Σχέδια Τραμπ για επίσκεψη στην Ελλάδα! Επιβεβαιώνει η Γκίλφοϊλ

Γράφει ο Μιχάλης Χαιρετάκης19 Ιαν.: Δημοσίευση του άρθρου «Rethinking Equitable Maritime Delimitation» στο SAIS Review.
23–30 Ιαν.: Έκδοση NAVTEX αορίστου χρόνου, επανάληψη της απαίτησης συντονισμού ανατολικά του 25°E και παράλληλη επαναφορά της απαίτησης για αποστρατικοποίηση 23 νησιών.
9–16 Φεβ. (παράθυρο): Προγραμματισμένη συνάντηση High-Level Cooperation Council μεταξύ Μητσοτάκη και Ερντογάν στην Άγκυρα.• Διεκδικεί 462.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας επικράτειας (Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειος).
• Αρνείται το UNCLOS (η Τουρκία δεν το έχει επικυρώσει).
• Αμφισβητεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στην ΑΟΖ.
• Νομιμοποιεί το παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019.• Φεβρουάριος 2019: Η μεγαλύτερη ναυτική άσκηση στην τουρκική ιστορία ονομάστηκε «Blue Homeland 2019» — 103 πλοία, 20.000 στρατιώτες.
• Οκτώβριος 2018: Ο υπουργός Άμυνας Hulusi Akar παρουσίασε τον χάρτη Mavi Vatan σε τηλεοπτική συνέντευξη.
• 2019: Ο Ερντογάν εμφανίστηκε δημόσια μπροστά σε χάρτες Mavi Vatan — έγινε πρωτοσέλιδο.
• 2020: Τούρκος διοικητής ναυτικού δήλωσε παρουσία του Ερντογάν: «Είμαστε έτοιμοι να προστατεύσουμε κάθε εκατοστό των 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων της Γαλάζιας Πατρίδας μας».
• Το περιοδικό του Ναυτικού Πολεμικού Κολλεγίου ονομάζεται «Mavi Vatan».Ο Çubukçuoğlu δεν αναλύει το Mavi Vatan — το προωθεί. Το βιβλίο του είναι διαθέσιμο στην τουρκική κυβέρνηση και τα στρατιωτικά κολλέγια. Είναι μέλος του ίδιου Maritime Forum που δημιούργησε το δόγμα.Η δημοσίευση στις 19 Ιανουαρίου, ακριβώς πριν από κρίσιμες διαπραγματεύσεις, δεν είναι σύμπτωση. Είναι διπλωματική προετοιμασία εδάφους. Η Τουρκία θέλει να δημιουργήσει το αφήγημα ότι «υπάρχει ακαδημαϊκή συναίνεση» για τις θέσεις της.Αναφέρεται στη φημολογούμενη συμφωνία Σημίτη–Ερντογάν το 2003, αλλά παραλείπει βασικά στοιχεία: εκείνη η συμφωνία αφορούσε ΜΟΝΟ χωρικά ύδατα (6 vs 12 ν.μ.), ΟΧΙ ΑΟΖ. Το άρθρο του Çubukçuoğlu προτείνει κάτι πολύ πιο δραστικό: μείωση σε 3 ν.μ. ανατολικά του 25°E και απώλεια 89% της ελληνικής ΑΟΖ.• Δυτικά του 25°E: 12 ν.μ. χωρικά ύδατα (φαινομενικά «γενναιόδωρο»).
• Ανατολικά του 25°E: ΜΕΙΩΣΗ σε 3 ν.μ. (!).
• Αποτέλεσμα: Ελλάδα 55%, Τουρκία 45% του Αιγαίου.
• Οι 152 «γκρίζες ζώνες» (νησιά/βραχονησίδες) να μοιραστούν 45/55.• Τουρκία: 80% της αμφισβητούμενης ΑΟΖ (~53.000 km²).
• Ελλάδα: 14,8% (~9.800 km²) — απώλεια 89%.
• Κοινή ζώνη: 5,2% (~3.400 km²).
• Καστελόριζο: ΜΟΝΟ 12 ν.μ. χωρικά ύδατα, ΚΑΜΙΑ ΑΟΖ.Το άρθρο του SAIS μιλά για «μοίρασμα» 152 «γκρίζων ζωνών». Αυτή η ορολογία δεν είναι αθώα ακαδημαϊκή άσκηση. Προέρχεται απευθείας από την επίσημη θέση του τουρκικού ΥΠΕΞ, το οποίο αναφέρεται συστηματικά σε «νησιά, νησίδες και βράχους που δεν εκχωρήθηκαν στην Ελλάδα» [ΠΗΓΗ: επίσημο site ΥΠΕΞ Τουρκίας]. Αυτό το δόγμα μετατρέπει δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, ελληνικούς σχηματισμούς σε μόνιμο μοχλό αμφισβήτησης και διαπραγμάτευσης.NAVTEX «επ’ αόριστον»: Χρήση διαβημάτων ναυτιλίας αορίστου χρόνου για να δημιουργήσει αντίληψη δικαιοδοσίας σε ζώνες ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.
Απαίτηση συντονισμού: Επίσημη διεκδίκηση ότι η Ελλάδα «οφείλει» να συντονίζει όλες τις έρευνες ανατολικά του 25°E με την Τουρκία, σε περιοχές που αυτή θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.
Παράλληλο πακέτο πίεσης: Σταθερή επαναφορά της απαίτησης για «αποστρατικοποίηση» 23 ελληνικών νησιών, συνδέοντας παράλληλα το ζήτημα της ξηράς με αυτό της θάλασσας.Η δημοσίευση αυτού του άρθρου λίγες μέρες πριν από κρίσιμες διαπραγματεύσεις δεν είναι θεωρητική άσκηση. Είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής:Όταν οι διαπραγματευτές συναντηθούν, η Τουρκία θα μπορεί να πει: «Δείτε, ακόμα και ανεξάρτητοι ακαδημαϊκοί στο Johns Hopkins συμφωνούν με εμάς». Το γεγονός ότι ο «ανεξάρτητος ακαδημαϊκός» είναι ο ίδιος ο θεωρητικός του κυβερνητικού δόγματος θα παραλειφθεί βολικά.Το SAIS εκπαιδεύει μεγάλο μέρος της αμερικανικής πολιτικής και διπλωματικής ελίτ. Η δημοσίευση αυτού του πλαισίου προσφέρει στην Τουρκία ένα ελκυστικό εργαλείο για να επηρεάσει την policy community — διπλωμάτες, αναλυτές, νομοπαρασκευαστές — δίνοντάς τους μια «ρεαλιστική» λύση, φαινομενικά αντικειμενικής προέλευσης.
Το SAIS είναι θύλακας της αμερικανικής πολιτικής ελίτ. Το άρθρο αυτό δεν θα μείνει στα ράφια της βιβλιοθήκης. Θα κυκλοφορήσει ως briefing memo, θα συζητηθεί σε policy circles και θα προσφερθεί ως «ρεαλιστικό» σκεπτικό σε διπλωμάτες και αναλυτές. Στην Ουάσινγκτον, όπου το πεδίο της πρακτικής πολιτικής τρέφεται από τέτοια papers, η διάχυση ενός τέτοιου πλαισίου αποτελεί στρατηγικό κεφάλαιο επιρροής για την Άγκυρα.Αν η Ελλάδα δεχτεί οποιαδήποτε παραχώρηση — ακόμα και μικρότερη από αυτή που προτείνει το άρθρο — η Τουρκία θα έχει κερδίσει. Το overton window θα έχει μετακινηθεί. Τώρα η «μέση» λύση δεν θα είναι το UNCLOS, αλλά κάπου ανάμεσα στο UNCLOS και το Mavi Vatan.Σε ένα κλίμα διεθνούς αβεβαιότητας και πιθανής αναθεώρησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, η Τουρκία παίζει με την υπόσχεση μιας «γρήγορης επίλυσης». Η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί υπό πίεση από συμμάχους που, στο όνομα της «γεωπολιτικής σταθερότητας», μπορεί να προωθήσουν συμβιβασμούς που θα νομιμοποιούσαν μόνιμα αναθεωρητικές θεωρίες όπως το Mavi Vatan.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης (Milliyet) αναφέρουν ότι συζητείται ένα «Prespes του Αιγαίου», μια συμφωνία που θα «λύσει το ζήτημα οριοθέτησης». Με δεδομένο το timing του άρθρου και τις συναντήσεις, υπάρχει φόβος ότι η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να πιεστεί για παραχωρήσεις.Η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι μόνο η άμεση παραχώρηση, αλλά η νομική διάβρωση. Αν το άρθρο αυτό χρησιμοποιηθεί ως «ακαδημαϊκό υποστήριγμα» σε διεθνείς διαπραγματεύσεις, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο: ότι αυθαίρετες, μονομερείς θεωρίες όπως το Mavi Vatan μπορούν να μπουν στο τραπέζι ως βάση διαλόγου, ισοπεδώνοντας το καθεστώς του UNCLOS.
Αυτό θα αποδυναμώσει δραματικά τη θέση της Ελλάδας, η οποία στηρίζεται στο καθεστώς των νησιών (Άρθρο 121) και στην αρχή της «πλήρους επίδρασης» (full effect) για τη διαμόρφωση ΑΟΖ. Η αναγνώριση οποιασδήποτε «ειδικής συνθήκης» για τα ανατολικά νησιά ανοίγει τον δρόμο για μια νέα, παραποιημένη «νομιμότητα» που θα ματαιώσει το διεθνές δίκαιο για δεκαετίες.
Το προηγούμενο θα είναι παγκόσμιο: αν τα ελληνικά νησιά μπορούν να υποβαθμιστούν, τι άλλο μπορεί;Ο πιο άυλος αλλά πιο επικίνδυνος κίνδυνος είναι η μετατόπιση του overton window στις διαπραγματεύσεις. Η Τουρκία δεν περιμένει να γίνει αποδεκτή η πρόταση των 3 ν.μ. Στοχεύει να κάνει αυτήν την ακραία θέση να φαίνεται ως η μία «άκρη» του διαλόγου.
Έτσι, όταν προτείνει αργότερα μια «μετριοπαθή» μείωση στα 6 μίλια ή μια περιορισμένη ΑΟΖ για τα νησιά, θα φαίνεται ως «συμβιβασμός». Η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε τακτική μειονέκτημα: αν αρνηθεί και την «μέση» λύση, θα χαρακτηριστεί ως αδιάλλακτη.
Το άρθρο στο SAIS είναι το πρώτο βήμα για αυτό το παιχνίδι μετατόπισης του πλαισίου.Η Τουρκία εφαρμόζει στρατηγική αμφισβήτησης συστηματικά και σε μεγάλη κλίμακα. Κάθε NAVTEX, κάθε παραβίαση, κάθε διπλωματικό αίτημα και τώρα κάθε «ακαδημαϊκή» δημοσίευση, αποσκοπεί σε δύο πράγματα:
α) Να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει ένας τεράστιος, πολυσύνθετος και αμφισβητήσιμος «γκρίζος χώρος» που απαιτεί επανεξέταση όλων των παραδοχών.
β) Να εξαντλήσει διπλωματικά και ψυχολογικά την ελληνική πλευρά, η οποία αναγκάζεται να αντιδρά και να υπερασπίζεται συνεχώς θέσεις που θεωρούνταν διαχρονικά εξασφαλισμένες.
Αυτό το «gaslighting σε εθνικό επίπεδο» οδηγεί σε κίνδυνο λήθης: διεθνείς εταίροι μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν ότι «υπάρχει κάτι για συζήτηση» ακόμα και για τα πλέον θεμελιώδη δικαιώματα, μόνο και μόνο για να ησυχάσουν τον «προβληματικό σύμμαχο».Η χρήση δυτικών ακαδημαϊκών πλαισίων από την τουρκική προπαγάνδα δημιουργεί ψευδή ισοπαλία (false equivalence) στον διεθνή δημόσιο λόγο. Από «Ελλάδα (Δίκαιο) vs. Τουρκία (Αυθαιρεσία)», το ζήτημα μετατρέπεται σε «Ελλάδα (UNCLOS) vs. Τουρκία (εναλλακτική θεώρηση/equity)».
Αυτή η αναπαράσταση είναι θανατηφόρα για τη διπλωματία. Εκθέτει την Ελλάδα στον κίνδυνο να παρουσιαστεί ως η αδιάλλακτη πλευρά που «κρατάει σκληρά τον νόμο» απέναντι σε μια πιο «ευέλικτη» και «πραγματιστική» προσέγγιση.
Σε μια εποχή που οι δυτικοί σύμμαχοι επιζητούν γεωπολιτική σταθερότητα, η πίεση μπορεί να στραφεί εναντίον της πλευράς που θεωρείται ότι «εμποδίζει τη λύση».Το άρθρο και η ευρύτερη τακτική εντάσσονται σε ένα αφήγημα που λέει: «Η επίλυση (υπό τους όρους μας) είναι για το συμφέρον όλων: της Ελλάδας (σταθερότητα), της ΕΕ (μείωση τριβών), του ΝΑΤΟ (ενότητα), των ΗΠΑ (αντιμετώπιση άλλων προκλήσεων)».
Αυτό είναι διπλωματική παγίδα. Υπονοεί ότι η Ελλάδα, με την άρνησή της να δεχτεί μια «δίκαιη» (στην τουρκική ερμηνεία) λύση, θυσιάζει τα συμφέροντα της Δύσης.
Ο κίνδυνος είναι να απομονωθεί η χώρα σε κρίσιμες στιγμές, όταν σύμμαχοι, στο όνομα της «ευρύτερης σταθερότητας», πιέσουν για παραχωρήσεις που θα νομιμοποιήσουν μόνιμα την τουρκική επεκτατικότητα.• Η Κίνα χρηματοδοτεί «Confucius Institutes» σε δυτικά πανεπιστήμια, προωθώντας το αφήγημά της για την Ταϊβάν και το Θιβέτ.
• Η Ρωσία χρηματοδοτεί think tanks που προωθούν το αφήγημά της για την Ουκρανία.
• Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία έχουν επενδύσει εκατομμύρια σε αμερικανικά πανεπιστήμια για να επηρεάσουν τη μεσανατολική πολιτική.Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα δεν περιορίζονται στην απώλεια θαλασσίων ζωνών. Αφορούν τη διάβρωση της νομικής της βάσης, τη συστηματική υπονόμευση της διπλωματικής της θέσης και τον πιθανό διεθνή αποπροσανατολισμό σχετικά με την ουσία της διαμάχης.Παρουσίαση του UNCLOS και της νομολογίας (ICJ/ITLOS) ως της μόνης βάσης για οποιαδήποτε συζήτηση. Απομάκρυνση κάθε άλλου «πλαισίου» από τη συζήτηση. Δεν υπάρχει «εναλλακτική νομικότητα»· υπάρχει μόνο διεθνές δίκαιο.Άμεση και δημόσια αποκάλυψη, σε κάθε διεθνές φόρουμ, της σύνδεσης κάθε «ερευνητή» που προωθεί το Mavi Vatan με τον μηχανισμό της τουρκικής κυβέρνησης. Το ΥΠΕΞ πρέπει να δημιουργήσει βάση δεδομένων με τους θεωρητικούς του Mavi Vatan και τις συνδέσεις τους με την Άγκυρα.Ενεργή προσπάθεια να τεθούν οι σύμμαχοι αντιμέτωποι με μια απλή επιλογή: υποστήριξη του διεθνούς δικαίου της θάλασσας (UNCLOS) ή υποστήριξη ενός αυθαίρετου, ανατρεπτικού εθνικιστικού δόγματος. Δεν μπορεί να υπάρξει ενδιάμεση θέση.Το Johns Hopkins SAIS πρέπει να ενημερωθεί επίσημα από το ελληνικό ΥΠΕΞ ότι δημοσίευσε κυβερνητική προπαγάνδα μεταμφιεσμένη σε ακαδημαϊκό άρθρο. Το ίδιο ισχύει για κάθε δυτικό πανεπιστήμιο που φιλοξενεί «ερευνητές» του Mavi Vatan.Η Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει πίσω από το UNCLOS. Οποιαδήποτε παραχώρηση της στερεί νομική βάση, θα νομιμοποιήσει το Mavi Vatan και θα δημιουργήσει προηγούμενο που θα καταστρέψει τη θέση της για δεκαετίες. Η «μέση λύση» είναι η αρχή του τέλους.

Η κρίσιμη αλήθεια

Σχετικά Άρθρα

Διαβάστε επίσης:Θύελλα αντιδράσεων κατά της Χριστίνας Αλεξοπούλου, για τη δήλωσή της «το τζάμπα πέθανε»

Διαβάστε επίσης:Καραμανλής από Καλαμάτα: «Να ακούμε τους πιο έμπειρους, αντί να τους διαγράφουμε»

Η μάχη για την κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο κρίνεται πλέον στο πεδίο της πληροφορίας, της αφήγησης και της νομιμοποίησης. Η Τουρκία κινείται εξαιρετικά σε αυτό το πεδίο. Η Ελλάδα πρέπει να ανταποκριθεί με ίση ένταση, αλλά με αξιοπρέπεια και με το ακλόνητο έρεισμά της: το διεθνές δίκαιο.

Το άρθρο του Çubukçuoğlu δεν είναι ακαδημαϊκή έρευνα. Είναι κυβερνητική προπαγάνδα με PhD. Είναι ο Δούρειος Ίππος που η Τουρκία στέλνει στα τείχη της Δύσης.

Και αυτή τη φορά, πρέπει να τον αναγνωρίσουμε πριν μπει μέσα.

Παράρτημα: Πηγές και τεκμηρίωση

1. Serhat Süha Çubukçuoğlu, «Rethinking Equitable Maritime Delimitation between Türkiye and Greece», SAIS Review, 19 Ιανουαρίου 2026.

2. TRENDS Research & Advisory, Profile: Dr. Serhat Süha Çubukçuoğlu.

3. Breaking Defense, «From rebuilding the armed forces to selling drones, how Turkey can enhance Syria’s defense», Φεβρουάριος 2025.

4. Ifri, «Mavi Vatan, the “Blue Homeland”: The Origins, Influences and Limits of an Ambitious Doctrine for Turkey», Απρίλιος 2021.

5. Wikipedia, «Blue Homeland (Mavi Vatan)».

6. Center for International Maritime Security, «The Mavi Vatan Doctrine and Blue Homeland Anthem: A Look At Turkey’s Maritime Worldview», 2021.

7. War on the Rocks, «Blue Homeland: The Heated Politics Behind Turkey’s New Maritime Strategy», Ιούνιος 2020.

8. To Vima, «Gov Spox: Mitsotakis–Erdogan Talks in an Advanced Stage», 29 Ιανουαρίου 2026.

9. Greek Reporter, «Mitsotakis and Erdogan Signal High-Level Talks in February», 15 Ιανουαρίου 2026.

10. To Vima, «Turkey Issues Two NAVTEX, Ahead of Mitsotakis–Erdogan Meeting», 26 Ιανουαρίου 2026.

11. Milliyet, αναφορές για «Prespes του Αιγαίου», Ιανουάριος 2026.

12. Serhat Süha Çubukçuoğlu, «Turkey’s Naval Activism: Maritime Geopolitics and the Blue Homeland Concept», Palgrave Macmillan, 2023.

13. NAVTEX/25°E: Reuters (29 Ιανουαρίου 2026).

14. ICJ, Territorial and Maritime Dispute (Nicaragua v. Colombia), Judgment, 2012.