Σε κάθε πόλεμο, το πιο κρίσιμο ερώτημα δεν αφορά το πώς ξεκινά, αλλά το πώς τελειώνει. Και κυρίως, πώς ορίζεται η «νίκη Αν η εξουδετέρωση της ηγεσίας και το πυρηνικό πρόγραμμα δεν προσφέρουν μια καθαρή διέξοδο, υπάρχει κάτι που φαίνεται να επανέρχεται διαρκώς στο μυαλό του Ντόναλντ Τραμπ. Και αυτό δεν είναι άλλο από το πετρέλαιο. Η ιδέα δεν είναι νέα. Από τη δεκαετία του 1980, ο Τραμπ είχε διατυπώσει την άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, όταν εμπλέκονται σε πολέμους, θα πρέπει να εξασφαλίζουν συγκεκριμένα «λάφυρα». Σήμερα, αυτή η λογική επανεμφανίζεται με επίκεντρο ένα συγκεκριμένο στόχο: το νησί Χαργκ, τον βασικό κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν. Το νησί —που ο ίδιος ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει «διαμάντι του στέμματος» της ιρανικής οικονομίας— συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας. Ένα πλήγμα στις εγκαταστάσεις του ή, ακόμη πιο δραστικά, η κατάληψή του, θα μπορούσε να περιορίσει δραστικά την ικανότητα της Τεχεράνης να χρηματοδοτεί την οικονομία της και, κατ’ επέκταση, τη στρατιωτική της δραστηριότητα. Σε επίπεδο αφήγησης, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ελκυστικό σενάριο. Η «νίκη» θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως οικονομική ασφυξία του αντιπάλου: του στερήσαμε τους πόρους, περιορίσαμε τη δυνατότητά του να συνεχίσει. Ωστόσο, όπως και στα προηγούμενα σενάρια, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Πρώτον, ένα τέτοιο πλήγμα θα είχε άμεσες συνέπειες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η απομάκρυνση σημαντικών ποσοτήτων ιρανικού πετρελαίου από την αγορά θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές. Δεύτερον, το κρίσιμο στρατηγικό πλεονέκτημα του Ιράν δεν βρίσκεται μόνο στο πετρέλαιο, αλλά στον έλεγχο του θαλάσσιου περάσματος. Τα στενά του Ορμούζ παραμένουν το βασικό εργαλείο πίεσης της Τεχεράνης, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής. Ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούσαν τον έλεγχο του Χαργκ, το Ιράν θα διατηρούσε τη δυνατότητα να πλήττει τη ναυσιπλοΐα, να παρενοχλεί δεξαμενόπλοια και να διατηρεί την πίεση στις διεθνείς αγορές. Με άλλα λόγια, το «οικονομικό πλήγμα» δεν θα εξουδετέρωνε το βασικό μοχλό πίεσης της Τεχεράνης. Παρά τις διαφορές τους, όλα αυτά τα σενάρια έχουν κάτι κοινό: δεν εγγυώνται καθαρή «νίκη». Μπορούν όμως να προσφέρουν κάτι που να μπορεί να παρουσιαστεί ως τέτοια. Γιατί σε τελική ανάλυση, σε έναν τέτοιο πόλεμο, η «τελική νίκη» μάλλον τελικά δεν θα είναι τίποτε περισσότερο από ένα λιγότερο ή περισσότερο πειστικό αφήγημα που θα επιτρέπει τον απεγκλωβισμό.
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Neostrategy.gr .


