Επιμέλεια: Μαρία Ζαχαράκη, SigmaLive
Σχετικά Άρθρα
Με έκδηλη πολιτική καχυποψία και έντονο προβληματισμό προσεγγίζουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης της Τουρκίας την επικείμενη αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις αγοραπωλησίες ακινήτων στις ελληνικές παραμεθόριες περιοχές. Πλήθος ρεπορτάζ και πρωτοσέλιδων στη γειτονική χώρα παρουσιάζουν την Αθήνα να επικαλείται την «εθνική ασφάλεια», ενώ ταυτόχρονα αποδίδουν στη νέα ρύθμιση χαρακτηριστικά μιας στοχευμένης και εχθρικής κίνησης, η οποία στρέφεται ευθέως κατά των τουρκικών συμφερόντων και περιουσιών.
Αιχμηροί τίτλοι και αντιδράσεις
Ο τουρκικός Τύπος υιοθετεί ιδιαίτερα υψηλούς τόνους, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη ως «επικίνδυνο βήμα» για τις τουρκικές επενδύσεις στην ελληνική επικράτεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρόμοιο περιεχόμενο και ρητορική αναπαρήγαγαν τόσο η αντιπολιτευόμενη, εθνικιστικού προσανατολισμού εφημερίδα «Σοζτζού» (Sözcü), όσο και η φιλοκυβερνητική, ισλαμιστική «Γενί Ακίτ» (Yeni Akit). Τα δημοσιεύματα των εν λόγω μέσων συνοδεύονται από τίτλους που κάνουν λόγο για «οργή» και των μυστικών υπηρεσιών.
Η «εθνική ασφάλεια» ως κεντρικό επιχείρημα
Σύμφωνα με την ανάλυση του ρεπορτάζ, η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται να επικαλείται λόγους «εθνικής ασφάλειας» προκειμένου να καταστήσει αυστηρότερο το πλαίσιο απόκτησης ακινήτων από Τούρκους πολίτες ή νομικά πρόσωπα σε παραμεθόριες ζώνες. Όπως υποστηρίζεται από την τουρκική πλευρά, η κίνηση αυτή στοχοποιεί περιουσίες που αποκτήθηκαν και μέσω «χρυσής βίζας». Η ερμηνεία που δίνεται από την Τουρκία κάνει λόγο για σοβαρό κίνδυνο δήμευσης περιουσιακών στοιχείων, δραστικό περιορισμό της δυνατότητας δικαστικής προσφυγής και αυξημένο έλεγχο ακόμη και σε περιπτώσεις ελάχιστης συμμετοχής.
Οι δηλώσεις του Νίκου Δένδια
Τα τουρκικά δημοσιεύματα βασίζουν την κριτική και την επιχειρηματολογία τους στην ίδια την αναφορά του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, στο ελληνικό κοινοβούλιο, η οποία πραγματοποιήθηκε έπειτα από ερώτηση του Πάρη Παπαδάκη. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται η δήλωση: «Επεξεργαζόμαστε ένα σχέδιο για νέα νομοθετική ρύθμιση, με σκοπό να γίνει το νομικό πλαίσιο πιο αυστηρό και να διευρυνθούν οι περιοχές που θα εμπίπτουν στις απαγορεύσεις».
Το ισχύον καθεστώς και οι παραμεθόριες περιοχές
Τα δημοσιεύματα υπενθυμίζουν το υφιστάμενο νομικό καθεστώς, σημειώνοντας ότι ήδη σήμερα πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και εταιρείες με έδρα εκτός ΕΕ, δεν έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε αγοραπωλησίες ή μισθώσεις ακινήτων σε παραμεθόριες περιοχές, για λόγους «εθνικής ασφάλειας και εδαφικής ακεραιότητας». Στη σχετική λίστα των απαγορευμένων ζωνών περιλαμβάνονται νησιά του Αιγαίου, όπως η Κως, η Κάλυμνος, η Ρόδος και η Σύμη, καθώς και ηπειρωτικές περιοχές στρατηγικής σημασίας όπως ο Έβρος, η Ξάνθη, η Ροδόπη, η Χίος και η Λέσβος.
Νέες προσθήκες και αυστηρότερος έλεγχος
Η νέα ρύθμιση, όπως παρουσιάζεται από τα τουρκικά μέσα, αναμένεται να επεκτείνει τη γεωγραφική λίστα μέσω Προεδρικού Διατάγματος, προσθέτοντας «στρατηγικά σημεία και οικισμούς». Παράλληλα, προαναγγέλλεται σημαντική ενίσχυση των διαδικασιών αδειοδότησης και αυστηρότερος έλεγχος των αιτήσεων από ειδικές επιτροπές, με ενεργότερη και πιο ουσιαστική συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας του κράτους.
Έμμεση κυριότητα και «τελικός δικαιούχος»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της εταιρικής δομής. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το νέο σχέδιο νόμου προβλέπει την υποχρεωτική αναγνώριση του «τελικού δικαιούχου» κάθε ακινήτου. Το μέτρο αυτό είναι εξαιρετικά αυστηρό, καθώς ακόμη και εταιρείες με αλλοδαπό μετοχικό κεφάλαιο της τάξεως του 1% θα υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους.
Ποινές, δήμευση και επισιτιστική ασφάλεια
Στο τραπέζι των συζητήσεων τίθεται, κατά τα τουρκικά δημοσιεύματα, η επιβολή αυστηρότερων ποινών για όσους επιχειρούν να παρακάμψουν το νομικό πλαίσιο, αλλά και για τους επαγγελματίες που μεσολαβούν σε παράνομες αγοραπωλησίες. Οι κυρώσεις ενδέχεται να είναι βαρύτατες και να περιλαμβάνουν όχι μόνο υψηλά χρηματικά πρόστιμα, αλλά και ακύρωση συμβολαίων καθώς και δήμευση ακινήτων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη μαζική αγορά γεωργικών εκτάσεων στη Δυτική Θράκη και στον Έβρο, η οποία χαρακτηρίζεται δυνητικά «εθνική απειλή» λόγω της επισιτιστικής και δημογραφικής της διάστασης.
Το ζήτημα της δικαστικής προστασίας
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της νέας νομοθεσίας αφορά στον περιορισμό της διαφάνειας έναντι των δικαστικών αρχών. Υπάρχει το ενδεχόμενο το κράτος να μην υποχρεούται να κοινοποιεί απόρρητες πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών στα διοικητικά δικαστήρια, όταν οι απορρίψεις αιτήσεων βασίζονται σε λόγους «εθνικής ασφάλειας», γεγονός που –όπως υποστηρίζεται– θα καθιστά πρακτικά δυσχερή κάθε νομική προσφυγή από την πλευρά των ενδιαφερομένων.
Ανοιχτά ερωτήματα για μειονότητα και κληρονομικά δικαιώματα
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό, όπως επισημαίνεται από τους αναλυτές, αφορά τις επιπτώσεις που θα έχει η νέα νομοθεσία στις μεταβιβάσεις κληρονομικών ακινήτων και στα περιουσιακά στοιχεία ιδρυμάτων σε περιοχές όπως η Ροδόπη και η Ξάνθη. Πρόκειται για περιοχές όπου ζει κατά πλειονότητα η αποκαλούμενη από τα τουρκικά μέσα «τουρκική μειονότητα». Το ζήτημα αυτό, όπως προβάλλεται, αναμένεται να αποτελέσει νέο πεδίο πολιτικής και διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο χωρών.