Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε στις 7-8 Νεμβρίου 2026Γιώργος Κρεασίδης
Η προσπάθεια διείσδυσης των ακροδεξιών ομάδων στα σχολεία είναι συστηματική εδώ και χρόνια. Κατά την τελευταία δεκαετία και παρά τη διάλυση της Χρυσής Αυγής μετά την κατακραυγή για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και την οριστική καταδίκη της στις 7/10/2020 σαν εγκληματική οργάνωση, μια σειρά από κέντρα δούλευαν σε αυτή την κατεύθυνση. Το 2018, ενόψει της Συμφωνίας των Πρεσπών, συντονίστηκαν για να επιβάλλουν «εθνικιστικές καταλήψεις» στα σχολεία που συνάντησαν την έντονη αντίδραση μαθητών και εκπαιδευτικών. Στη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19, στα σχολεία στράφηκαν, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, ομάδες που στο στόχαστρο έβαζαν τα μέτρα προστασίας με αποκορύφωμα την κακοποίηση και απαγωγή του διευθυντή Γυμνασίου στο Αιγίνιο από τους «Υπερασπιστές του Συντάγματος», τον οποίο μετέφεραν στο αστυνομικό τμήμα! Η εκπαίδευση των προσφυγόπουλων στοχοποιήθηκε επίσης με μια σειρά από επεισόδια ρατσιστικού χαρακτήρα, με ακραία περίπτωση την επίθεση τάγματος εφόδου με τον υπόδικο τότε βουλευτή της Χρυσής Αυγής Γιάννη Λαγό στο Δημοτικό Σχολείο Νέου Ικονίου Περάματος στις 17/1/2017.
Καθώς όμως αυτές οι ενέργειες δεν μπόρεσαν να δημιουργήσουν μια σταθερή τάση μέσα στη μαθητική νεολαία, υπήρξε αναπροσανατολισμός σε μια εκστρατεία προσεταιρισμού της απογοήτευσης ή και του θυμού που υπάρχει στους μαθητές. Στο υποβαθμισμένο σχολείο του σήμερα, η ακροδεξιά φόρεσε τον μανδύα του αντισυστημικού ρεύματος και πλασάρει τον εθνικισμό σαν ταυτότητα για μια γενιά που το εκπαιδευτικό σύστημα αγνοεί τις ανάγκες της, ενώ η αγορά εργασίας την υποδέχεται πρόωρα σαν αναλώσιμο υλικό.
Μέσα από μια επεξεργασμένη γραμμή, που προωθούν ινφλουένσερ, ψευδοϊστορικοί του youtube και ένα ολόκληρο διαδικτυακό οικοσύστημα με άφθονους πόρους, δίνονται διαστρεβλωμένες εξηγήσεις για την κρίση του σχολείου και την έλλειψη προοπτικής, οι οποίες παροχετεύουν την οργή σε μια ανώδυνη για το σύστημα ακροδεξιά.
Η περιθωριοποίηση παρουσιάζεται σαν αποτέλεσμα της μέριμνας για τα δικαιώματα των «άλλων», των μεταναστών, των προσφύγων, της ΛΟΑΤ κοινότητας. Το «πατρίς-θρησκεία-οικογένεια» σαν αντίδοτο στην αποδόμηση των κοινωνικών σχέσεων που φέρνει η κρίση. Η υποβάθμιση των υποδομών και η δυσλειτουργία των σχολείων σαν προδοσία από τη Δημοκρατία που ταυτίζεται με το πολιτικό σύστημα και τη διαφθορά του. Η παρεχόμενη γνώση που δεν συγκινεί και συνδέεται με την εξεταστική πίεση, παρουσιάζεται σαν άχρηστη και προπαγάνδα, όχι από την σκοπιά της διεκδίκησης μιας ουσιαστικής μόρφωσης, αλλά της συνολικής απαξίωσης της εκπαίδευσης. Και μαζί των εκπαιδευτικών, που ο προσανατολισμός τους σε μια εκπαιδευτική διαδικασία ανοιχτή σε όλους και η προσπάθεια για μορφωτικό αποτέλεσμα τους βάζει στο στόχαστρο σαν «κομμουνιστές», που διδάσκουν πράγματα που «δεν χρειάζονται». Πολύ περισσότερο όταν είναι όντως αριστεροί και αμφισβητούν το ακροδεξιό αφήγημα.
Η χειραγώγηση από τα φασιστικά ιδεολογήματα και τις θεωρίες συνωμοσίας που τα στηρίζουν εδραιώνεται στο χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και αυτό είναι πλευρά των επιδιώξεων στην παρέμβαση της ακροδεξιάς. Μαζί με την εχθρότητα απέναντι στις ιδέες για δημοκρατία, ελευθερία, δικαιώματα, κοινωνική πρόοδο, αλληλεγγύη που μπορεί να καλλιεργηθούν στο δημόσιο σχολείο. Σε αυτό το πλαίσιο και μέσα στην περιρρέουσα πολιτική ατμόσφαιρα και ό,τι σηματοδοτεί ο τραμπισμός, αξιοποιώντας τον γηπεδικό χουλιγκανισμό και άλλες πλευρές της κοινωνικής παραβατικότητας, η ακροδεξιά επιχειρεί να διεισδύσει στα σχολεία χτίζοντας μια «πολιτική» ταυτότητα. Το πρόσωπό της το είδαμε στις φασιστικές επιθέσεις στα ΕΠΑΛ Σταυρούπολης το 2021, ενώ κομβική στιγμή αποτέλεσε η αποφυλάκιση Κασιδιάρη, σημάδι μιας ορισμένης ανοχής από τους κρατικούς μηχανισμούς καταστολής, όπως φαίνεται και από τα επεισόδια φασιστικής βίας που ακολούθησαν.
Δεν καθόλου τυχαίο ότι η Χρυσή Αυγή στην παρουσία της στη βουλή είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με την εκπαίδευση, προλαβαίνοντας να υπερασπιστεί τον αντιδραστικό νόμο Κοντογιαννόπουλου, τον οποίο πέταξε στα σκουπίδια το κύμα καταλήψεων το 1990-91. Το 2012 έκανε επερώτηση για την «αντεθνική διδασκαλία» νηπιαγωγού στη Λευκάδα, ζητώντας τη δίωξή της στο πνεύμα της αξιολόγησης∙ η εκπαιδευτικός απαλλάχτηκε μόνο μετά την κατακραυγή.
Τρία χρόνια αργότερα έκανε επερώτηση για την αφίσα της Γ’ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης με θέμα τον ιστορικό περίπατο για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ. Ούτε προφανώς είναι τυχαίο ότι ο Κασιδιάρης στη μαθητική συμμετοχή στις απεργιακές συγκεντρώσεις των εκπαιδευτικών στις 21/10 είδε… «αποτυχημένες κομμουνιστικές συγκεντρώσεις». Συστηματική είναι η προσπάθεια σύσσωμης της ακροδεξιάς να καταργηθεί η γιορτή του Πολυτεχνείου στα σχολεία, καθώς μαζί την ανάμνηση του αντιδικτατορικού αγώνα, είναι στο στόχαστρο η συλλογική αγωνιστική στάση των μαθητών και οι καταλήψεις.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε στις 7-8 Νεμβρίου 2026