Νέες πιέσεις στις τιµές των καυσίµων βρίσκονται προ των πυλών, µε το κόστος να µεταφέρεται από την αντλία στις µεταφορές, στα προϊόντα των σουπερµάρκετ και τελικά στο διαθέσιµο εισόδηµα των νοικοκυριών. Στην Ελλάδα, µάλιστα, σηµαντικό µέρος της τελικής τιµής αποτελείται από φόρους, καθώς το 52% της τιµής της απλής αµόλυβδης και το 39% της τιµής του ντίζελ κίνησης αντιστοιχούν στη φορολογία. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση προετοιµάζει νέες παρεµβάσεις για να περιορίσει τις επιπτώσεις της διεθνούς αναταραχής, µε τις επόµενες ανακοινώσεις για τη στήριξη του ντίζελ κίνησης να τοποθετούνται στις 30 Σεπτεµβρίου και το ευρύτερο πακέτο µέτρων, στο οποίο θα περιλαµβάνονται και οι παρεµβάσεις για το πετρέλαιο θέρµανσης, στις 14 Οκτωβρίου.
Διαβάστε: Ενεργειακή κρίση: Συναγερμός για καύσιμα και θέρμανση – Οι δύο ημερομηνίες κλειδιά και οι παρεμβάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι
Καύσιμα: Στο επίκεντρο των αναταραχών το ντίζελ
Στο επίκεντρο της νέας αναταραχής βρίσκεται το ντίζελ. Η µέση τιµή του στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει διαµορφωθεί στα 2,26 ευρώ ανά λίτρο, αυξηµένη κατά 38% σε σχέση µε τα τέλη Φεβρουαρίου.
Τα περιθώρια για γρήγορη αποκλιµάκωση παραµένουν περιορισµένα, καθώς τα διυλιστήρια διεθνώς λειτουργούν ήδη σε υψηλά επίπεδα δυναµικότητας. Εάν, παράλληλα, προχωρήσει ο σχεδιασµός για περιορισµό των αµερικανικών εξαγωγών ντίζελ, η αγορά θα βρεθεί αντιµέτωπη µε µια νέα πηγή πίεσης στις τιµές.
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές στις µεγάλες ευρωπαϊκές οικονοµίες. Στη Γαλλία, οι υψηλές τιµές των καυσίµων έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στον αλιευτικό κλάδο, µε αποκλεισµούς λιµανιών στη Μεσόγειο. Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσθετη στήριξη 450 εκατ. ευρώ, διευρύνοντας τα µέτρα για περίπου 5,5 εκατοµµύρια εργαζόµενους µε χαµηλά εισοδήµατα και αυξηµένο κόστος µετακίνησης.
Στη Γερµανία, όπου η τιµή του ντίζελ έχει φθάσει στα 2,50 ευρώ ανά λίτρο, αποφασίστηκε προσωρινή φορολογική ελάφρυνση ύψους 17 λεπτών ανά λίτρο από την 1η Οκτωβρίου. Στην Ιταλία, η κυβέρνηση παρατείνει τις µειώσεις στη φορολογία των καυσίµων, επιχειρώντας παράλληλα να περιορίσει την επιβάρυνση για τον κρατικό Προϋπολογισµό.
Την ίδια στιγµή, η περιορισµένη διαθεσιµότητα αεροπορικών καυσίµων προσθέτει ακόµη έναν παράγοντα αβεβαιότητας, µε την ευρωπαϊκή αγορά να αναζητεί πρόσθετες ποσότητες ακόµη και από τη Νότια Κορέα.
Ψηλά στην ατζέντα το μέτωπο των καυσίμων
Στην Ελλάδα, το µέτωπο των καυσίµων παραµένει ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα. Η Αθήνα έχει προαναγγείλει παράταση της στήριξης στην αντλία για το ντίζελ κίνησης, ενώ για το πετρέλαιο θέρµανσης σχεδιάζεται διπλή παρέµβαση. Η πρώτη αφορά επιδότηση στην αντλία, µε στόχο η τιµή έναρξης της περιόδου διάθεσης να διαµορφωθεί κάτω από το 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Η δεύτερη αφορά την ενίσχυση του επιδόµατος θέρµανσης. Χωρίς τις παρεµβάσεις, η τιµή του πετρελαίου θέρµανσης, εφόσον διετίθετο σήµερα στην αγορά, θα µπορούσε να προσεγγίσει το 1,90 ευρώ ανά λίτρο. Για το ντίζελ κίνησης, η µέση πανελλαδική τιµή βρίσκεται σήµερα περίπου στα 2,23 ευρώ ανά λίτρο, έχοντας επωφεληθεί από τη συνδυασµένη στήριξη της πολιτείας και των διυλιστηρίων.
Το ακριβές χρονοδιάγραµµα των κυβερνητικών αποφάσεων συνδέεται µε τη µεγάλη µεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης. Η πρώτη κρατική ενίσχυση στο ντίζελ κίνησης ενεργοποιήθηκε τον Απρίλιο. Παραµένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτηµα εάν θα συνεχιστεί και η παρέµβαση των δύο διυλιστηρίων, τα οποία από τα µέσα Ιουλίου προσφέρουν έκπτωση στην αντλία τόσο για το ντίζελ όσο και για τη βενζίνη. Αντίστοιχα, εξετάζεται εάν θα υπάρξει ανάλογη εµπορική κίνηση και στο πετρέλαιο θέρµανσης.
Στο πεδίο της φορολογίας, η κυβέρνηση επιδιώκει παράλληλα µεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, µε στόχο να καταστεί δυνατή, εφόσον χρειαστεί, η µείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Η φορολογική επιβάρυνση αποτελεί άλλωστε σηµαντικό µέρος της τελικής τιµής που καταβάλλει ο καταναλωτής. Στις 21 Σεπτεµβρίου, η προ φόρων αξία ενός λίτρου αµόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων ανερχόταν σε 1,056 ευρώ.
Στο ποσόν αυτό προστίθενται ΕΦΚ 0,70 ευρώ ανά λίτρο και άλλοι ειδικοί φόροι ύψους 0,01534 ευρώ, ανεβάζοντας την τιµή στο 1,771 ευρώ. Με την επιβολή ΦΠΑ 24%, η τελική τιµή διαµορφώνεται στα 2,196 ευρώ ανά λίτρο. Ετσι, συνολικά 1,140 ευρώ από κάθε λίτρο αµόλυβδης που αγοράζει ο καταναλωτής αντιστοιχεί σε φόρους, δηλαδή στο 52% της τελικής τιµής.
Στο ντίζελ κίνησης η φορολογική επιβάρυνση είναι µικρότερη, αλλά παραµένει σηµαντική. Η προ φόρων αξία στις 21 Σεπτεµβρίου ανερχόταν σε 1,369 ευρώ ανά λίτρο.
Με ΕΦΚ 0,42 ευρώ και άλλους ειδικούς φόρους 0,01433 ευρώ, η τιµή έφθανε το 1,803 ευρώ πριν από τον ΦΠΑ. Με την προσθήκη ΦΠΑ 24%, η τελική τιµή διαµορφωνόταν στα 2,236 ευρώ ανά λίτρο. Συνολικά, οι φόροι αντιστοιχούν σε 0,867 ευρώ ανά λίτρο ή στο 39% της τελικής τιµής. Χαµηλότερος είναι ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρµανσης, ο οποίος ανέρχεται σε 0,28 ευρώ ανά λίτρο.
Επίδοµα θέρµανσης
Για το επίδοµα θέρµανσης, ο σχεδιασµός προβλέπει οριζόντια αύξηση χωρίς µεταβολή των εισοδηµατικών κριτηρίων και των δικαιούχων, µε στόχο να ενισχυθούν περίπου 1,2 εκατοµµύριο νοικοκυριά. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εµπορίας και των πρατηρίων, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις δευτερογενείς επιβαρύνσεις στην τελική τιµή.
Οι παρεµβάσεις δεν περιορίζονται στα υγρά καύσιµα. Στο φυσικό αέριο εξετάζεται πρόσθετη στήριξη για νοικοκυριά που χρησιµοποιούν το καύσιµο για θέρµανση αλλά δεν εντάσσονται στο επίδοµα, χωρίς µέχρι στιγµής να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις. Αντίθετα, στο ηλεκτρικό ρεύµα δεν προβλέπεται προς το παρόν νέα επιδότηση. Η κυβερνητική εκτίµηση είναι ότι τα ανταγωνιστικά σταθερά τιµολόγια µπορούν να λειτουργήσουν ως ανάχωµα στις διακυµάνσεις της χονδρεµπορικής αγοράς.
Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή