Υπάρχουν «σωτήρες» στην πολιτική; Προφανώς όχι – αναζητήστε τους σε θρησκείες. Αυτή την ιδιότητα επικαλούνται συνήθως πολιτικοί, για να καλύψουν προσωπικές ανεπάρκειες. Και κάποιες φιγούρες σαν τον θρυλικό Δελαπατρίδη, τον Σώρρα και πρόσφατα τον Κασσελάκη.
Σχετικά Άρθρα
Στο δημόσιο βίο υπάρχουν μόνο πολιτικοί ηγέτες. Και στον μισό και πλέον αιώνα της μεταχουντικής Ελλάδας, μόνο δυο προσωπικότητες μπορούν να διεκδικήσουν από τη Ιστορία αυτόν τον τίτλο – για συγκεκριμένους λόγους.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που επέβαλε την ένταξη της χώρας στην κοινοτική Ευρώπη και εδραίωσε την πιο στέρεη Δημοκρατία από τη ίδρυση του ελληνικού κράτους. Και ο Ανδρέας Παπανδρέου, που διαμόρφωσε τον δεύτερο πόλο της και απελευθέρωσε δυνάμεις που καταδυνάστευε το μετεμφυλιακό καθεστώς.
Οι επίγονοί τους υπήρξαν μετριότητες και πάντως κατώτεροι ακόμη και όσων επαγγέλθηκαν, για να αναδειχθούν σε πρωταγωνιστές του πολιτικού χώρου τους.
Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά στην Ιστορία, όσο λείπουν οι πολιτικοί ηγέτες, τόσο αυξάνονται οι επίδοξοι «σωτήρες». Πολλοί εμφανίστηκαν, εκατέρωθεν, πανέτοιμοι να ανορθώσουν ότι κατέρρευσε επί των προκάτοχων τους και τελικά πρόσθεσαν ερείπια επί των ερειπίων.
Συμπέρασμα; Αν, όπως τραγουδούσε η Πρωτοψάλτη, «η σωτήρια της ψυχή είναι πολύ μεγάλο πράγμα», ή σωτήρια της χώρας είναι μεγαλύτερο. Και δεν το φτάνουν όσοι κομίζουν σωτήριες λύσεις.
Η εικόνα της σημερινής Βουλής που αποτυπώνει την κρίση αντιπροσώπευσης του πολιτικού συστήματος και η παρακμή της μετριότητας που μαστίζει τις ηγεσίες των κομμάτων της, διευκολύνει την εμφάνιση σωτήρων μέσα και έξω από τα Παλαιά Ανάκτορα.
Πάνω από τη συρρικνωμένη ΝΔ, τους ηγετίσκους στα δεξιά της και τον κύκλο κομμάτων που προέκυψαν από τον παλαιό ΣΥΡΙΖΑ, το καθηλωμένο ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ με την αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα πλανώνται τρία «σωτήρια» φαντάσματα.
Τα δυο είναι γνώριμα: Ο απερχόμενος Πρωθυπουργός – ήδη «σωτήρας» από το 2019 – που αναζητά τρίτη θητεία, ένας πρώην Πρωθυπουργός που αναζητά νέο άλογο επιστροφής και ανάμεσά τους μια γυναίκα.
Για να μιλήσουμε με ονόματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζει κάτι σαν «σύνδρομο Ερντογάν» με αλλεπάλληλες ανανεώσεις της παρουσίας του στην εξουσία – διά του αφανισμού των αντίπαλων. Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να ανανεώσει την παρουσία του στο κυνήγι της εξουσίας, διά της αναζήτησης αντίπαλων. Και η Μαρία Καρυστιανού να κατεδαφίσει τους κομματικούς ναούς της εκ θεμελίων, με νέο σχήμα που δεν θα είναι κόμμα, αλλά ρομφαία τιμωρίας που θα κρατούν άγγελοι εξ ουρανού.
Μπορεί κάποιος από τους τρεις να γίνει δεκτός ως σωτήρας, όπως φιλοδοξούν για λόγους που δεν είναι τόσο αθώοι για τον καθένα – αλλά και δεν είναι και ένοχοι με τον ίδιο τρόπο;
Ο Τσίπρας ως ταξιδευτής και επιστροφεύς
Για να αρχίσουμε από τον Τσίπρα, ο Θεός της πολιτικής τον ευνόησε στο παρελθόν μεγαλόψυχα. Η εύνοια που απολάμβανε ο Μητσοτάκης είχε γήινα χαρακτηριστικά.
Ωστόσο έχασε την ευκαιρία να αναδειχθεί σε φυσικό επικεφαλής παράταξης, που τον ψήφισε. Επειδή παραχάραξε την εκλογική νίκη του 2015 εμφανίζοντάς τη ως «πρώτη φορά Αριστερά» και νόθευσε τον προοδευτικό χαρακτήρα της με τον Καμμένο.
Αναποφασιστικότητα και λάθη του, εδραίωσαν τον Μητσοτάκη και σήμερα βρίσκεται στο κενό: Ανάμεσα στο κόμμα που αιφνιδίως εγκατέλειψε διαλυμένο και στη διαπίστωση ότι τα κομμάτια και θρύψαλα του ιδίου κόμματος, αποτελούν τη μονή ορατή – πλην μειοψηφική – δεξαμενή του.
Ωστόσο εμφανίζεται με αυτοπεποίθηση ως διεκδικητής πρωταγωνιστικού ρόλου. Αυτή τη φορά για να σώσει κατ’ αρχάς τη Δημοκρατική παράταξη – ως ευκαιρία σωτήριας της κοινωνίας στη συνέχεια. «Ταξιδευτής κι επιστροφεύς» που θα έλεγε ο Εμπειρίκος.
Αλλά στο ακροατήριο του υπάρχουν μόνο αυτοί που εγκατέλειψε και προσβλέπουν στο ταλέντο του για να σωθούν οι ίδιοι.
Καρυστιανού: Σώσον Κύριε τον λαόν Σου
Χωρίς ιδεολογικό στίγμα, πολιτικές συντεταγμένες και οργανωτικά δεδομένα, το πολυσυζητημένο – μη – κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού υπόσχεται – με αντικοινοβουλευτικές και αντιευρωπαϊκές κορώνες – να ανατρέψει τους κανόνες της πολιτικής.
Μπερδεύει τις κυβερνητικές αποτυχίες κομμάτων, τη διογκουμένη διαφθορά στο πολιτικό σύστημα, την ατιμωρησία και τις ευθύνες προσώπων, με την ανάγκη αναβάθμισης της πολιτικής δια της εξυγίανσης των πολιτικών φορέων με τις ιστορικά διαφορετικές ιδεολογίες και επιλογές.
Δείχνει να φαντασιώνεται ότι, εμφανιζόμενη στην εκλογική κονίστρα, θα μετατρέψει με το μαγικό ραβδί της σε ψηφοφόρους της όσους συνέρρευσαν στα συλλαλητήρια της οργής κατά του Μητσοτάκη. Οι δημοσκόποι της κλείνουν το μάτι ότι θα ανατινάξει τους συσχετισμούς στο Κοινοβούλιο.
Η σύγχυση ανάμεσα στις προθέσεις και τους υποκειμενισμούς και την πολιτική επάρκεια εμφανίζεται ως… «αθωότητα». Και η συναισθηματική σύνδεση της με την κοινωνία – όπως τη διαμόρφωσε η κυβερνητική συσκότιση για την τραγωδία των Τεμπών – μπερδεύεται με την ουσία της πολιτικής.
Σαν θηλυκός δον Κιχώτης υπόσχεται ανεμόμυλους και Σάντσο Πάντσα, κατά των διαχειριστών της εξουσίας διαχρονικά. Ψάλλοντας «Σώσον κύριε τον λαόν Σου» – από τους αμαρτωλούς και τους ανάξιους.
Ο απολίτικος αυτοπροσδιορισμός «είμαστε υπεράνω των κομμάτων» τοποθετεί αυτό το σχήμα πριν καν υπάρξει, στα δεξιά της ΝΔ. Αλλά αν απειλεί κάποιον, είναι αυτή καθ’ αυτή η έννοια της πολιτικής, με την «κοινοβουλευτικοποίηση» του λούμπεν που διαχέεται στην κοινωνία.
Μητσοτάκης: Ο βασιλιάς είναι γυμνός
Το σύστημα Μητσοτάκη βλέπει στην Καρυστιανού ως απειλή για τον ίδιο – ως διαχρονικό σωτήρα. Οι δεισιδαιμονίες που υπεισέρχονται στη μαχητικότητα της αφελούς πολιτικά πρωταγωνίστριας των Τεμπών δυσχεραίνουν τους σχεδιασμούς για επαναδιείσδυση του Μητσοτάκη στο κοινό το οποίο λυμαίνεται ο Βελόπουλος και άλλοι κήρυκες της θρησκοληπτικής και εθνικολαϊκής ευτέλειας
Για την αποθάρρυνσή της, ξεσπαθώνουν η μιντιακή κομπανία Mitsotakis & friends, που άρχισε να την πυροβολεί και περιθωριακοί παράγοντες του κατεστημένου που αισθάνονται «ριγμένοι». Πριν εφορμήσουν στα κανάλια τα δρεπανηφόρα άρματα της ακροδεξιάς που από τον ΛΑΟΣ τοποθέτησε στη μαρκίζα της ΝΔ.
Ο Πρωθυπουργός κέρδισε τη μια εκλογή πιο ευκολά από την άλλη, εμφανιζόμενος ως «σωτήρας» έναντι του Τσίπρα. Αλλά αντιλαμβάνεται όσους μπορεί να συσπειρώσει ως σωτήρας η Καρυστιανού, σαν έλλειψη του κρίσιμου μεγέθους ψηφοφόρων, που θα τον κρατήσει στη διεκδίκηση της πρωθυπουργίας.
Όλα αυτά δίνουν στη συζήτηση για τις πολιτικές εξελίξεις άλλη διάσταση. Όταν στην πολιτική αντιπαράθεση τα πρόγραμμα, οι πολιτικές θέσεις και οι ιδεολογίες, αντικαθίστανται με τις ολικές αφηγήσεις, χρειάζεται κάποιος να μας σώσει από τους σωτήρες.
Αν τρεις που ανταγωνίζονται για τον ρόλο – καθώς οι υπόλοιποι είναι κομπάρσοι ή θεατές παρά πολιτικοί παίκτες – ήταν οι τρεις Σωματοφύλακες, κανείς δεν έχει τις προϋποθέσεις να σώσει κανέναν από τίποτε. Ο Μητσοτάκης, ο Τσίπρας και η Καρυστιανού αποτελούν μειοψηφικές συνιστώσες των πολιτικών πραγμάτων.
Αλλά όπως ξέρουμε οι Σωματοφύλακες ήταν τέσσερις. Και αφού η συζήτηση παίρνει αυτή την τροπή, ήδη πολλοί αναζητούν τον Ντ’ Αρτανιάν που θα σώσει την παρτίδα.
Οι περισσότεροι τον περιμένουν από τη ΝΔ, στη βάση της οποίας υπάρχει ισχυρή παραταξιακή συνείδηση – ακόμη και για νέο φορέα της παράταξης. Εάν ο Μητσοτάκης πάθει «σύνδρομο Σαμψών»: «Αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων» όταν αρχίζουν από μέσα να φωνάζουν «ο βασιλιάς είναι γυμνός».
Καθώς για τους σοβαρούς αναλυτές, αυτή την περίοδο τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται και τίποτε δεν μπορεί να προεξοφληθεί από κανέναν, ας έχουμε το νου μας – πέρα από τους «σωτήρες».