περίοδο του «κόκκινου τρόμου».
Τη δική τους δυσφημιστική συμβολή για την Πολιτιστική Επανάσταση έχουν δώσει και όλα τα διεθνή ρεβιζιονιστικά ρεύματα που διάβρωσαν το κομμουνιστικό κίνημα. Και ο σοβιετικός ρεβιζιονισμός και ο κινέζικος ρεβιζιονισμός και ο ευρωκομμουνισμός και ο τροτσκισμός που την παρουσίασαν σαν «αντισοσιαλιστική εκτροπή», «πραξικόπημα», «μεγάλη καταστροφή» και «χάος». Οι εκπρόσωποι αυτών των ρευμάτων στη χώρα μας αναμετέδιδαν αυτούς τους χαρακτηρισμούς. Ειδικότερα το ΚΚΕ αναπαρήγαγε τις αντιμαοϊκές επιθέσεις των σοβιετικών ρεβιζιονιστών, έχοντας κόψει από τη δεκαετία του 1960 τις σχέσεις του με το ΚΚ Κίνας, για να τις αποκαταστήσει μετά το θάνατο του Μάο, τη δεκαετία του 1980, όταν πλέον εδραιώθηκε ο κινέζικος ρεβιζιονισμός και η ΛΔ της Κίνας όδευε στον καπιταλισμό.
Το μαρξιστικό-λενινιστικό κίνημα στη χώρα μας κατάγγειλε εξαρχής αποφασιστικά όλα τα αντικομμουνιστικά ψεύδη για τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα διακηρύσσοντας μέσα από τις στήλες της «Αναγέννησης» πως «καμιά συκοφαντία δεν μπορεί να αμαυρώσει το κοσμοϊστορικό έργο της».
***
Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της διεθνούς κατάστασης την περίοδο που εκτυλίχθηκε η Πολιτιστική Επανάσταση;
Το πρώτο ήταν η κυριαρχία των ΗΠΑ στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο. Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός ήταν ο κύριος εχθρός όλων των λαών του κόσμου. Επέβαλε την παγκόσμια ιμπεριαλιστική ηγεμονία του με την οργάνωση στρατιωτικών πραξικοπημάτων σε μια σειρά χώρες, ανάμεσα σε αυτά και το πραξικόπημα της χούντας στην Ελλάδα το 1967, ένα χρόνο μετά την έναρξη της Πολιτιστικής Επανάστασης. Με πολεμικές επεμβάσεις, όπως αυτές στο Βιετνάμ, στο Λάος και στην Καμπότζη που αποσκοπούσαν και στο πλευροκόπημα της ΛΔ της Κίνας. Το ΚΚ Κίνας και η σοσιαλιστική Κίνα με επικεφαλής το Μάο Τσετούνγκ πάλευαν τότε για τη δημιουργία ενός ενιαίου παγκόσμιου μετώπου ενάντια στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και τους λακέδες του.
Το δεύτερο χαρακτηριστικό ήταν οι εκτεταμένες «ζώνες θυελλών» στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Οι ζώνες, δηλαδή, στις οποίες σημειωνόταν μια θυελλώδης ανάπτυξη των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων και των ένοπλων επαναστατικών αγώνων των λαών κατά του ιμπεριαλισμού. Η ΛΔ της Κίνας αποτελούσε τότε ένα μεγάλο στήριγμα των επαναστατικών αγώνων και των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων του Τρίτου κόσμου.
Το τρίτο χαρακτηριστικό ήταν ότι η άλλοτε σοσιαλιστική Σοβιετική Ένωση και άλλες σοσιαλιστικές χώρες είχαν αλλάξει χρώμα και το κάποτε ενιαίο και ισχυρό σοσιαλιστικό στρατόπεδο είχε πάψει να υπάρχει. Υπεύθυνος γι’ αυτή την δραματικά αρνητική εξέλιξη ήταν ο χρουστσοφικός ρεβιζιονισμός. Στο 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ,το 1956, με ένα αντισταλινικό ντελίριο ανέτρεψε την επαναστατική γραμμή και στη συνέχεια επέβαλε τη ρεβιζιονιστική ανατροπή σε σοσιαλιστικές χώρες και κομμουνιστικά κόμματα. Αυτό το βίωσε άμεσα και το επαναστατικό ΚΚΕ στη χώρα μας με τη χρουστσοφικη πραξικοπηματική επέμβαση στα εσωτερικά του.
Ο χρουστσοφικός ρεβιζιονισμός σύντομα αντικατέστησε την επαναστατική διεθνιστική αντιιμπεριαλιστική πολιτική της σοσιαλιστικής ΕΣΣΔ με μια πολιτική μεγάλης δύναμης που ήθελε συνεργασία με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Το 1961 ο Χρουστσόφ δήλωνε: «Εμείς η ΕΣΣΔ και οι ΗΠΑ είμαστε οι δυο πιο ισχυρές χώρες του κόσμου. Εάν εμείς ενωθούμε προς το συμφέρον της ειρήνης, δεν μπορεί να γίνει πόλεμος, κι αν ένας τρελός αποτολμούσε να εξαπολύσει τον πόλεμο, θα αρκούσε να του κουνήσουμε το δάχτυλο για να καλμάρει».
Ο χρουστσοφικός ρεβιζιονισμός με τη θεωρία του ότι «ένας μικρός σπινθήρας μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο πόλεμο» παρομοίαζε τα επαναστατικά κινήματα με «σπινθήρες» που απειλούν να βάλουν φωτιά στην «παγκόσμια ειρήνη».Υπονόμευσε, έτσι, τους απελευθερωτικούς, αγώνες των λαών, όπως αντίστοιχα υπονόμευσε τους εσωτερικούς επαναστατικούς ταξικούς αγώνες με τη θεωρία του «ειρηνικού δρόμου» και του κοινοβουλευτικού περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό.
Ο χρουστσοφικός ρεβιζιονισμός δεν υπόσκαψε μόνο τους αντιιμπεριαλιστικούς και εθνικοανεξαρτησιακούς αγώνες αλλά δούλεψε για την υπόσκαψη του σοσιαλισμού και την ανατροπή του στις σοσιαλιστικές χώρες, προσφέροντας στο δυτικό ιμπεριαλισμό αυτό που διακαώς επεδίωκε με τον αντικομμουνιστικό «ψυχρό πόλεμο».
Η χρουτσοφική αντεπαναστατική ανατροπή προκάλεσε μια μεγάλη πολεμική στις γραμμές του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος που πήρε δημόσιο χαρακτήρα το 1963. Το ΚΚ Κίνας με την ηγεσία του Μάο Τσετούνγκ ηγήθηκε στο μεγάλο αντιρεβιζιονιστικό αγώνα για την υπεράσπιση της γενικής επαναστατικής γραμμής του κομμουνιστικού κινήματος στα θεμελιώδη ιδεολογικά και πολιτικά ζητήματα του περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό, του εθνικοαπελευθερωτικού και αντιιμπεριαλιστικού κινήματος, του πολέμου και της ειρήνης, της οικοδόμησης του σοσιαλισμού, του χαρακτήρα του κομμουνιστικού κόμματος.
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση αυτό το μεγάλο αγώνα κατά του σοβιετικού ρεβιζιονισμού τον ξεδίπλωσε και ενάντια στα νέα δόγματα του Μπρέζνιεφ, που διαδέχθηκε τον Χρουστσόφ. Ενάντια στα δόγματα των «κρατικών συμφερόντων της ΕΣΣΔ» και της «περιορισμένης κυριαρχίας» των σοσιαλιστικών κρατών, που αποτέλεσαν τη θεωρητική επένδυση και δικαιολόγηση της διεθνούς επεμβατικής πολιτικής, της σοσιαλιμπεριαλιστικής πολιτικής που ξεκίνησε η ρεβιζιονιστική Σοβιετική Ένωση και σηματοδοτήθηκε με την εισβολή της το 1968 στην Τσεχοσλοβακία.
Το πέρασμα από τη χρουστσοφική ρεβιζιονιστική πολιτική της αμερικανοσοβιετικής συνεργασίας στη μπρεζνιεφική ρεβιζιονιστική πολιτική της ανάδειξης της Σοβιετικής Ένωσης -μέσω μιας μεγάλης στρατιωτικοποίησης της σοβιετικής οικονομίας και ενός κυνηγητού εξοπλισμών- σε σοσιαλιμπεριαλιστική υπερδύναμη έφερε την Πολιτιστική Επανάσταση μπροστά στη νέα διεθνή κατάσταση του επικίνδυνου ανταγωνισμού των δυο υπερδυνάμεων: του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και του σοβιετικού σοσιαλιμπεριαλισμού. Το ΚΚ Κίνας πρόβαλε στη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης μια διεθνή πολιτική που αντιστοιχήθηκε με αυτές τις νέες διεθνείς εξελίξεις. Κάλεσε στη δημιουργία ενός παγκόσμιου κοινού μετώπου κατά των δύο υπερδυνάμεων πάνω στην κατεύθυνση που διατύπωσε ο Μάο Τσετούνγκ με την περίφημη φράση του «τα κράτη θέλουν ανεξαρτησία, τα έθνη την απελευθέρωση και οι λαοί την επανάσταση».
Μέσα σε συνθήκες ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης και πίεσης της ΛΔ της Κίνας, με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό να κλιμακώνει τις πολεμικές επιχειρήσεις του στα νότια σύνορά της, στην Ινδοκίνα, και με τον σοβιετικό σοσιαλιμπεριαλισμό να προβαίνει σε ένοπλες προκλήσεις το 1969 στα βόρεια σύνορα της, η Πολιτιστική Επανάσταση ύψωσε ρωμαλέα και τολμηρά τη σημαία του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα, ενέπνευσε,προσανατόλισε και ενθάρρυνε την παγκόσμια αντιιμπεριαλιστική πάλη των λαών σε όλο τον κόσμο.
***
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση είναι μια επανάσταση χωρίς προηγούμενο στην ιστορία. Πριν από αυτήν η ανθρωπότητα γνώρισε μια σειρά επαναστάσεις που έγιναν στις ταξικές κοινωνίες, σε καπιταλιστικά, φεουδαρχικά και δουλοκτητικά κοινωνικοοικονομικά συστήματα.
Η Πολιτιστική Επανάσταση είναι η πρώτη επανάσταση που έγινε μέσα σε σοσιαλιστικό σύστημα. Είναι μια πρωτόγνωρη επανάσταση. Επειδή ξέρουμε ότι οι κοινωνικές επαναστάσεις γεννιούνται πάνω στο έδαφος των ταξικών αντιθέσεων και αγώνων, αυτόματα, γεννιέται το ερώτημα: Υπάρχουν και στο σοσιαλιστικό σύστημα τάξεις και ταξική πάλη;
Σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα ο Μάο Τσεντούγκ συνοψίζοντας την εμπειρία οικοδόμησης του σοσιαλισμού έδωσε μια κεφαλαιώδη θεωρητική απάντηση και η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση έδωσε μια μεγαλειώδη πρακτική απάντηση.
Να θυμίσουμε εδώ πως ο Λένιν,το 1916, παραμονές της Οκτωβριανής Επανάστασης, στο σπουδαίο έργο του «Κράτος και Επανάσταση» έγραψε πως «...ο οπορτουνισμός περιορίζει τον τομέα τής παραδοχής τής ταξικής πάλης στον τομέα των αστικών σχέσεων. (Σ’ αυτόν όμως τον τομέα, μέσα στα πλαίσιά του, κανένας μορφωμένος φιλελεύθερος δεν θα αρνηθεί «καταρχήν» να παραδεχτεί την ταξική πάλη!) ‘Ο οπορτουνισμός-τόνισε– δεν επεκτείνει την παραδοχή τής ταξικής πάλης ακριβώς μέχρι το κυριότερο, ως την περίοδο του περάσματος από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό, ως την περίοδο τής ανατροπής της αστικής τάξης και της ολοκληρωτικής εκμηδένισής της. Στην πραγματικότητα η περίοδος αυτή είναι αναπόφευκτα περίοδος πρωτόφαντης σκληρής ταξικής πάλης, πρωτόφαντης όξυνσης των μορφών της».
Ο Λένιν, το 1918, ένα χρόνο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, στο βιβλίο του «Η προλεταριακή Επανάσταση και ο αποστάτης Κάουτσκυ», έγραψε, ακόμη, ότι: «Το πέρασμα από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό είναι ολόκληρη ιστορική εποχή. Όσο δεν έχει τελειώσει η εποχή αυτή, οι εκμεταλλευτές διατηρούν αναπόφευκτα την ελπίδα της παλινόρθωσης, κι αυτή η ελπίδα μεταβάλλεται σε απόπειρες για παλινόρθωση».
Αν και είχε κάνει αυτές τις επισημάνσεις ο Λένιν, υπήρξαν στο παρελθόν απόψεις που θεωρούσαν πως μετά την κατάληψη της εξουσίας από την εργατική τάξη, το πρόβλημα της εξουσίας έχει λυθεί και δεν υφίσταται κίνδυνος καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Και πως το κύριο καθήκον ήταν, πλέον, ο μετασχηματισμός της οικονομίας και η οργάνωση της νέας οικονομικής ανάπτυξης.
Αυτή η αντίληψη διατυπώθηκε πιο έντονα μετά τη βασική ολοκλήρωση του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής στη Σοβιετική Ένωση και στην Κίνα. Υποστηρίχτηκε από ορισμένους πως μετά την βασική ολοκλήρωση του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής έπαψαν πλέον να υπάρχουν οι αντιθέσεις παραγωγικών δυνάμεων και παραγωγικών σχέσεων. Ότι έχει επέλθει «πλήρης αντιστοιχία των παραγωγικών δυνάμεων και παραγωγικών σχέσεων» και ο σοσιαλισμός θα προχωρήσει με την «ορθολογική οργάνωση» των παραγωγικών δυνάμεων, η ανάπτυξη των οποίων από μόνη της θα διαμορφώνει και πιο αναπτυγμένες σοσιαλιστικές παραγωγικές σχέσεις. Μια πρώτη κριτική αυτής της βαθιά λαθεμένης άποψης θα κάνει ο Στάλιν στα «Οικονομικά προβλήματα του σοσιαλισμού», το 1952.
Η παραπάνω αντίληψη υπήρξε η βασική άποψη των εκπροσώπων του ρεβιζιονισμού. Ο Τενγκ Χσιάο Πινγκ την απέδωσε με τη φράση «δεν έχει
σημασία το χρώμα της γάτας, αρκεί να πιάνει ποντίκια». Που σημαίνει πως δεν έχει σημασία το χρώμα της οικονομικής ανάπτυξης. Αν θα είναι, δηλαδή, σοσιαλιστική ή καπιταλιστική.
Νωρίτερα ο Λιού Σάο Σι, που το 1959 είχε γίνει και πρόεδρος της ΛΔ Κίνας και αργότερα του δόθηκε η επωνυμία « Κινέζος Χρουστσόφ» και υποβλήθηκε σε κριτική στην διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, είχε προβάλει την ιδέα πως ύστερα από τη βασική ολοκλήρωση του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής η αστική τάξη είχε εξαλειφθεί και το ζήτημα για το ποιος θα νικήσει είχε κριθεί στην Κίνα.
Ωστόσο, η παλινόρθωση του καπιταλισμού τόσο στη Σοβιετική Ένωση όσο και στην Κίνα άλλα έδειξε και απέδειξε.
Έδειξε πως ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής δεν αρκεί για να αποτρέψει την παλινόρθωση του καπιταλισμού.
Πρώτο, γιατί η αστική τάξη μπορεί να έχει ανατραπεί αλλά αυτοί που την απάρτιζαν δεν εξαφανίζονται. Δρουν διαθέτοντας πείρα και μορφωτικά προσόντα και έχοντας υποστήριξη και δεσμούς με τη διεθνή αστική τάξη. Η μικροαστική τάξη εξακολουθεί να υπάρχει. Η αστική και μικροαστική παρουσία δημιουργεί και νέα αστικά στοιχεία στους κόλπους της κοινωνίας, μέσα στο ίδιο το κόμμα και στους κρατικούς οργανισμούς. Όλα αυτά τα στοιχεία στις συνθήκες της οικοδόμησης του σοσιαλισμού δεν παύουν να ενεργούν σύμφωνα με την αστική κοσμοαντίληψη τους, η οποία σπρώχνει προς μια καπιταλιστική παλινόρθωση.
Δεύτερο, γιατί στη μεταβατική σοσιαλιστική κοινωνία για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στην παλλαϊκή και τη συλλογική ιδιοκτησία και εμπορική ανταλλαγή. Υπάρχει η αντίθεση ανάμεσα στις εμπορικές σχέσεις που, παρά τον περιορισμό τους, συντηρούν αστικές οικονομικές σχέσεις και στις σοσιαλιστικές οικονομικές σχέσεις που ανοίγουν το δρόμο προς τις κομμουνιστικές σχέσεις. Διατηρείται εν μέρει το αστικό δίκαιο. Όπως εξηγούσε ο Μάο, παρά τη «σημαντική διαφορά στο σύστημα ιδιοκτησίας», στη ΛΔ της Κίνας εξακολουθούσε να υπάρχει ένα μισθολογικό σύστημα «οκτώ διαφορετικών βαθμίδων, διανομή σύμφωνα με την εργασία και με εμπορευματική και χρηματική συναλλαγή, που όλα αυτά δεν διαφέρουν παρά πολύ λίγο από την παλιά κοινωνία». Όλα αυτά αποτελούν ένα υλικό υπόβαθρο για την εμφάνιση αστικών τάσεων.
Τρίτο, γιατί ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός τη οικονομικής βάσης δεν εξαλείφει αυτόματα τις παλιές αστικές ιδέες, απόψεις, ήθη, συνήθειες και παραδόσεις, όλα όσα αντιστοιχούσαν στο εποικοδόμημα της παλιάς κοινωνίας. Αυτά εξακολουθούν να επιβιώνουν για μια μεγάλη περίοδο μέσα στην κοινωνία και τους θεσμούς της, τα κουβαλούν τα παλιά και νέα αστικά στοιχεία και επιδρούν στην οικονομική βάση του νέου σοσιαλιστικού τρόπου παραγωγής που κτίζεται. Η διατήρηση και διάδοση αστικών ιδεών και αντιλήψεων μέσα στις συνθήκες του σοσιαλισμού διαμορφώνουν αστικά στοιχεία στους κόλπους του και προϋποθέσεις για την ανατροπή του.
Στηριζόμενος σε αυτή τη βαθύτερη διάγνωση της σοσιαλιστικής κοινωνίας ο Μάο Τσετούνγκ διατύπωσε το θεμελιώδες συμπέρασμα πως «η σοσιαλιστική κοινωνία καλύπτει μια μεγάλη ιστορική περίοδο που στη διάρκειά της υπάρχουν πάντα οι τάξεις, οι ταξικές αντιθέσεις και η πάλη των τάξεων, όπως και η πάλη ανάμεσα στον καπιταλιστικό δρόμο και το σοσιαλιστικό δρόμο, ο κίνδυνος της παλινόρθωσης του καπιταλισμού».
Οι τάξεις και η ταξική πάλη στη σοσιαλιστική κοινωνία δεν εμφανίζονται με την τυπική μορφή που τις γνωρίζουμε στο καπιταλιστικό σύστημα.
Στο Χαιρετισμό του στους «Ούγγρους εργάτες» ο Λένιν, δυο χρόνια μετά την Οκτωβριανή επανάσταση, το 1919, έγραφε πως «Η εξάλειψη των τάξεων είναι υπόθεση μιας μακρόχρονης,δύσκολης, επίμονης ταξικής πάλης, που δεν εξαφανίζεται ύστερα από την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου, ύστερα από τη συντριβή του αστικού κράτους, υστέρα από την εγκαθίδρυση τής δικτατορίας του προλεταριάτου (όπως φαντάζονται οι χυδαιολόγοι του παλιού σοσιαλισμού και της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας), αλλά απλώς αλλάζει τις μορφές της, γίνεται από πολλές απόψεις ακόμη πιο σκληρή».
Η αλλαγή στις μορφές έκφρασης των τάξεων και της ταξικής πάλης στις συνθήκες της οικοδόμησης του σοσιαλισμού αποτέλεσε μια δυσκολία για την έγκαιρη βαθύτερη κατανόηση της κοινωνικής κίνησης στο σοσιαλιστικό σύστημα. Σε αυτό το ζήτημα ο Μάο Τσετούνγκ απάντησε με την χαρακτηριστική ρήση του: «Κάνουμε τη σοσιαλιστική επανάσταση και δεν ξέρουμε πού βρίσκεται η αστική τάξη, βρίσκεται μέσα στο κομμουνιστικό κόμμα, είναι οι υπεύθυνοι του κόμματος που μπήκαν στον καπιταλιστικό δρόμο». Τόνισε, ακόμη, πως «ο πολιτικός αγώνας της εργατικής τάξης στρέφεται ενάντια σ’ εκείνους τους εκπροσώπους της αστικής τάξης που εισχώρησαν μέσα στο κόμμα, την κυβέρνηση, το στρατό και τους διάφορους τομείς της κουλτούρας».
Με αυτό τον τρόπο ο Μάο προσδιόρισε ότι η αστική τάξη στις συνθήκες του σοσιαλισμού έχει έκφραση μέσα στο κομμουνιστικό κόμμα, με εκείνους τους κομματικούς καθοδηγητές και υπεύθυνους που εκφράζουν αστικές αντιλήψεις και επιρροές και προωθούν μια γραμμή παλινόρθωσης του καπιταλισμού. Αυτοί είναι οι ρεβιζιονιστές.
Εκφράζεται, ακόμα, μέσα από εκείνους που βρίσκονται σε κυβερνητικά αξιώματα, σε πόστα των κρατικών οργανισμών, σε θέσεις στους πολιτιστικούς τομείς και στον οικονομικό τομέα επιδίδονται σε υπονομευτικές ενέργειες κατά της σοσιαλιστικής ιδιοκτησίας και των σοσιαλιστικών οικονομικών μετασχηματισμών. Στον πολιτικό τομέα δουλεύουν για τη διάβρωση και την ανατροπή της δικτατορίας του προλεταριάτου. Στον πολιτιστικό και μορφωτικό τομέα εμφανίζονται, όπως γράφει και η Εγκύκλιος της 16ης Μάη, σαν «ακαδημαϊκές αυθεντίες» που μεταδίδουν «αντιδραστικές αστικές ιδέες στον τομέα της πανεπιστημιακής εργασίας, της εκπαίδευσης, της δημοσιογραφίας, της λογοτεχνίας και της τέχνης, και των εκδόσεων», με τις οποίες διαμορφώνουν την κοινή γνώμη σε μια αντισοσιαλιστική κατεύθυνση.
Στις συνθήκες του σοσιαλισμού η αλλαγή στις μορφές έκφρασης της αστικής τάξης, η μεταμόρφωσή της στον ρεβιζιονισμό που προωθεί την αστική ιδεολογία και πολιτική με μαρξιστική μάσκα, αλλάζει και τη μορφή διεξαγωγής της ταξικής πάλης. Η μεταμφιεσμένη σε ρεβιζιονισμό αστική τάξη για να φέρει την καπιταλιστική παλινόρθωση χρειάζεται να καλλιεργήσει προηγούμενα στη σοσιαλιστική κοινωνία το ανάλογο έδαφος. Ιδεολογικό έδαφος κατ’ αρχήν, με την εξάπλωση αστικών ιδεών. Πολιτικό έδαφος με τη διείσδυση στον πολιτικό τομέα για τον έλεγχο καθοδηγητικών και επιτελικών θέσεων στο κόμμα και στο κράτος.
Επειδή ενεργεί με αυτούς τους τρόπους η αστική τάξη στις συνθήκες του σοσιαλισμού, η ταξική πάλη που χρειάζεται να διεξάγει η εργατική τάξη αποκτά τη μορφή ενός ιδεολογικού και πολιτικού αγώνα ενάντια στους εκπροσώπους της αστικής τάξης που φορούν τη στολή του ρεβιζιονισμού και κατέχουν θέσεις στο κόμμα, στην κυβέρνηση, σε κρατικούς οργανισμούς, στους οικονομικούς τομείς, στις μαζικές οργανώσεις, στο στρατό, στους εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς τομείς. Ενός αγώνα με στόχο την ιδεολογική εκπόρθηση της αστικής κοσμοαντίληψης και των εκπροσώπων της αστικής τάξης από τα πόστα του κόμματος και του κράτους.
Η ταξική πάλη αντανακλάται μέσα στο κόμμα με τη μορφή της πάλης γραμμών. Το κόμμα ζει και δρα μέσα στη σοσιαλιστική κοινωνία και δέχεται άμεσα τις επιδράσεις και τις επιρροές της ταξικής πάλης που διεξάγεται σε αυτήν. Η εσωκομματική πάλη ανάμεσα στη γραμμή της οικοδόμησης του σοσιαλισμού και στη ρεβιζιονιστική γραμμή που τραβάει προς τον καπιταλιστικό δρόμο συμπυκνώνει πολιτικά την ταξική πάλη που γίνεται στη σοσιαλιστική κοινωνία. Έτσι, μπορούμε να καταλάβουμε πιο ουσιαστικά και το βαθύτερο χαρακτήρα που είχε η εσωκομματική ιδεολογικοπολιτική πάλη που διεξήγαγαν ο Λένιν, ο Στάλιν, ο Μάο ενάντια στον Τρότσκι, τον Μπουχάριν, το Λιου Σαο Σι, τον Τενγκ Χσιάο Πινγκ και άλλους.
Ο Μάο Τσετούνγκ με τη θεώρησή του ότι η σοσιαλιστική κοινωνία είναι μια κοινωνία με τάξεις και ταξική πάλη έδωσε μια μεγάλη συνεισφορά στο θεωρητικό θησαυροφυλάκιο του κομμουνιστικού κινήματος και ανέπτυξε το μαρξισμό-λενινισμό στις συνθήκες του σοσιαλισμού. Γι’ αυτό και ενάντια σε αυτήν τη θεώρηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας στράφηκαν με μένος όλοι ρεβιζιονιστές. Οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές με τις θεωρίες τους, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, για το «παλλαϊκό κράτος» και το «κόμμα όλου του λαού» αρνήθηκαν την ταξική πάλη και ανέτρεψαν τον προλεταριακό ταξικό χαρακτήρα του κράτους και του κόμματος. Οι κινέζοι ρεβιζιονιστές, μετά το θάνατο του Μάο, με το Τενγκ Χσιάο Πινγκ κήρυξαν την εξαφάνιση των τάξεων και την απονέκρωση της ταξικής πάλης.
Τα αποτελέσματα της ρεβιζιονιστικής άρνησης των τάξεων και της ταξικής πάλης στη σοσιαλιστική κοινωνία είναι σήμερα χειροπιαστά: Οι κινέζοι ρεβιζιονιστές έκαναν τη ΛΔ Κίνας ένα καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό κράτος. ΟΙ σοβιετικοί ρεβιζιονιστές που στο 22ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ, το 1961, πρόβλεπαν ότι «σε 20 χρόνια στη Σοβιετική Ένωση θα έχουμε κομμουνισμό», σε 29 χρόνια μετά την πρόβλεψή τους διέλυσαν τη Σοβιετική Ένωση και σήμερα η Ρωσία είναι πάλι ένα καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό κράτος!
Ο Μάο Τσουνγκ επαληθεύτηκε απόλυτα γι’ αυτό που που είπε από τη δεκαετία του 1960: Ότι «ο ρεβιζιονισμός στην εξουσία είναι η αστική τάξη στην εξουσία».
Ο ίδιος το 1963 είχε προειδοποιήσει πως «εάν οι τάξεις, οι ταξικές αντιθέσεις, η ταξική πάλη και η δικτατορία του προλεταριάτου ξεχαστούν, τότε πολύ σύντομα, ίσως σε μόνο σε μερικά χρόνια ή σε μια δεκαετία ή το πολύ σε μερικές δεκαετίες θα γίνει αναπόφευκτα αντεπαναστατική παλινόρθωση σε εθνική κλίμακα».
***
Η σκέψη του Μάο για το πώς να επιτευχθεί η αποτροπή της καπιταλιστική παλινόρθωση έδωσε ένα ακόμα μεγάλο καρπό που ανέπτυξε παραπέρα τη θεωρία του για την ταξική πάλη στο σοσιαλισμό. Μας έδωσε τη νέα πολύτιμη θεωρία της συνέχισης της επανάστασης κάτω από τη δικτατορία του προλεταριάτου.
Σύμφωνα με αυτήν, για την παρεμπόδιση του σφετερισμού της ηγεσίας του κόμματος και του κράτους από τους ρεβιζιονιστές, για να αποσοβηθεί η καπιταλιστική παλινόρθωση, θα πρέπει να τεθούν σε κίνηση οι πλατιές εργατικές και λαϊκές μάζες και να ενθαρρυνθούν να συμμετάσχουν σε ένα ιδεολογικοπολιτικό αγώνα μαζικής κριτικής, αποκήρυξης και εκμηδένισης της επιρροής των εκπροσώπων της αστικής τάξης, των ρεβιζιονιστών, σε όλους τους τομείς.
Ο Λένιν μας είπε πως «χωρίς επαναστατική θεωρία δεν υπάρχει επαναστατικό κίνημα». Αυτή την αλήθεια ήλθε να την επιβεβαιώσει ξανά η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση που ξέσπασε σαν ένα πρωτοφανέρωτο γιγαντιαίο επαναστατικό κίνημα που στηρίχθηκε στην καινούρια επαναστατική θεωρία της συνέχισης της επανάστασης στις συνθήκες του σοσιαλισμού.
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση αποτέλεσε την πρώτη εφαρμογή αυτή της θεωρίας στην πράξη. Ξεσήκωσε με ένα απαράμιλλο τρόπο εκατομμύρια εργατών, αγροτών, στρατιωτών και νεολαίας σε ένα πελώριο μαζικό κίνημα που κατευθύνονταν ενάντια στους υπεύθυνους του Κόμματος και του κράτους που είχαν μπει στον καπιταλιστικό δρόμο.
Φύτρα της ιδέας και της πρακτικής να τραβηχτούν οι πλατιές μάζες σε κινήματα κριτικής για τη διόρθωση λαθών του κόμματος και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού μπορούμε να βρούμε και πριν την Πολιτιστική Επανάσταση. Το 1928 ο Στάλιν σε άρθρο του στην «Πράβντα» έγραφε «για την ύπαρξη γραφειοκρατικών στοιχείων μέσα στις κομματικές, κρατικές, συνδικαλιστικές, συνεταιριστικές και κάθε λογής άλλες οργανώσεις… πού φοβούνται σαν τη φωτιά την κριτική των μαζών…». Έγραφε ότι «η γραφειοκρατία είναι εκδήλωση της αστικής επιρροής στις οργανώσεις μας» και ότι είναι ανάγκη «να τραβήξουμε τις μάζες των εκατομμυρίων της εργατικής τάξης και της αγροτιάς στο έργο της αποκάλυψης και της εξάλειψης των αδυναμιών και των λαθών μας…..Γι’ αυτό και πρέπει με ακόμα μεγαλύτερη επιμονή να ξεσηκώνουμε τις μάζες, τα εκατομμύρια εργάτες και αγρότες για κριτική απ’ τα κάτω, για έλεγχο απ’ τα κάτω σαν το βασικό αντίδοτο ενάντια στη γραφειοκρατία».
Την ίδια χρονιά αφιέρωσε στην ομιλία που έκανε στο 8ο Συνέδριο της Λενινιστικής Κομμουνιστικής Οργάνωσης Νεολαίας ένα κεφάλαιο με τίτλο «Οργανώνετε τη μαζική κριτική απ’ τα κάτω» στο οποίο τόνιζε ότι: «Ένας απ’ τους πιο σκληρούς εχθρούς της πορείας μας προς τα μπρος είναι η γραφειοκρατία. Ο εχθρός αυτός ζει σ΄όλες τις οργανώσεις μας, και στις κομματικές και στις κομσοµόλικες και στις συνδικαλιστικές, και στις οικονομικές.. Αν το ζήτημα ήταν μόνο για τους παλιούς γραφειοκράτες, η πάλη ενάντια στη γραφειοκρατία θα ήταν η πιο εύκολη δουλειά. Το κακό είναι ότι εδώ δεν πρόκειται για τους παλιούς γραφειοκράτες. Εδώ, σύντροφοι, πρόκειται για τους νέους γραφειοκράτες… Πρόκειται τέλος για τους κομμουνιστές γραφειοκράτες… Ο κομμουνιστἠς γραφειοκρἁτης είναι ο πιο επικίνδυνος τύπος γραφειοκράτη. Γιατί; Γιατί καμουφλάρει τη γραφειοκρατία του µε τον τίτλο του κομματικού μέλους. Και τέτοιους κομμουνιστές γραφειοκράτες, δυστυχώς, δεν έχουμε λίγους… Νομίζω πως ενάντια σ’ αυτό το κακό δεν υπάρχουν και δεν μπορούν να υπάρχουν άλλα μέσα πέρα από την οργάνωση του ελέγχου απ’ τα κάτω από μέρους των κομματικών μαζών και την καλλιέργεια της εσωκομματικής δημοκρατίας… υπάρχει ένας και μοναδικός δρόμος: να οργανωθεί ο έλεγχος απ’ τα κάτω, να οργανωθεί η κριτική των μαζών, των εκατομμυρίων της εργατικής τάξης ενάντια στη γραφειοκρατία ….. Το κύριο σήμερα είναι να ξεσηκώσουμε ένα πλατύτατο κύμα κριτικής απ’ τα κάτω ενάντια στη γραφειοκρατία γενικά ενάντια στις ελλείψεις της δουλειάς μας, ιδιαίτερα…. Από δω βγαίνει το άμεσο καθήκον του κόμματος: ανελέητη πάλη ενάντια στη γραφειοκρατία, οργάνωση της μαζικής κριτικής απ’ τα κάτω».
Στο 19ο συνέδριο του ΚΚΣΕ, το 1952, η Κ.Ε. αφού έκανε λόγο για καθοδηγητές ορισμένων οργανώσεων που «θέτουν τα συμφέροντα της ομάδας τους πάνω από τα συμφέροντα του κόμματος και του κράτους», για διευθυντές ορισμένων κρατικών βιομηχανικών επιχειρήσεων οι οποίοι «προσπαθούν να τις μετατρέψουν σε φέουδα τους», για ορισμένους που «κλέβουν κολχόζνικες περιουσίες», για την εμφάνιση έργων στον πολιτιστικό, καλλιτεχνικό και επιστημονικό τομέα που αντιμάχονταν το σοσιαλιστικό σύστημα, τόνισε το ζήτημα της κριτικής από τα κάτω λέγοντας πως «όσο πιο πολύ πλαταίνει στη βάση, από τα κάτω, δηλαδή από τη λαϊκή βάση, τόσο πιο έντονα θα εκδηλωθούν οι δημιουργικές δυνάμεις και η δημιουργική ικανότητα του λαού μας». Ότι «ο ρόλος του Κοµµουνιστικού Κόμματος, είναι να δημιουργήσει τους πιο ευνοϊκούς όρους, τις πιο κατάλληλες προϋποθέσεις, ώστε κάθε τίμιος Σοβιετικός άνθρωπος να μπορεί να κριτικάρει με τόλμη και χωρίς φόβο τις ελλείψεις και τις ανεπάρκειες μέσα στην εργασία των οργανώσεων και της διοίκησης …και οι αίθουσες συνελεύσεων των διαφόρων οργανώσεων, οι αίθουσες συνεδριάσεων και συνδιασκέψεων όλων των υπευθύνων οργάνων, να μεταβληθούν πραγματικά σ᾿ ένα μεγάλο δικαστήριο όπου θα ακούγεται η τολμηρή και ζωντανή κριτική για τα σφάλματά μας και για τις ελλείψεις μας».
Στη ΛΔ της Κίνας πριν την Πολιτιστική Επανάσταση είχαν οργανωθεί με την καθοδήγηση του Μάο Τσετούνγκ κινήματα κριτικής για τη διόρθωση λαθών και εκστρατείες για την προώθηση της οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Κινήματα που στηρίχθηκαν στην αρχή «από τις μάζες στις μάζες» και στις καθοδηγητικές ιδέες που διατύπωσε ο Μάο, ήδη από τη δεκαετία 1940 ότι «η επανάσταση πρέπει να στηρίζεται στις λαϊκές μάζες και σ’ αυτή να παίρνουν μέρος όλοι», «να πηγαίνουμε μέσα στις μάζες, να διδασκόμαστε από τις μάζες», «να συγκεντρώνουμε τις γνώμες των μαζών, να τις γενικεύουμε και να τις φέρνουμε πάλι στις μάζες για να τις εφαρμόζουν» . Αυτά τα κινήματα δημιούργησαν μια επαναστατική παράδοση η οποία πήρε το όνομα «γραμμή των μαζών».
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση ήταν κάτι πολύ μεγαλύτερο, πολύ ευρύτερο και βαθύτερο, από όλα αυτά που προηγήθηκαν. Ήταν μια ανάπτυξη της ταξικής πάλης και της γραμμής των μαζών σε ανώτερο επίπεδο. Ένα ξεσήκωμα των πλατιών μαζών σε πανεθνική κλίμακα που έδωσε υλική υπόσταση στην ιδέα της συνέχισης της επανάστασης στις συνθήκες του σοσιαλισμού για να κατανικηθούν οι δυνάμεις που επιχειρούν να τον ανατρέψουν. Έδωσε τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διεξαχθεί αυτή η επανάσταση.
Υπό την καθοδήγηση του Μάο, η Απόφαση της ΚΕ του ΚΚΚίνας, της 8ης Αυγούστου 1966, περιέγραψε αυτόν τον τρόπο ως εξής:«Οι μάζες δεν μπορούν παρά να απελευθερωθούν οι ίδιες και κανένας δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να ενεργήσει στη θέση τους. Πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη στις μάζες, να στηριζόμαστε σ’ αυτές και να σεβόμαστε το πρωτοβουλιακό τους πνεύμα. Πρέπει να διώξουμε το φόβο και να μη φοβόμαστε την αναταραχή… Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε πλατιά τη μέθοδο των εφημερίδων τοίχου και των μεγάλων συζητήσεων για να επιτρέψουμε την πλατιά και ελεύθερη έκφραση των απόψεων, έτσι ώστε οι μάζες να μπορέσουν να εκφράσουν τις ορθές απόψεις τους, να κριτικάρουν τις λαθεμένες και να καταγγείλουν όλα τα κακοποιά πνεύματα. Με τον τρόπο αυτό, οι πλατιές λαϊκές μάζες θα μπορέσουν μέσα στην πάλη να ανεβάσουν την πολιτική τους συνείδηση, να αναπτύξουν τις ικανότητές τους και τα ταλέντα τους, να ξεχωρίσουν αυτό που είναι ορθό και αυτό που δεν είναι και να ξεχωρίσουν τους εχθρούς πού καλύπτονται ανάμεσά τους».
***
Η Πολιτιστική Επανάσταση ήταν ένας αγώνας για τη εξάλειψη της επιρροής της αστικής ιδεολογίας και των στοιχείων του παλιού εποικοδομήματος στη σοσιαλιστική κοινωνία.
Ήταν ένας ιδεολογικός-πολιτιστικός αγώνας για το τσάκισμα της ιδεολογικής αντίστασης της αστικής τάξης που, όπως έχει πει ο Λένιν είναι «η πιο ισχυρή και βαθιά αντίστασή της».
Ήταν ένας πολιτικός αγώνας για να μη μπορέσουν οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης, οι ρεβιζιονιστές να ελέγξουν το κοινωνικό εποικοδόμημα. Για να μην καταλάβουν, πρώτα απ’ όλα, το κύριο και κεντρικό κομμάτι του που είναι η πολιτική εξουσία και το χρησιμοποιήσουν για την καταστροφή της σοσιαλιστικής βάσης και την αναστήλωση του καπιταλιστικού συστήματος.
Ήταν ένας κοινωνικός αγώνας που δόθηκε με την πραγματοποίηση μιας δημοκρατίας για τις λαϊκές μάζες που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία. Με τις λαϊκές μάζες να γίνονται πραγματικά πρωταγωνίστριες στη διαμόρφωση των πολιτικών εξελίξεων.
Η Πολιτιστική Επανάσταση ήταν ένας ιστορικά πρωτότυπος σε περιεχόμενο σε μορφή ταξικός αγώνας, για την στερέωση του σοσιαλισμού.
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση πέτυχε να αναχαιτίσει την επικράτηση του ρεβιζιονισμού στη ΛΔ της Κίνας για μια δεκαετία. Δεν κατάφερε να την αποτρέψει, τελικά.
Όταν συζητάμε αυτό το πολύ καίριο ζήτημα, από τη μια πρέπει να έχουμε υπόψη τα ιστορικά συμπεράσματα του Μαρξ και του Λένιν.
Του Μαρξ που έλεγε πως «οι προλεταριακές επαναστάσεις κάνουν αδιάκοπη κριτική στον ίδιο τον εαυτό τους, διακόπτουν κάθε στιγμή την πορεία τους», για να δουν «τις συνέπειες και τις αδυναμίες στις πρώτες δοκιμές τους… ώσπου να δημιουργηθούν οι όροι που κάνουν αδύνατο κάθε πισωγύρισμα».
Του Λένιν που, επίσης, έλεγε πως «Αν μελετήσουμε την ουσία του ζητήματος, θα δούμε πως δεν συνέβηκε ποτέ στην ιστορία ένας νέος τρόπος παραγωγής να επιβληθεί με το πρώτο, χωρίς μία μακρόχρονη περίοδο αποτυχιών, λαθών, υποχωρήσεων».
Τα λόγια αυτά των δασκάλων του κομμουνιστικού κινήματος έχουν και στην περίπτωση της Πολιτιστικής Επανάστασης ισχύ γιατί αυτή ήταν η πρώτη επανάσταση που έχει γίνει σε συνθήκες σοσιαλισμού. Και όπως υπογράμμισε ο Μαρξ «ο σοσιαλισμός είναι η διαρκής κήρυξη επανάστασης» μέχρι να εξαλειφθούν οι ταξικές διάφορες, οι κοινωνικές σχέσεις αλλά και οι ιδέες που πηγάζουν από αυτές. Και ο Μάο Τσετούνγκ, με τη μεταγενέστερη πείρα της οικοδόμησης του σοσιαλισμού, συμπλήρωσε πως «Η σημερινή Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση είναι μόνο η πρώτη. Αναπόφευκτα θα υπάρξουν πολλές ακόμη στο μέλλον. Το ζήτημα του ποιος θα νικήσει στην επανάσταση μπορεί να διευθετηθεί μόνο σε μια μακρά ιστορική περίοδο».
Από την άλλη, το γιατί η Πολιτιστική Επανάσταση δεν αποσόβησε, τελικά, την καπιταλιστική παλινόρθωση στην Κίνα πρέπει να μελετηθεί και απαιτείται βαθιά έρευνα για να δοθεί εξήγηση και για να βγάλουμε διδάγματα που θα είναι εξαιρετικά πολύτιμα για τη νικηφόρα οικοδόμηση του σοσιαλισμού στο μέλλον. Όπως ανάλογη έρευνα πρέπει να συνεχισθεί και για τα αίτια της επικράτησης του ρεβιζιονισμού στη Σοβιετική Ένωση. Έχουμε ανάγκη όλων των συμπερασμάτων από τη θετική και αρνητική πείρα οικοδόμησης του σοσιαλισμού.
Κρατώντας στο νου τα παραπάνω, οφείλουμε να δούμε την τεράστια σημασία που έχει ο πλούτος της πείρας και των όπλων που μας κληρονόμησε η Πολιτιστική Επανάσταση για να φέρουμε σε πέρας με επιτυχία τη σοσιαλιστική οικοδόμηση.
Η Πολιτιστική Επανάσταση μας βοήθησε να γνωρίσουμε καλύτερα τις αντιθέσεις και τους νόμους με τους οποίους κινείται η σοσιαλιστική κοινωνία. Μας έδωσε να καταλάβουμε τη φύση του ρεβιζιονισμού και πώς εκφράζεται με αυτόν η αστική τάξη στη σοσιαλιστική κοινωνία. Μας έδειξε μια μέθοδο ανεκτίμητης αξίας για να παλέψουμε κατά της καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Μας πρόσφερε μια νέα πείρα πλατιάς δημοκρατίας στις συνθήκες του σοσιαλισμού.
***
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση είχε μια ισχυρή ιδεολογική, πολιτική και πολιτισμική ακτινοβολία σε όλο τον κόσμο που έφτασε μέχρι την καρδιά των μεγάλων καπιταλιστικών χωρών της Δύσης. Ανεξάρτητα από παραμορφώσεις που εκφράστηκαν στην χρησιμοποίηση συνθημάτων και στην ερμηνεία του περιεχόμενου της Πολιτιστικής Επανάστασης από κύκλους διανοούμενων, οργανώσεων και κινημάτων, τα μηνύματα της Πολιτιστικής Επανάστασης διαδόθηκαν πλατιά. Ενίσχυσαν τους επαναστατικούς αγώνες, τόνωσαν το αντιπολεμικό κίνημα, στήριξαν τη λαϊκή αντιιμπεριαλιστική πάλη των λαών του Τρίτου κόσμου.
Η Πολιτιστική Επανάσταση προσέφερε ένα σωστό προσανατολισμό στον παγκόσμιο αγώνα της εργατικής τάξης και στον αγώνα των καταπιεζόμενων λαών και εθνών ενάντια στον ιμπεριαλισμό.
Δυνάμωσε την πάλη κατά του ρεβιζιονισμού που υπονόμευε αυτούς τους αγώνες και αποσάθρωνε το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα. Εμπλούτισε το περιεχόμενο της αντιρεβιζιονιστικής πάλης και έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη των μαρξιστικών-λενινιστικών κομμάτων και οργανώσεων που πάλευαν ενάντια στο ρεβιζιονισμό και είχαν συγκροτηθεί λίγα χρόνια πριν. Συνέβαλε στη δημιουργία και νέων μαρξιστικών-λενιστικών οργανώσεων και κομμάτων.
Η Πολιτιστική Επανάσταση βοήθησε και τροφοδότησε με νέα δύναμη και το μαρξιστικό-λενινιστικό κίνημα της Ελλάδας που δυο χρόνια πριν την έναρξη της, το 1964, είχε κάνει τη δημόσια εμφάνιση του με το περιοδικό «Αναγέννηση» και ανέπτυσσε την πάλη κατά του διεθνούς και εγχώριου ρεβιζιονισμού που είχε κυριεύσει το ΚΚΕ.
***
60 χρόνια μετά το εγερτήριο κάλεσμα για τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση ζούμε όλες τις βαριές συνέπειες της κυριαρχίας του ρεβιζιονισμού στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα και στις άλλοτε σοσιαλιστικές χώρες.
Ο ρεβιζιονισμός διάβρωσε το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα με αποτέλεσμα πολλά κομμουνιστικά κόμματα να διαλυθούν, άλλα να εκφυλλισθούν σε ανοικτά αστικά, σοσιαλδημοκρατικά και άλλα να έχουν μείνει σαν υπολείμματα του σε διάφορες εκδοχές. Κόντρα σε αυτή την αποσυνθετική εικόνα στέκεται, σήμερα, ένα μικρό επαναστατικό κομμουνιστικό δυναμικό, το μαρξιστικό-λενινιστικό κίνημα που συνεχίζει την αντιρεβιζιονιστική πάλη για την ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος.
Ο ρεβιζιονισμός μετέτρεψε τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες σε καπιταλιστικές. Στη θέση της άλλοτε σοσιαλιστικής Σοβιετικής Ένωσης, που τη διέλυσε, έχουμε ξανά μια καπιταλιστική-ιμπεριαλιστική Ρωσία. Στη θέση της άλλοτε σοσιαλιστικής Κίνας έχουμε μια καπιταλιστική-ιμπεριαλιστική Κίνα. Οι άλλοτε μικρότερες σοσιαλιστικές χώρες δεν υπάρχουν και ένα μεγάλο μέρος τους έχουν γίνει καπιταλιστικά κράτη εξαρτημένα από την ιμπεριαλιστική Δύση, τα περισσότερα εξ αυτών ενταγμένα στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ.
Η Ρωσία επανέφερε στο εσωτερικό της ένα σκληρά εκμεταλλευτικό και καταπιεστικό καθεστώς και ασκεί μια διεθνή ιμπεριαλιστική πολιτική επεμβάσεων και πρόκλησης πολέμων, όπως αυτόν που εκτυλίσσεται στην Ουκρανία.
Η Κίνα έχει γίνει στο εσωτερικό της ένα καπιταλιστικό κάτεργο για το λαό της, πάνω στο οποίο έχει στηρίξει την αλματώδη καπιταλιστική ανάπτυξη της που την έχει αναδείξει σε κρατική δύναμη με γιγαντιαία παγκόσμια οικονομική επέκταση και σε κύρια ανταγωνίστρια του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.
Αντί για τις δυο μεγάλες σοσιαλιστικές χώρες που ασκούσαν φιλειρηνική και αντιιμπεριαλιστική πολιτική ο ρεβιζιονισμός στην εξουσία έφερε τους λαούς να έχουν, σήμερα, απέναντι τους δυο μεγάλες καπιταλιστικές χώρες που ασκούν ιμπεριαλιστική πολιτική απειλητική για την ειρήνη.
Κίνα και Ρωσία έχουν γίνει οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές ανταγωνίστριες δυνάμεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, με την Κίνα να διεκδικεί να πάρει από τις ΗΠΑ την πρώτη θέση στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο.
Προϊόν του ανταγωνισμού τους για κυριαρχία είναι η στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και ο τετραετής καταστροφικός πόλεμος που συνεχίζεται εκεί.
Ο άγριος ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την παγκόσμια ιμπεριαλιστική πρωτοκαθεδρία βρίσκεται πίσω από τη φετινή αμερικάνικη γκαγκστερική επιδρομή στη Βενεζουέλα και από τον καταχτητικό πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν. Ο άγριος αυτός ανταγωνισμός, όπως πάντα συνέβαινε με τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, γίνεται σήμερα πρόξενος πολέμων. Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του πρόεδρου της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, στη συνομιλία που είχε με τον Τραμπ στο Πεκίνο, αυτές τις μέρες, στη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη». Έναν όρο που περιγράφει τη ροπή προς τον πόλεμο όταν μια δύναμη ανέρχεται και πάει να εκτοπίσει μια άλλη μεγάλη δύναμη από τη θέση του παγκόσμιου ηγεμόνα. Η αναφορά του Σι Τζινπίνγκ σαφώς υποδεικνύει, ακριβώς, πόσο επικίνδυνα μπορεί να μετεξελιχθεί ο ανταγωνισμός των δυο μεγαλύτερων ιμπεριαλιστικών κρατών, με την άνοδο της Κίνας που τείνει να πάρει, τώρα, τα παγκόσμια ιμπεριαλιστικά πρωτεία από τις ΗΠΑ.
Η Πολιτιστική Επανάσταση προσανατόλισε ορθά την αντιμπεριαλιστική πάλη στην εποχή της, σε ποιες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις να στρέψει τα πυρά της. Αυτό πρέπει να επιδιώξουμε να γίνει και στο σημερινό αντιπολεμικό-αντιμπεριαλιστικό κίνημα.
Ειδικά, πρέπει να σημειώσουμε το γεγονός ότι ο κινεζικός ιμπεριαλισμός κρατά και σήμερα τους κομμουνιστικούς τίτλους και τα κόκκινα χρώματα της σοσιαλιστικής Κίνας. Μιλά για σοσιαλισμό και ανεμίζει κόκκινες σημαίες με σφυροδρέπανα. Εξακολουθεί να αναρτά δίπλα στα πορτρέτα των Κινέζων ρεβιζιονιστών ηγετών Τενγκ Χσιάο Πινγκ και των μεταγενέστερων και το πορτρέτο του προέδρου Μάο Τσετούνγκ, την πολιτική και το επαναστατικό έργο του οποίου έχουν αποκηρύξει και καταστρέψει, κατασυκοφαντώντας και την Πολιτιστική Επανάσταση της οποίας ηγήθηκε.
Με αυτόν τρόπο θέλει να συγκαλύπτει την πραγματική ιδεολογία και πολιτική του και να παραπλανά τους λαούς, πρώτα απ’ όλα τον τον κινεζικό λαό, στον οποίο το κύρος του Μάο παραμένει μεγάλο και ανεξίτηλο. Επιδιώκει την παραπλάνηση και όσων αναφέρονται στο κομμουνιστικό κίνημα. Για παράδειγμα το κόμμα που κυβερνά σήμερα την ιμπεριαλιστική Κίνα, το ρεβιζιονιστικά εκφυλισμένο, αστικοποιημένο ΚΚ Κίνας, που έχει από χρόνια στους κόλπους του και δισεκατομμυριούχους κινέζους επιχειρηματίες, προσκαλείται και συμμετέχει στις Διεθνείς Διασκέψεις των Κομμουνιστικών Κομμάτων, στις οποίες παίρνει μέρος και το ΚΚΕ.
Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε τις πλάνες που καλλιεργεί το ψευτοσοσιαλιστικό προσωπείο που συντηρεί σήμερα η Κίνα. Και θέλουμε να το τονίσουμε αυτό γιατί οι επιθετικές κινήσεις που κάνουν ΗΠΑ για να υπερασπίσουν την παγκόσμια ηγεμονική θέση τους έχει εκθρέψει μια τάση εξωραϊσμού του ρόλου του κινέζικου αλλά και του ρώσικου ιμπεριαλισμού. Μια τάση που έχει εκδηλωθεί και σε κόμματα, οργανώσεις και ομάδες που αναφέρονται στην Αριστερά και στον κομμουνισμό και μπροστά στην πίεση που ασκεί η επιθετικότητα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, ειδικά μετά τον πόλεμο με την Ουκρανία, προσδίδουν στη Ρωσία και στην Κίνα χαρακτηριστικά άξονα αντιιμπεριαλιστικής αντίστασης, εκλαμβάνοντας την αντίθεση που έχει ένας ιμπεριαλιστής απέναντι σε άλλον ως αντιιμπεριαλιστική αντίσταση.
Χρειάζεται να προφυλάξουμε το κομμουνιστικό και αριστερό κίνημα και το αντιιμπεριαλιστικο-αντιπολεμικο κίνημα από μια τέτοια παρεκτροπή που οδηγεί στη στάση που περιγράφει, η Κινέζικη παροιμία: «Διώχνουμε τον τίγρη από τη μπροστινή πόρτα και βάζουμε τον λύκο από την πίσω πόρτα». Δηλαδή, λαοί να διώχνουν από τη χώρα τους τον αμερικάνικο τίγρη, βάζοντας γι’ αυτό το σκοπό μέσα στη χώρα τους τον κινέζικο ή ρωσικό λύκο. Λαοί και χώρες για να απαλλαγούν από μια σφαίρα ιμπεριαλιστικής εξάρτησης και επιρροής να μπαίνουν κάτω από άλλη σφαίρα ιμπεριαλιστικής εξάρτησης και επιρροής.
Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση, τέλος, μας άφησε πολύ χρήσιμα διδάγματα και για την κεντρική μας υπόθεση. Την υπόθεση της ανασυγκρότησης του κομμουνιστικού κινήματος.
Επειδή η υπόθεση της ανασυγκρότησης του κομμουνιστικού κινήματος έχει σαν πυρήνα της την απαλλαγή του από το ρεβιζιονισμό όλων των αποχρώσεων και από κάθε αστική επιρροή έχουμε πολλά να μάθουμε από την Πολιτιστική Επανάσταση για τη φύση του ρεβιζιονισμού, για το πώς εκφράζεται μέσα στο κομμουνιστικό κίνημα, για την αναγκαιότητα να καταπολεμηθεί, για τις μορφές πάλης ενάντιά του.
Αν στις συνθήκες του σοσιαλισμού ο ρεβιζιονισμός είναι η έκφραση της επιρροής της αστικής τάξης που δεν εκλείπει μετά την ανατροπή τής εξουσίας της και χρειάζεται ένας μακρύς, συνεχής ιδεολογικοπολιτικός αγώνας για να εξαφανισθεί, στις συνθήκες του καπιταλισμού το κομμουνιστικό κίνημα, καθώς είναι περικυκλωμένο από τις αστικές δυνάμεις και έχει απέναντι του ένα αστικό κράτος και πορεύεται μέσα σε μια κοινωνία κατακλυσμένη από την αστική ιδεολογία, έχει ανάγκη από ένα διαρκή ιδεολογικό και πολιτικό εξοπλισμό και αγώνα ενάντια στο ρεβιζιονισμό που μεταφέρει στις γραμμές του αστικές και μικροαστικές επιρροές.
Αν ο ρεβιζιονισμός στις συνθήκες του σοσιαλισμού πρέπει να εξοβελιστεί από το κόμμα, το κράτος, τις μαζικές οργανώσεις γιατί στρώνει το δρόμο για την καπιταλιστική παλινόρθωση, ο ρεβιζιονισμός στις συνθήκες του καπιταλισμού πρέπει να εξοβελιστεί από τις γραμμές του κομμουνιστικού κινήματος και των εργατικών και λαϊκών μαζικών οργανώσεων, γιατί διαφορετικά θα τις σύρει στην ταξική συνθηκολόγηση και στην ενσωμάτωση στο αστικό σύστημα.
Αν στις συνθήκες του σοσιαλισμού χρειάζονται μαζική κριτική και Πολιτιστικές Επαναστάσεις για την εξουδετέρωση του ρεβιζιονισμού, στις συνθήκες του καπιταλισμού το κομμουνιστικό κίνημα χρειάζεται συστηματική δημόσια κριτική στο ρεβιζιονισμό, αντιπαράθεση σε αυτόν μέσα στις γραμμές του κομμουνιστικού κινήματος και των μαζικών οργανώσεων, ζωντανές ιδεολογικές και πολιτικές μάχες με πλατιά συμμετοχή και με δημοκρατικό κλίμα που θα επιτρέπουν να ξεχωρίζουν οι επαναστατικές απόψεις και να απομονώνονται και εξοστρακίζονται οι ρεβιζιονιστικές.
Αν στις συνθήκες του σοσιαλισμού χρειάζεται η κινητοποίηση των λαϊκών μαζών ενάντια στο ρεβιζιονισμό, στις συνθήκες του καπιταλισμού το κομμουνιστικό κίνημα χρειάζεται να συνδεθεί με τις λαϊκές μάζες, τις μαζικές οργανώσεις και τις κινητοποιήσεις τους για να να αντιπαλέψει και εκεί το ρεβιζιονισμό που υπονομεύει το αγώνα τους ενάντια στο καθεστώς κυριαρχίας της ντόπιας μεγαλοαστικής και του ξένου ιμπεριαλισμού, για την κατάκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας και το άνοιγμα του δρόμου στο σοσιαλισμό.
Σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλοι και φίλες
Απορρίπτοντας συκοφαντίες και διαστρεβλώσεις, να γνωρίσουμε, καλύτερα όλοι, και ιδιαίτερα οι νέοι κομμουνιστές τι ήταν, ακριβώς, η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση.
Να μάθουμε από αυτήν με τι περιεχόμενο και με τι μορφές μπορούμε να διεξάγουμε πιο αποτελεσματικά την αντιρεβιζιονιστική πολεμική.
Να μελετήσουμε με προσοχή και να κατανοήσουμε την επαναστατική θεωρία του Μάο Τσετούνγκ πάνω στην οποία στηρίχθηκε.
Να αξιοποιήσουμε με ουσιαστικό, δημιουργικό και όχι επιφανειακό, όχι μηχανιστικό, όχι σχηματικό τρόπο την πείρα και τα διδάγματα της Μεγάλης Προλεταριακής Πολιτιστικής Επανάστασης για να μπολιάσουμε με αυτά την πάλη μας για την ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος και να την κάνουμε πιο στέρεη.
Έτσι θα αποδώσουμε την καλύτερη τιμή στα 60χρονά της!»