Σε κείμενο περίπου 60 σελίδων, το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει αναλυτικά το σκεπτικό του για την κατάθεση αιτήματος σύστασης Προανακριτικής Επιτροπής, το οποίο έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή και αναμένεται να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη κοινοβουλευτική διαδικασία.

Το κόμμα ζητά τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για την τέλεση κακουργηματικών πράξεων εκ μέρους του πρώην Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κώστα Καραμανλή, του πρώην Υπουργού Χρήστου Σπίρτζη, καθώς και έξι πρώην υφυπουργών που είχαν αρμοδιότητες σχετικά με τον σιδηρόδρομο και τη σύμβαση 717. Το αίτημα παρουσιάστηκε αρχικά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ από τον Γραμματέα Δικαιοσύνης του κόμματος, Χρήστο Κακλαμάνη.

Το ΠΑΣΟΚ, με βάση το άρθρο 86 παρ. 3 του Συντάγματος, τα άρθρα 153 επ. του Κανονισμού της Βουλής και το άρθρο 5 του Ν. 3126/2003 (Ποινική Ευθύνη Υπουργών), ζητά τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών των Κωνσταντίνου Αχ. Καραμανλή, Χρήστου Σπίρτζη, Μιχαήλ Παπαδόπουλου, Ιωάννη Κεφαλογιάννη, Γεωργίου Καραγιάννη, Μαρίνας Χρυσοβελώνη, Νικόλαου Μαυραγάνη, Αθανάσιου Μωραΐτη.

Το αποδιδόμενο αδίκημα αφορά το κακούργημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών, το οποίο οδήγησε στη θανατηφόρα σύγκρουση που κόστισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους και τον τραυματισμό τουλάχιστον 32, ενώ τέθηκε σε κίνδυνο η ζωή 264 επιβατών.

Σύμφωνα με την πρόταση, υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι τα εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα, εν γνώσει τους και κατόπιν επανειλημμένων προειδοποιήσεων, δεν έλαβαν τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή λειτουργία του σιδηροδρόμου. Η ευθύνη τους αποδίδεται τόσο σε πράξεις όσο και σε παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Βασικά σημεία του αιτήματος

Προειδοποιήσεις προς την Πολιτική Ηγεσία

Η δικογραφία δείχνει ότι υπηρεσιακοί παράγοντες και εκπρόσωποι των εργαζομένων είχαν επανειλημμένα – γραπτώς και προφορικώς – ενημερώσει την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για την τραγική κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, την έλλειψη προσωπικού και χρηματοδότησης, την καθυστέρηση αποκατάστασης ζημιών, τη μη εκτέλεση κρίσιμων έργων ασφαλείας (τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση, GSM–R).

Καθυστέρηση Εκτέλεσης της Σύμβασης 717

Σημειώνεται σημαντική καθυστέρηση στην υλοποίηση της σύμβασης 717, αλλά και άλλων κρίσιμων έργων ασφάλειας. Η κατάσταση επιδεινώθηκε τα έτη πριν την τραγωδία, με αυξημένα περιστατικά ατυχημάτων και εκτροχιασμών να γίνονται μέρος της καθημερινότητας.

Νομικές και Ηθικές Ευθύνες

Οι τότε Υπουργοί και Υφυπουργοί Μεταφορών είχαν – με βάση αποφάσεις δημοσιευμένες σε ΦΕΚ – συναρμοδιότητες για την εποπτεία και υλοποίηση της ασφάλειας του σιδηροδρόμου. Ωστόσο, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, δεν έλαβαν καθοριστικές ενέργειες για την αποτροπή της τραγωδίας, αν και είχαν νομική υποχρέωση να το πράξουν.

Ειδικά σημεία για το δυστύχημα των Τεμπών

Κατά το κρίσιμο χρονικό σημείο στο τμήμα Λάρισας – Νέων Πόρων:

  • Κανένα σύστημα ασφαλείας δεν βρισκόταν σε λειτουργία
  • Δεν υπήρχε 2ος σταθμάρχης στη νυχτερινή βάρδια
  • Δεν υπήρχαν προληπτικά μέτρα όπως μείωση ταχύτητας, εθνικός κανόνας ή εγκύκλιοι βραδυπορίας
  • Συστήματα όπως η τηλεδιοίκηση, η σηματοδότηση και το GSM-R δεν ήταν λειτουργικά

Εάν αυτά τα μέτρα είχαν τεθεί σε ισχύ – είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά – θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει τη σύγκρουση.

Ενδεχόμενος Δόλος

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι οι εμπλεκόμενοι ενήργησαν με ενδεχόμενο δόλο, καθώς γνώριζαν τον κίνδυνο από τις παραλείψεις, αντιλαμβάνονταν τις συνέπειες, δεν ενήργησαν παρότι μπορούσαν και όφειλαν.

Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι δεν αποδίδεται δόλος με πρόθεση για το τελικό αποτέλεσμα (ανθρωποκτονίες κ.λπ.), το οποίο – αν υφίστατο – θα οδηγούσε σε άλλη ποινική κατηγορία, όπως η ανθρωποκτονία από πρόθεση, κάτι που δεν προτείνεται στην παρούσα φάση από το ΠΑΣΟΚ.

Ειδική μνεία για την περίοδο Σπίρτζη

Στο αίτημα γίνεται σαφής αναφορά στη θητεία του Χρήστου Σπίρτζη και των υφυπουργών του, επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις στη σύμβαση 717 ξεκίνησαν από την περίοδο διακυβέρνησής τους (η πρώτη παράταση δόθηκε στις 7/6/2016), ότι προειδοποιήσεις για την κατάσταση υπήρχαν ήδη τότε, ενώ η κατάργηση της 2ης θέσης σταθμάρχη ξεκίνησε επί θητείας τους.

Το αίτημα διευκρινίζει ότι η κρίση επί της αποσβεστικής προθεσμίας αποτελεί αρμοδιότητα της Βουλής και του Δικαστικού Συμβουλίου. Επισημαίνεται επίσης ότι βάσει του άρθρου 86 παρ. 5 του Συντάγματος, ο ίδιος ο Υπουργός μπορεί να ζητήσει τον έλεγχο των κατηγοριών, αλλά αυτή η διαδικασία ενεργοποιείται μόνο μετά την κατάθεση πρότασης από 30 βουλευτές για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής.

Αναλυτικά το αίτημα του ΠΑΣΟΚ εδώ: