«Θανάσης Νικολαΐδης – τον περιμένει η κρεμάλα»
Πάτροκλος – Κοσμάς»
*Το χαρακτικό που συνοδεύει το κείμενο είναι του χαράκτη Γ. Μανουσάκη
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ – ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας – Ορέστη Μακρή – «Σύγχρονη Εποχή» 1985, σελ. 45
[2] Ο Γιώργος Σιδέρης, γεννημένος στη Σμύρνη το 1919, συνέχισε τη δράση του στην Αντίσταση της Καισαριανής, συνελήφθη το 1946 και σε μια από τις στημένες δίκες κατά των αντιστασιακών καταδικάστηκε σε 15ετή φυλάκιση. Αποφυλακίστηκε το 1960. Υπήρξε καταξιωμένος πεζογράφος και ποιητής. Διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος Καισαριανής για τρεις δεκαετίες κοντά στον Παναγιώτη Μακρή. Πέθανε σε ηλικία 79 ετών στις 18.1.1998.
[3] Μαρτυρία Μιχάλη Τσολάκη, από το βιβλίο της Κατερίνας Μπαλκούρα «Μέρες Κατοχής στην Αθήνα – (Ζωγράφου-Γουδί-Κουπόνια)», Εκδόσεις 24γράμματα, σε. 228
[4] Μαρτυρία του Μιχάλη Λιαρούτσου. «Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας», Ορέστη Μακρή – έκδοση «Σύγχρονη Εποχή» 1985, σελ. 47.
[5] Το «Αστέρι» είναι η Μονή Αστερίου, στον Υμηττό, λίγο πιο πάνω από το Μοναστήρι της Καισαριανής, στην Καλοπούλα. Η Μονή Αστερίου υπήρξε καταφύγιο των ΕΛΑΣιτών όσες φορές χρειάστηκε να υποχωρήσουν προς τον Υμηττό.
[6] «Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας», Ορέστη Μακρή – έκδοση «Σύγχρονη Εποχή» 1985, σελ. 49. «Η Εθνική Αντίσταση στην Αδούλωτη Αθήνα», Βασίλη Γ. Μπαρτζιώτα – έκδοση «Σύγχρονη Εποχή» 1984, σελ. 200 – 201.
[7] Ιωάννη Ζώρζου — «1809 – 2000 – Ανατολικά της Αθήνας – τα ΚΟΥΠΟΝΙΑ», Αθήνα 2001, Εκδοση Γυμναστικού Αθλητικού Συλλόγου «Ιλισός», σελ. 138 – 139.
[8] Το κτίριο «Μαργαρίτη», στο οποίο στρατωνίζονταν δυο λόχοι Ταγμάτων Ασφαλείας, ήταν ιδιοκτησία της Τραπέζης Εργασίας, μεταξύ του Αγίου Παντελεήμονα και της οδού Αναπαύσεως, επί της σημερινής λεωφόρου Καλλιρρόης.
[9] Δεν αναφέρονται, αλλά εννοούνται οι οδοί Ξενίας – Παπαδιαμαντοπούλου – Μικράς Ασίας και λεωφόρος Ζωγράφου.
[10] Είναι τα ψευδώνυμα του διοικητή και καπετάνιου της Ιης ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ της Αθήνας. Τα πραγματικά τους ονόματα είναι αντισυνταγματάρχης Δεληβοριάς Στάθης (Πάτροκλος) και Λογοθέτης Γιάννης (Στάθης).
[11] Το μέρος που θάφτηκαν οι πέντε αγωνιστές παραμένει άγνωστο. Το πιθανότερο είναι να έχουν ταφεί στο Γ΄ Νεκροταφείο, όπου πήγαιναν τους εκτελεσμένους. Ωστόσο υπάρχουν ακούσματα από την εποχή που αναφέρουν σαν τόπο ταφής το Νεκροταφείο της Καισαριανής, το Νεκροταφείο Ζωγράφου, εκείνο της Νέας Σμύρνης, ακόμα (πράγμα απίθανο) και το παρκάκι του Αγίου Γερασίμου.


