Ο Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε το χειρότερο σενάριο έναντι του μεγαλύτερου πολιτικού αντιπάλου του, του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, είχε τις περισσότερες πιθανότητες να τον νικήσει στις επόμενες εκλογές.
Αυτό ανεφέρει η γαλλική Le Figaro σε ανταπόκριση από την Κωνσταντινούπολη, αναφερόμενη στα γεγονότα που συγκλονίζουν την Τουρκία τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με την αναλύτρια Gönül Tol από το Middle East Institute, η Τουρκία έχει πλέον περάσει από ένα ανταγωνιστικό αυταρχικό σύστημα σε μια πλήρη απολυταρχία, ακολουθώντας το ρωσικό μοντέλο. Ο Erdogan, όπως σημειώνει, δεν ενδιαφέρεται πλέον να διατηρήσει ούτε το δημοκρατικό προσωπείο των εκλογών, αλλά στοχεύει σε ένα σύστημα χωρίς πραγματική αντιπολίτευση, όπως αυτό του Vladimir Putin.
Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες. Οι διαδηλώσεις μπορεί είτε να υποχωρήσουν είτε να κλιμακωθούν, ιδιαίτερα αν το καθεστώς καταφύγει σε σκληρή καταστολή ή αν το CHP καταφέρει να ενισχύσει τη λαϊκή κινητοποίηση. Η εσωκομματική ψηφοφορία του CHP την Κυριακή σημείωσε μεγάλη επιτυχία, όμως οι φόβοι για το μέλλον της δημοκρατίας στην Τουρκία είναι έντονοι.
«Ελπίζω ότι αυτή δεν θα είναι η τελευταία φορά που ψηφίζουμε στην Τουρκία», δήλωσε ανήσυχη μια ακτιβίστρια της αντιπολίτευσης, αφού έριξε στην κάλπη το ψηφοδέλτιο με τη φωτογραφία του Imamoglu.
Le Figaro [«Erdogan n’a plus aucune limite !» : en Turquie, le président écarte son principal rival, Imamoglu]
Οργισμένες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Τουρκικό δικαστήριο διέταξε την Κυριακή την προφυλάκιση του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Ekrem Imamoglu, κύριου πολιτικού αντιπάλου του Προέδρου Tayyip Erdogan, εν αναμονή της δίκης για κατηγορίες διαφθοράς, σε μια κίνηση που πιθανόν να πυροδοτήσει τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις της χώρας εδώ και πάνω από μια δεκαετία.
Η απόφαση να σταλεί στη φυλακή ο Imamoglu έρχεται αφού το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ευρωπαίοι ηγέτες και δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές επέκριναν τις ενέργειες εναντίον του ως πολιτικοποιημένες και αντιδημοκρατικές. Χιλιάδες μέλη και μη μέλη του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) έσπευσαν την Κυριακή σε εκλογικά τμήματα σε όλη τη χώρα για να εκλέξουν τον υποψήφιο Imamoglu σε μελλοντική προεδρική ψηφοφορία.
Η ψηφοφορία των μη μελών θα παρακολουθείται στενά ως δείκτης του πόση υποστήριξη απολαμβάνει ο ευρέως δημοφιλής Imamoglu πέραν από τους πιστούς του κόμματος.
Ο Πρόεδρος του CHP Ozgur Ozel προέβλεψε εκατομμύρια ψήφους από μη μέλη, λέγοντας ότι ο Imamoglu είναι «στον δρόμο προς τη φυλακή αλλά και προς την προεδρία».
Reuters [Turkey jails Istanbul mayor before trial, stoking opposition anger]
Επιχειρώντας να τελειώσει οριστικά με τον Κεμάλ
Ο Τούρκος πρόεδρος Erdoğan έχει περάσει χρόνια διαβρώνοντας τη δημοκρατία, καταπνίγοντας τη διαφωνία και εκκαθαρίζοντας το στρατό και τον κρατικό μηχανισμό. Τώρα, φαίνεται σαν να επέλεξε αυτή τη γεωπολιτική στιγμή για να θάψει την κληρονομιά του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, του κοσμικού ιδρυτή της Δημοκρατίας της Τουρκίας…
Από μια άποψη, η χρονική στιγμή της σύλληψής İmamoğlu ήταν περίεργη: Η αφαίρεση των πανεπιστημιακών του διαπιστευτηρίων θα ήταν αρκετή για να τον αποκλείσει από την υποψηφιότητα και, ούτως ή άλλως, οι προεδρικές εκλογές δεν πρέπει να γίνουν μέχρι το 2028- αν συζητείτο ότι θα μπορούσε να γίνουν νωρίτερα. Γιατί, λοιπόν, να κινηθεί εναντίον του İmamoğlu τώρα;
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο Erdogan δεν ήθελε να περιμένει και να δώσει στον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης την ευκαιρία να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική. Αλλά ο Gönül Tol, συγγραφέας του «Erdoğan’s War: A Strongman’s Struggle at Home and in Syria», υποψιάζεται ότι η εξήγηση βρίσκεται στο τι συμβαίνει πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας: Ο Τούρκος ηγέτης πιθανότατα αναθάρρεψε από την προϊούσα γεωπολιτική στροφή προς την απολυταρχία σε παγκόσμιο επίπεδο, και έτσι θεώρησε ότι αυτή η στιγμή ήταν μια καλή ευκαιρία.
«Οι αντιδημοκρατικές ενέργειες του Trump στο εσωτερικό έχουν τροφοδοτήσει ένα παγκόσμιο κλίμα όπου οι απανταχού αυταρχικοί νιώθουν αρκετά δυνατοί ώστε να συνθλίψουν περαιτέρω τη διαφωνία», είπε. Ο Trump, ο οποίος ζητά τακτικά να φυλακιστούν οι πολιτικοί του αντίπαλοι, δεν πρόκειται βέβαια να δώσει διάλεξη στον Erdogan, δημόσια ή ιδιωτικά, σχετικά με την φυλάκιση του İmamoğlu.
Και σε μια συνέντευξη με τον πιστό στο MAGA Tucker Carlson την περασμένη εβδομάδα, ο ειδικός απεσταλμένος του Trump, Steve Witkoff, περιέγραψε μια πρόσφατη τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ των δύο ηγετών ως «εξαιρετική». Όπως είναι φυσικό, ο Erdogan νιώθει πλέον να έχει τα χέρια του λυμένα και δεν είναι o μόνος μεταξύ των απολυταρχικών ηγετών που ‘μυρίζουν’ την αλλαγή στον γεωπολιτικό αέρα, θεωρώντας ότι βρίσκονται στο κατώφλι μιας νέας εποχής, ικανοί να διαγράψουν τους παλιούς κανόνες και να τους αντικαταστήσουν με αυτούς που τους βολεύουν περισσότερο. Και απ’ ότι φαίνεται, είναι έτοιμοι να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον.
Καθώς οι τουρκικές αρχές απαγόρευσαν τις δημόσιες συγκεντρώσεις και περιόρισαν την πρόσβαση του κοινού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο «καλύτερος φίλος» του Trump, Elon Musk, δεν δίστασε να αναστείλει τους λογαριασμούς της τουρκικής αντιπολίτευσης στην πλατφόρμα του.
-Politico [Erdoğan seizes geopolitical moment to snuff out democratic opposition]
Η Τουρκία έκανε μια απότομη στροφή προς την πλήρη απολυταρχία την Κυριακή, όταν ο κύριος πολιτικός αντίπαλος του Προέδρου Erdogan, ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Ekrem İmamoğlu, φυλακίστηκε εν μέσω μεγάλης καταστολής της αντιπολίτευσης.
Ο Soner Çağaptay, του Ινστιτούτου της Ουάσιγκτον για την Πολιτική της Μέσης Ανατολής, θεωρεί τη σύλληψη του İmamoğlu ως μια αποφασιστική στιγμή στην τουρκική πολιτική ιστορία. Υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει πλέον μεταπηδήσει από αυτό που ονόμασε «ανταγωνιστικό αυταρχισμό», στον οποίο η αντιπολίτευση θα είχε την ευκαιρία να κερδίσει τις εκλογές αντί του Erdogan, σε ένα ξεκάθαρα αυταρχικό σύστημα εξουσίας.
Politico [Turkey lurches toward outright autocracy as Erdoğan’s main rival is jailed]
Σημείο χωρίς επιστροφή
Η Τουρκία πλησιάζει σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνησή της ήταν ακόμα αυτό που οι πολιτικοί επιστήμονες αποκαλούν «ανταγωνιστικό αυταρχικό καθεστώς»: αν και ο Πρόεδρος Erdogan κατέχει ανεξέλεγκτες εκτελεστικές εξουσίες και de facto έλεγχο στα δικαστήρια και στα περισσότερα ΜΜΕ, οι εκλογές στην Τουρκία είχαν παραμείνει ως επί το πλείστον ελεύθερες. Όμως, στις 19 Μαρτίου η αστυνομία συνέλαβε τον Imamoglu, ο οποίος έχει αναδειχθεί ως ο ισχυρότερος αντίπαλος του Erdogan, μαζί με δεκάδες άλλους, συμπεριλαμβανομένων των κορυφαίων συμβούλων του και άλλων τοπικών αξιωματούχων. Έκτοτε μπορεί να ειπωθεί ότι η Τουρκία ολισθαίνει προς ένα καθεστώς «πλήρους απολυταρχίας».
The Economist [President Erdogan jails his rival, and endangers Turkey’s democracy]


