Σε μια συνεδρίαση με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας συναντήθηκαν στο Κάρντιφ και υπέγραψαν κοινή διακήρυξη για το μέλλον των χωρών τους. Με το κείμενο αυτό δηλώνουν ότι τα έθνη τους έχουν δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και ζητούν από τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμάσει συνταγματικές αλλαγές. Παράλληλα, υποστηρίζουν πως το μέλλον τους βρίσκεται μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς θεωρούν ότι το Brexit έχει επηρεάσει αρνητικά τις οικονομίες τους.
Μια πρωτοφανής πολιτική συγκυρία
Η κοινή πρωτοβουλία αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή και στις τρεις χώρες κυβερνούν κόμματα που τάσσονται υπέρ της απομάκρυνσης από το Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται για μια κατάσταση που δεν είχε εμφανιστεί από το 1999, όταν δημιουργήθηκαν τα τοπικά κοινοβούλια και οι κυβερνήσεις της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο πρωθυπουργός της Ουαλίας και επικεφαλής του Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth, ο πρωθυπουργός της Σκωτίας και αρχηγός του Scottish National Party, John Swinney, η πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας Michelle O’Neill και η πρόεδρος του Sinn Féin Mary Lou McDonald.
Το μήνυμα προς το Γουέστμινστερ
Οι ηγέτες τόνισαν ότι «η εποχή του Γουέστμινστερ φτάνει στο τέλος της», εκφράζοντας την άποψη ότι η κεντρική βρετανική κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να αποφασίζει μόνη για όλες τις περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Στην κοινή διακήρυξη καλούν το Λονδίνο να διευκολύνει συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, ώστε κάθε έθνος να μπορεί να αποφασίσει για το πολιτικό του μέλλον.
Η θέση τους δεν σημαίνει ότι και οι τρεις χώρες ακολουθούν τον ίδιο δρόμο ή έχουν το ίδιο χρονοδιάγραμμα. Συμφωνούν, όμως, ότι πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στις αποφάσεις που τις αφορούν.
Η Σκωτία βλέπει δημοψήφισμα μέσα στην πενταετία
Ο John Swinney δήλωσε ότι ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Το προηγούμενο δημοψήφισμα έγινε το 2014, όταν το 55% των ψηφοφόρων απέρριψε την ανεξαρτησία.
Οι βρετανικές κυβερνήσεις έχουν επανειλημμένα αρνηθεί να εγκρίνουν νέα ψηφοφορία. Η Ντάουνινγκ Στριτ απέκλεισε ξανά αυτό το ενδεχόμενο την προηγούμενη εβδομάδα, επιμένοντας ότι ο πρωθυπουργός Andy Burnham στηρίζει την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η σκωτσέζικη κυβέρνηση, ωστόσο, θεωρεί ότι η πολιτική πραγματικότητα έχει αλλάξει. Ένα από τα βασικά επιχειρήματά της είναι ότι η Σκωτία ψήφισε κατά του Brexit, αλλά αποχώρησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Ουαλία κρατά πιο προσεκτική στάση
Στην Ουαλία, η ανεξαρτησία παρουσιάζεται ως μακρινός στόχος. Ο Rhun ap Iorwerth δεν έχει ορίσει ημερομηνία για δημοψήφισμα και δηλώνει ότι προτιμά να αφήσει την απόφαση στον ουαλικό λαό.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι αυξάνεται η πεποίθηση πως η διακυβέρνηση από το Γουέστμινστερ δεν λειτουργεί αποτελεσματικά. Θεωρεί επίσης ότι η παραχώρηση εξουσιών σε ένα έθνος διαφέρει από την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων προς μια αγγλική περιφέρεια ή πόλη.
Η ένωση της Ιρλανδίας στο επίκεντρο
Η συζήτηση για τη Βόρεια Ιρλανδία εντάθηκε μετά τις δηλώσεις του Donald Trump. Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτίμησε ότι η ένωση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία είναι τελικά αναπόφευκτη και χαρακτήρισε μια τέτοια εξέλιξη θετική.
Το Sinn Féin ζητά τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος έως το 2030. Η Michelle O’Neill δήλωσε ότι οι δηλώσεις του Trump δείχνουν πως το ζήτημα παραμένει ενεργό και ενδιαφέρει όχι μόνο τους κατοίκους της Ιρλανδίας, αλλά και τη διεθνή κοινότητα.
Συνεργασία με πολιτικό κόστος
Η συνεργασία των τριών ηγετών θεωρείται πολιτικά σημαντική και για έναν ακόμη λόγο. Για αρκετά χρόνια, το Scottish National Party και το Plaid Cymru κρατούσαν αποστάσεις από το Sinn Féin, το οποίο συνδεόταν στο παρελθόν με τον πολιτικό βραχίονα του IRA.
Η κοινή διακήρυξη δείχνει ότι οι πολιτικές δυνάμεις που αμφισβητούν την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου είναι πλέον διατεθειμένες να συνεργαστούν. Κατά την εκτίμηση του καθηγητή πολιτικών επιστημών Michael Keating, η κίνηση έχει πολιτικό βάρος, αν και δύσκολα θα αλλάξει άμεσα τη στάση της βρετανικής κυβέρνησης.
Οι ηγέτες των τριών χωρών δηλώνουν ότι θα κινηθούν με τον δικό τους ρυθμό. Το κοινό τους μήνυμα, όμως, είναι σαφές: η συζήτηση για την αυτοδιάθεση, την ανεξαρτησία και το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου δεν έχει κλείσει.
Γνωρίζατε αυτή την εξέλιξη; Αν βρήκατε το θέμα ενδιαφέρον, μπορείτε να μοιραστείτε το κείμενο και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα για περισσότερα σχετικά άρθρα.