Την κυβερνητική προσέγγιση στην αξιολόγηση της δασοπροστασίας και της Πολιτικής Προστασίας αμφισβητούν με κοινή τους ανακοίνωση ο βουλευτής Αργολίδας και υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Πουλάς, και ο τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Ανθεκτικότητας, Μιχάλης Χάλαρης.
Οι δύο εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουν ότι οι πρόσφατες αναρτήσεις του υπουργού Επικρατείας για τη δασοπροστασία και την Πολιτική Προστασία επιχειρούν να δώσουν μια τεχνοκρατική απάντηση στην κυβερνητική κριτική, στην πράξη όμως επιβεβαιώνουν, όπως αναφέρουν, την ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο και αντικειμενικό σύστημα αξιολόγησης.
Σύμφωνα με τους ίδιους, η αποτελεσματικότητα της Πολιτικής Προστασίας δεν μπορεί να αποτιμάται μόνο από τον αριθμό των καμένων εκτάσεων. Όπως επισημαίνουν, απαιτείται ένα σύνολο δεικτών που να περιλαμβάνει την πρόληψη, την επιχειρησιακή ετοιμότητα, τον χρόνο πρώτης απόκρισης, την προστασία της ανθρώπινης ζωής, τη διαθεσιμότητα των μέσων, την αποτελεσματικότητα των έργων πρόληψης, την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και τη λογοδοσία μετά από κάθε μεγάλη κρίση.
Οι κ. Πουλάς και Χάλαρης υποστηρίζουν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη θέσει στον δημόσιο διάλογο αυτή την ανάγκη και διαχωρίζουν τη δική τους προσέγγιση από εκείνη της κυβέρνησης.
«Το ΠΑΣΟΚ ζητά δείκτες για να υπάρχει έλεγχος. Η κυβέρνηση τους χρησιμοποιεί επιλεκτικά για να τεκμηριώσει τη δική της αποτίμηση της πολιτικής της», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Αιχμές για το AntiNero
Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν στο πρόγραμμα AntiNero, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει μια αναγκαία δημόσια πολιτική πρόληψης σε επικοινωνιακό τρόπαιο.
Το ΠΑΣΟΚ θέτει σειρά ερωτημάτων σχετικά με το αν τα έργα ολοκληρώθηκαν πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, αν συνδέθηκαν με τα επιχειρησιακά σχέδια των αρμόδιων φορέων, αν υπήρχε πλήρης γεωχωρική αποτύπωση και αν αξιολογήθηκε η απόδοσή τους σε περιοχές που στη συνέχεια δοκιμάστηκαν από πυρκαγιές.
Όπως υποστηρίζουν, χωρίς τεκμηριωμένες απαντήσεις στα συγκεκριμένα ερωτήματα, η διαπίστωση ότι «το AntiNero δουλεύει» αποτελεί κυβερνητικό ισχυρισμό και όχι αυτομάτως επιστημονικά τεκμηριωμένο συμπέρασμα.
Παράλληλα, ασκούν κριτική στη χρήση του ποσοστού του «καθαρού δάσους» ως βασικού δείκτη για την αποτίμηση των πυρκαγιών, σημειώνοντας ότι η εικόνα είναι ελλιπής όταν δεν συνυπολογίζεται το σύνολο της φυσικής βλάστησης που επηρεάζεται από τις πυρκαγιές.
Για το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ
Οι δύο εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ θέτουν, παράλληλα, ζήτημα και για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η πρόοδος του προγράμματος ΑΙΓΙΣ.
Όπως αναφέρουν, δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη η σύνδεση ανάμεσα στις εξαγγελίες και τις προμήθειες και στη βελτίωση των πραγματικών επιχειρησιακών δυνατοτήτων. Για να αποδειχθεί μια τέτοια σχέση, όπως υποστηρίζουν, απαιτούνται στοιχεία για τον χρόνο πρώτης απόκρισης, την πραγματική διαθεσιμότητα των μέσων και την επιχειρησιακή τους αξιοποίηση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα πυροσβεστικά αεροσκάφη, με τους κ. Πουλά και Χάλαρη να επισημαίνουν ότι η προμήθεια επτά νέων DHC-515 αποτελεί διαφορετικό πρόγραμμα από την αναβάθμιση των επτά υφιστάμενων Canadair CL-415.
Όπως σημειώνουν, η αναβάθμιση των CL-415 είχε ενταχθεί αυτοτελώς στο Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 43 εκατ. ευρώ, ενώ σήμερα συνεχίζεται με διαφορετική χρηματοδοτική βάση, μέσω δανείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στο πλαίσιο του ΑΙΓΙΣ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2030.
Το ΠΑΣΟΚ διευκρινίζει ότι η απένταξη ενός έργου από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη την ακύρωσή του. Σημαίνει, ωστόσο, ότι το έργο δεν υλοποιείται με το αρχικό χρηματοδοτικό εργαλείο και χρονοδιάγραμμα.
«Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει ποια έργα είχαν αρχικά ενταχθεί, ποια ορόσημα ανέλαβε να εκπληρώσει, ποια από αυτά υλοποιήθηκαν εντός του συμφωνημένου χρόνου και ποια μεταφέρθηκαν σε άλλες πηγές χρηματοδότησης», αναφέρουν.
«Η Πολιτική Προστασία δεν είναι μόνο αντίδραση»
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ακόμη ότι η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να περιορίζεται στην αποτελεσματική αντίδραση μετά την εκδήλωση μιας καταστροφής.
Όπως σημειώνουν, το 112 αποτελεί σημαντικό εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης και οργανωμένης απομάκρυνσης, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την πρόληψη, τα τοπικά σχέδια εκκένωσης, τις ασφαλείς οδούς διαφυγής, την ανθεκτικότητα των οικισμών και τον σχεδιασμό στις ζώνες όπου το δάσος συναντά τον οικιστικό ιστό.
«Η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο ως αποτελεσματικός μηχανισμός αντίδρασης. Πρέπει να αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας, έγκαιρης προειδοποίησης, συντονισμού, απόκρισης, αποκατάστασης και θεσμικής μάθησης», τονίζουν.
Κλείνοντας, οι κ. Πουλάς και Χάλαρης καλούν την κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει αναλυτικά και συγκρίσιμα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων, τη διαθεσιμότητα των μέσων, τα έργα πρόληψης και την πορεία των χρηματοδοτούμενων έργων.
«Οι δείκτες δεν υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν την κυβέρνηση. Υπάρχουν για να επιτρέπουν στην κοινωνία να την αξιολογεί», καταλήγουν.