Ισχυρές πολιτικές αιχμές προκάλεσε, κατά το ΠΑΣΟΚ, η κατάθεση του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, Σταύρου Αραχωβίτη, στην εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς -σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη- επιβεβαιώθηκε ένα προβληματικό διοικητικό δόγμα του «Ό,τι δεν απαγορεύεται, επιτρέπεται» που άνοιξε τον δρόμο για εκτεταμένες καταχρήσεις.
Σχετικά Άρθρα
Ο κ. Αραχωβίτης κατέθεσε ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν υποστελεχωμένος, με σοβαρά κενά στη λειτουργία του και χωρίς επαρκή ενίσχυση της Διεύθυνσης Πληροφορικής. Όπως ανέφερε, στρατηγικός στόχος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ήταν «το ΟΣΔΕ να γυρίσει σπίτι του», δηλαδή να απεξαρτηθεί ο Οργανισμός από τον τεχνικό σύμβουλο. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, ούτε συνοδεύτηκε από ουσιαστικές ασφαλιστικές δικλείδες, αφήνοντας τον ΟΠΕΚΕΠΕ -κατά το ΠΑΣΟΚ- θεσμικά ευάλωτο και διοικητικά αδύναμο.
Ο πρώην υπουργός επικαλέστηκε τις δυσκολίες της μνημονιακής περιόδου, υποστηρίζοντας ότι μια τόσο σύνθετη αλλαγή δεν μπορούσε να γίνει άμεσα. Σύμφωνα όμως με τη Χαριλάου Τρικούπη, η επίκληση των μνημονίων δεν αναιρεί την πολιτική ευθύνη για αποφάσεις υψηλού ρίσκου που ελήφθησαν ενώ ήταν γνωστές οι αδυναμίες του συστήματος.
Κομβικό σημείο της κατάθεσης αποτέλεσαν οι αποφάσεις του 2015 για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων με βοσκοτόπια χωρίς ζώα και για την κατανομή δημόσιων βοσκοτόπων μέσω της λεγόμενης «τεχνικής λύσης». Ο κ. Αραχωβίτης υπερασπίστηκε την απόφασή του να επιτραπεί, για πρώτη φορά με υπουργική απόφαση, σε κτηνοτρόφους της ηπειρωτικής Ελλάδας να δηλώνουν βοσκοτόπους σε νησιά, επιλογή που -όπως επισημαίνει το ΠΑΣΟΚ- άνοιξε την πόρτα σε εκτεταμένες καταχρήσεις.
Παρά το γεγονός ότι πρώην συνεργάτες του κατέθεσαν στην επιτροπή ότι κάτι τέτοιο δεν επιτρεπόταν, ο ίδιος υποστήριξε ότι η απόφαση ήταν νόμιμη, υιοθετώντας το σκεπτικό «ό,τι δεν απαγορεύεται, επιτρέπεται». Μάλιστα, σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη, ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η δήλωσή του πως ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα δεν θα άλλαζε τις αποφάσεις του, παρά την παραδοχή του ότι υπήρξαν «χυδαίες καταχρήσεις» με πλαστά Ε9, πλαστά μισθωτήρια και εικονικές συναλλαγές.
Κατά το ΠΑΣΟΚ, η παραδοχή της κατάχρησης χωρίς ανάληψη πολιτικής ευθύνης φωτίζει τον πυρήνα του προβλήματος. Ο κ. Αραχωβίτης, με την κατάθεσή του, μετέφερε τις ευθύνες σε άλλους φορείς -στην ΑΑΔΕ, στο κτηματολόγιο και στις επόμενες κυβερνήσεις- θέση που, σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη, παραγνωρίζει τον θεμελιώδη ρόλο της πολιτικής ηγεσίας στην πρόληψη κινδύνων και τη θεσμική θωράκιση.
Στο ζήτημα των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, παραδέχθηκε ότι δεν ολοκληρώθηκαν επί των ημερών του, σημειώνοντας ότι «θα έπρεπε να είχαν γίνει νωρίτερα» και αποδίδοντας την ευθύνη στις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας. Κατά το ΠΑΣΟΚ, η παραδοχή αυτή συνιστά έμμεση ομολογία διοικητικού κενού.
Σημαντικά ερωτήματα, σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη, παραμένουν και για την οριζόντια περικοπή 3% των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης το 2018 για τη δημιουργία Εθνικού Αποθέματος. Αν και ο κ. Αραχωβίτης υποστήριξε ότι τα ποσά κατευθύνθηκαν μόνο σε δικαιούχους που πληρούσαν τα κριτήρια, δεν απαντήθηκε επαρκώς γιατί η περικοπή έγινε πριν από την αξιολόγηση των αιτήσεων, γεγονός που -τουλάχιστον για το 2018- οδήγησε στην απώλεια 18 εκατ. ευρώ.
Στις επίμονες ερωτήσεις της εισηγήτριας του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, ο πρώην υπουργός υποστήριξε ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δημιουργήθηκε μετά το 2019, με αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και του διαδόχου του, Μάκη Βορίδη, τον οποίο -όπως είπε- είχε ενημερώσει για όλα τα ανοιχτά μέτωπα, χωρίς να διευκρινίζει εάν αυτό ήταν και του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη, τα στοιχεία δείχνουν ότι όχι μόνο δεν ελήφθησαν διορθωτικά μέτρα, μετέπειτα, επί θητείας Βορίδη, αλλά η ακολουθούμενη πολιτική οδήγησε στη διόγκωση του προβλήματος. Κατά το ΠΑΣΟΚ, η εικόνα που αναδύεται είναι εκείνη ενός στρεβλού διοικητικού μοντέλου που υιοθέτησε ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν διορθώθηκε από τη Νέα Δημοκρατία και κατέληξε σε ένα σύστημα που ευνόησε την κατάχρηση, με σαφείς πολιτικές ευθύνες.